Τέλος στις επιδοτήσεις των πράσινων τιμολογίων βάζει ο Τσάφος- Για όποιον θέλει χαμηλές τιμές υπάρχουν τα μπλε

 Χωρίς το δίχτυ της κρατικής επιδότησης θα βρεθούν τον Οκτώβριο οι καταναλωτές που παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια, παρά την ισχυρή άνοδο της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο, η οποία προϊδεάζει για υψηλότερες χρεώσεις στη λιανική τον επόμενο μήνα.

Κι αυτό γιατί πολιτική του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας  αλλάζει. Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, για τον Οκτώβριο δεν εξετάζεται επιδότηση των πράσινων τιμολογίων, ακόμη και εάν οι τιμές που θα ανακοινώσουν οι προμηθευτές την 1η Οκτωβρίου κινηθούν αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα του Σεπτεμβρίου και πάνω απο το όριο των 15 λεπτών/κιλοβατώρα, που μέχρι σήμερα ήταν το ορόσημο για να δοθούν επιδοτήσεις.

Το σκεπτικό που μεταφέρουν οι ίδιες πηγές είναι ότι η αγορά σήμερα προσφέρει πολλές επιλογές σταθερών, «μπλε» τιμολογίων και επομένως ο καταναλωτής που δεν επιθυμεί να αναλάβει τον κίνδυνο των διακυμάνσεων της χονδρεμπορικής μπορεί να επιλέξει ένα σταθερό συμβόλαιο και να «κλειδώσει» την τιμή του ρεύματος για 12 ή ακόμη και 24 μήνες.

Πρόκειται ουσιαστικά για διαφορετική προσέγγιση από εκείνη που είχε ακολουθηθεί στις προηγούμενες περιόδους μεγάλης ανόδου των τιμών, όταν το κράτος παρενέβαινε με έκτακτες επιδοτήσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια προκειμένου να περιορίσει την τελική επιβάρυνση των νοικοκυριών.

Η αλλαγή αυτή, θα φέρει προ εκπλήξεως όσους καταναλωτές, δεν αλλάζουν το πράσινο τιμολόγιο είτε από αδράνεια, είτε επειδή το θεωρούν ασφαλές αν και κυμαινόμενο,  αφού μέχρι σήμερα ήταν δεδομένη η κρατική επιδότηση  σε περίπτωση αύξησης της τιμής τους. Και το μήνυμα του υπουργείου ουσιαστικά προειδοποιεί από σήμερα τα εκατομμύρια καταναλωτών του πράσινου τιμολογίου ότι πρέπει να ψάξουν να βρουν ένα άλλο μπλε τιμολόγιο, αν δεν θέλουν να πληρώσουν μόνοι τους τις αυξήσεις που έρχονται, καθώς δεν θα υπάρξει καμιά επιδότηση για την τιμή το τον επόμενο μήνα.

Από τα 15 λεπτά στην επιλογή του «μπλε»

Μέχρι πρόσφατα, τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα λειτουργούσαν στην πράξη ως ένα άτυπο σημείο αναφοράς για την κυβερνητική πολιτική στη λιανική ρεύματος. Ατύπως όταν η τιμή του πράσινου τιμολόγιου της ΔΕΗ, που διαθέτει το 70% των καταναλωτών στο πράσινο τιμολόγιο, ξεπέρναγε αυτό το όριο, όταν ανακοινωνόταν την 1η του μήνα,  το υπουργείο την επόμενη μέρα ανακοίνωνε και ενεργοποιούσε την επιδότηση, ώστε η τελική επιβάρυνση για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών να επανέρχεται κοντά ή κάτω από τα 15 λεπτά/κιλοβατώρα.

Η αλλαγή πολιτικής έρχεται σε μία στιγμή κατά την οποία οι συνθήκες στη χονδρεμπορική αγορά είναι ιδιαίτερα πιεστικές.

Στο διάστημα 1-23 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας κινείται περίπου στα 160 ευρώ/MWh, έναντι 133,4 ευρώ/MWh τον Αύγουστο, δηλαδή περίπου 20% υψηλότερα μέσα σε έναν μήνα ενώ τον Σεπτέμβριο του 2025 η αντίστοιχη μέση τιμή ήταν μόλις 92,77 ευρώ/MWh.

 Η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου είναι καθοριστική για τις χρεώσεις που θα ανακοινώσουν οι εταιρείες προμήθειας για τα πράσινα τιμολόγια του Οκτωβρίου. Με τη χονδρεμπορική να κινείται περίπου 20% υψηλότερα από τον Αύγουστο, οι προμηθευτές θα κληθούν να αποφασίσουν πόσο από το αυξημένο κόστος μπορούν να απορροφήσουν μέσω εκπτώσεων και πόσο θα μετακυλίσουν στους πελάτες τους.

