«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Γιατί οι Ισραηλινοί πατούν «φρένο» στα κοινά projects με ελληνικές εταιρείες – Τι συμβαίνει με το 25%

Σοβαρούς προβληματισμούς προκαλεί στην ελληνική αμυντική βιομηχανία η εικόνα στασιμότητας που, σύμφωνα με πληροφορίες, παρουσιάζει το τελευταίο διάστημα το σκέλος των ελληνοϊσραηλινών βιομηχανικών συνεργασιών στο μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Σχεδόν δύο μήνες μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας και Ισραήλ, που έγινε στις 31 Αυγούστου, η αρχική αισιοδοξία για την ταχεία ενεργοποίηση των κοινών projects φαίνεται να έχει δώσει τη θέση της σε μια περίοδο αναμονής, χωρίς να είναι σαφές πότε θα υπάρξει ουσιαστική επιτάχυνση των διαδικασιών.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η καθυστέρηση εντοπίζεται κυρίως στην ισραηλινή πλευρά, καθώς οι επαφές και οι διαδικασίες που θα έπρεπε να οδηγήσουν στην οριστικοποίηση συγκεκριμένων συνεργασιών με ελληνικές εταιρείες δεν προχωρούν με τον ρυθμό που αρχικά είχε διαφανεί.

Θυμίζουμε ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, ύψους άνω των 3 δις και σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι υποχρεωτική η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών τουλάχιστον σε ποσοστό 25% ή 750 εκατ. ευρώ.

Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι κατά την πρώτη περίοδο των διαβουλεύσεων είχε καταγραφεί σαφής διάθεση επιτάχυνσης από την πλευρά των ισραηλινών αμυντικών βιομηχανιών, δημιουργώντας την προσδοκία ότι οι συμφωνίες συμπαραγωγής θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν σχετικά γρήγορα.

Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα εμφανίζεται διαφορετική, όπως τουλάχιστον λένε οι πληροφορίες που έρχονται από το χώρο της αμυντικής βιομηχανίας.

Οι λόγοι της επιβράδυνσης παραμένουν άγνωστοι και, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει σαφής εξήγηση για το τι έχει μεσολαβήσει και οι διαδικασίες εμφανίζουν αυτή την καθυστέρηση.

Το ερώτημα είναι εάν πρόκειται για προσωρινή εμπλοκή που συνδέεται με την οργάνωση ενός εξαιρετικά σύνθετου αμυντικού προγράμματος ή εάν υπάρχουν εκκρεμότητες που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων.

Πάντως, άνθρωποι που γνωρίζουν καλά τα αμυντικά θέματα, τόνιζαν ότι από την αρχή το Ισραήλ δεν ήθελε τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στο πρόγραμμα ή τουλάχιστον επιθυμούσαν μικρότερο ποσοστό.

Κάτι που ήταν αδιαπραγμάτευτο για το ελληνικό υπουργείο Αμυνας.

Το προσωπικό στοίχημα Δένδια για το 25%

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτέλεσε εξαρχής βασική προτεραιότητα του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια.

Ο υπουργός είχε θέσει ως απαράβατο όρο τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε ποσοστό τουλάχιστον 25%, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα της χώρας δεν θα περιοριζόταν στην προμήθεια έτοιμων οπλικών συστημάτων από το εξωτερικό.

Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτέλεσε ουσιαστικά ένα προσωπικό στοίχημα του Νίκου Δένδια, το οποίο, έπειτα από πολύμηνες και δύσκολες διαπραγματεύσεις, κατάφερε να εξασφαλίσει σε επίπεδο συμφωνίας.

Τα 750 εκατ. είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό ποσό για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, καθώς συνοδεύεται από την προοπτική μεταφοράς τεχνογνωσίας, ανάπτυξης παραγωγικών δυνατοτήτων και συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνή εξοπλιστικά προγράμματα.

Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η εξασφάλιση ενός ποσοστού σε επίπεδο διακρατικής συμφωνίας και άλλο η μετατροπή του σε συγκεκριμένες συμβάσεις, αναθέσεις έργων και πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.

Και ακριβώς σε αυτό το δεύτερο σκέλος φαίνεται να καταγράφεται σήμερα η μεγαλύτερη δυσκολία.

Οι ελληνικές εταιρείες που βρίσκονται στο πρόγραμμα

Το mononews είχε αποκαλύψει από νωρίς τις ελληνικές επιχειρήσεις που βρίσκονταν σε συζητήσεις με ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες για τη συμμετοχή τους στην «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Metlen του Ευάγγελου Μυτιληναίου, η EFA Group του Κρίστιαν Χατζημηνά, η Miltech του Χρήστου Χούμπαυλη, η Scytalys, η Akmon, τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ στο ευρύτερο εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα που συνδέεται με το πρόγραμμα βρίσκονται επίσης η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) και η Intracom Defense (IDE).

Ιδιαίτερα για τη Metlen, το mononews είχε αποκαλύψει ότι είχαν ήδη επιτευχθεί καταρχήν συμφωνίες με ισραηλινές εταιρείες για την κατασκευή τμημάτων των συστημάτων που θα παραδοθούν στο πλαίσιο του προγράμματος.

Επίσης, είχαμε δημοσιεύσει και τους Ισραηλινούς κολοσσούς του προγράμματος όπως την Israel Aerospace Industries (IAI), Rafael Advanced Defense Systems, Elbit Systems.

Η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων δεν περιορίζεται θεωρητικά μόνο σε απλές κατασκευαστικές εργασίες, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει ηλεκτρονικά συστήματα, υποσυστήματα, λογισμικό, τεχνολογικές εφαρμογές, ολοκλήρωση συστημάτων και υποστήριξη.

Το μεγάλο ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η μετάβαση από τις καταρχήν συμφωνίες και τις διαβουλεύσεις στην ανάθεση συγκεκριμένου βιομηχανικού έργου.

Και αυτή ακριβώς η μετάβαση είναι που, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, δεν πραγματοποιείται με την αναμενόμενη ταχύτητα.

Η ελληνική συμμετοχή στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» έχει και μια δεύτερη, εξίσου σημαντική διάσταση.

Μέρος του βιομηχανικού αντικειμένου προβλέπεται να προκύψει όχι αποκλειστικά από την κατασκευή των συστημάτων που θα παραλάβουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και από συνεργασίες ελληνικών επιχειρήσεων με ισραηλινές εταιρείες σε άλλα διεθνή προγράμματα.

Πρόκειται για μια παράμετρο ιδιαίτερης σημασίας, καθώς δίνει τη δυνατότητα στις ελληνικές επιχειρήσεις να ενταχθούν σε διεθνείς αλυσίδες παραγωγής και να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές.

Ταυτόχρονα, όμως, καθιστά αναγκαία την ύπαρξη συγκεκριμένων συμφωνιών, σαφών χρονοδιαγραμμάτων και δεσμεύσεων ως προς το βιομηχανικό έργο που θα ανατεθεί.

Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος το 25% να παραμείνει για σημαντικό χρονικό διάστημα ένας συμφωνημένος στόχος χωρίς αντίστοιχο παραγωγικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε επίσης:

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Οι ισραηλινές εταιρείες πίσω από τον ελληνικό