Οι τιμές επομένως αναμένονται αυξημένες, αν και το τελικό ύψος τους θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εμπορική πολιτική που θα επιλέξουν οι μεγάλοι παίκτες και κυρίως η ΔΕΗ. Σημειώνεται ότι η τιμολογιακή πολιτική της ΔΕΗ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η εταιρεία διατηρεί μερίδιο κοντά στο 70% των καταναλωτών που παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια.

Για τον Σεπτέμβριο, η ΔΕΗ συγκράτησε το πράσινο Γ1/Γ1Ν στα 14,913 λεπτά/kWh για τις πρώτες 200 kWh, ενώ για την κατανάλωση πάνω από τις 200 kWh η τιμή διαμορφώθηκε στα 18,544 λεπτά/kWh. Τον Αύγουστο οι αντίστοιχες χρεώσεις ήταν 13,84 και 15,3 λεπτά/kWh.

Με τη χονδρεμπορική του Σεπτεμβρίου όμως περίπου στα 160 ευρώ/MWh,  το πράσινο τιμολόγιο Οκτωβρίου μπορεί να εμφανιστεί σημαντικά αυξημένο, ειδικά καθώς η εταιρεία έχει λανσάρει για Σεπτέμβριο και Οκτώβριο το μπλε τιμολόγιο Home Online με ιδιαίτερα χαμηλή τιμή για την περίοδο.

Η λύση των μπλε τιμολογίων

Η βασική διαφοροποίηση σε σχέση με τις προηγούμενες ενεργειακές εξάρσεις είναι, σύμφωνα με την προσέγγιση του ΥΠΕΝ, η μεγάλη ανάπτυξη που έχει πλέον η αγορά των σταθερών συμβολαίων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο μπλε myHome Online της ΔΕΗ, το οποίο από την 1η Σεπτεμβρίου προσφέρει σταθερή χρέωση 11,5 λεπτά/kWh για 12 μήνες, με πάγιο 3,5 ευρώ τον μήνα. Η χρέωση παραμένει σταθερή σε όλη τη διάρκεια του συμβολαίου και δεν συνδέεται με μηχανισμό διακύμανσης της χονδρεμπορικής αγοράς.

Η συγκεκριμένη τιμή είναι σήμερα χαμηλότερη όχι μόνο από τα περισσότερα πράσινα τιμολόγια της αγοράς αλλά και από το ίδιο το πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ.

Ταυτόχρονα, οι ίδιες πηγές του ΥΠΕΝ τονίζουν ότι η αγορά έχει πολλά ανταγωνιστικά μπλε τιμολόγια κάτω των 14 λεπτών/κιλοβατώρα στα οποία μπορεί να πάει ο καταναλωτής αν η τιμή του πράσινου είναι υψηλή.

Ακριβώς σε αυτή την επιλογή παρέπεμψε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ στις 6 Σεπτεμβρίου, επισημαίνοντας ότι όποιος ανησυχεί για την πορεία των τιμών έχει τη δυνατότητα να «κλειδώσει» στα 11,5 λεπτά την κιλοβατώρα για τον επόμενο χρόνο.  Στη συνέντευξη Τύπου την επόμενη ημέρα επανήλθε στο ίδιο θέμα, χαρακτηρίζοντας την προσφορά σταθερού τιμολογίου στα 11,5 λεπτά μία απάντηση για όσους ανησυχούν για ενδεχόμενη άνοδο των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ύπαρξη αυτών των επιλογών φαίνεται τώρα να αποτελεί το βασικό επιχείρημα πίσω από τη μετατόπιση της κυβερνητικής πολιτικής: αντί να επιδοτεί εκ νέου τα κυμαινόμενα τιμολόγια κάθε φορά που η χονδρεμπορική ανεβαίνει όπως μέχρι σήμερα έκανε, το ΥΠΕΝ πλέον θεωρεί ότι ο καταναλωτής έχει πλέον τη δυνατότητα να προστατευθεί μόνος του  από τη μεταβλητότητα επιλέγοντας ένα σταθερό προϊόν.

Υπενθυμίζεται ότι οι κρατικές επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2021, στην αρχή της ενεργειακής κρίσης. Η πρώτη παρέμβαση ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ και προέβλεπε επιδότηση 30 €/MWh για τις πρώτες 300 kWh τον μήνα, δηλαδή περίπου 9 ευρώ για ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 300 kWh.

Στη συνέχεια το σύστημα διευρύνθηκε σημαντικά μέσα στο 2022, όταν κορυφώθηκε η ενεργειακή κρίση, και συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023. Μετά την αποκλιμάκωση των τιμών, οι γενικευμένες μηνιαίες επιδοτήσεις ουσιαστικά σταμάτησαν, αλλά επανήλθαν έκτακτα όταν οι τιμές ανέβαιναν έντονα, όπως τον Αύγουστο του 2024.

Η τελευταία επιδότηση που δόθηκε μέχρι σήμερα στα οικιακά κυμαινόμενα τιμολόγια ήταν για τον Μάρτιο του 2025. Τότε το ΥΠΕΝ έδωσε:

• 1,5 λεπτό/kWh (15 €/MWh) για τις πρώτες 500 kWh στα νοικοκυριά,
• 3,5 λεπτά/kWh για τους δικαιούχους ΚΟΤ.

Το μέτρο κόστισε 22,3 εκατ. ευρώ και είχε ως αποτέλεσμα η μεσοσταθμική τελική τιμή των τριών μεγαλύτερων προμηθευτών να διαμορφωθεί στα 14,05 λεπτά/kWh.

Συζητήσεις για λύση στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας

Οι ίδιες πηγές σχολιάζοντας το πρόβλημα που δημιουργούν οι υψηλές τιμές ενέργειας για τη βιομηχανία, σημειώνουν ότι εξετάζεται η θέσπιση κάποιου μηχανισμού στήριξης στο πλαίσιο του CISAF για τις βιομηχανίες πουυ δεν λαμβάνουν αντισταθμίσεις. Τονίστηκε ότι είναι λιγότερες από 700 και η συνολική τους κατανάλωση εκτιμάται στη 1,5 TWh.

Το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία δεν προορίζεται να καλύψει το σύνολο της ενεργοβόρου βιομηχανίας, αλλά να κατευθυνθεί κυρίως σε επιχειρήσεις οι οποίες σήμερα δεν διαθέτουν πρόσβαση στον μηχανισμό αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους εκπομπών CO₂.

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, η δυνητική περίμετρος του μέτρου περιορίζεται σε λιγότερες από 700 βιομηχανικές επιχειρήσεις, με συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που υπολογίζεται σε περίπου 1,5 TWh. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα τμήμα της μεταποίησης που παραμένει περισσότερο εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να διαθέτει τον μηχανισμό προστασίας που λειτουργεί ήδη για άλλες ενεργοβόρες δραστηριότητες.

Με δεδομένο ότι η περίμετρος των επιχειρήσεων που εξετάζεται να ενταχθούν στον μηχανισμό αντιστοιχεί σε συνολική κατανάλωση περίπου 1,5 TWh τον χρόνο, το δημοσιονομικό κόστος θα εξαρτηθεί κυρίως από το ύψος της ενίσχυσης ανά μεγαβατώρα και από το ποσοστό της κατανάλωσης που τελικά θα κριθεί επιλέξιμο. Σύμφωνα με υπολογισμούς, καθώς το ευρωπαϊκό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα η ενίσχυση να αφορά μόνο μέρος της κατανάλωσης, αν ως επιλέξιμη ποσότητα είναι το 50% της συνολικής κατανάλωσης, δηλαδή περίπου 0,75 TWh, το απαιτούμενο κονδύλι περιορίζεται αντίστοιχα σε 15 εκατ. ευρώ για στήριξη 20 ευρώ/MWh, 22,5 εκατ. ευρώ για 30 ευρώ/MWh και 30 εκατ. ευρώ για 40 ευρώ/MWh.

Από το νέο σχήμα, τουλάχιστον με βάση τον σχεδιασμό που εξετάζεται αυτή τη στιγμή, αναμένεται να μείνουν εκτός οι μεγάλες βιομηχανίες υψηλής τάσης που είναι ήδη δικαιούχοι της αντιστάθμισης CO₂. Η κατεύθυνση του υπουργείου είναι να αποφευχθεί η επικάλυψη των δύο εργαλείων και να δημιουργηθεί ένας συμπληρωματικός μηχανισμός για εκείνες τις επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από το υφιστάμενο καθεστώς.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την κοινή παρέμβαση 16 βιομηχανικών και παραγωγικών φορέων, οι οποίοι ζήτησαν από την κυβέρνηση την άμεση αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν τα CISAF και METSAF για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της μεταποίησης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η χθεσινή τοποθέτηση του προέδρου του ΣΕΒ, Σπύρου Θεοδωρόπουλου, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη συζητήσεις με την κυβέρνηση για το ενεργειακό κόστος και τη στήριξη της βιομηχανίας.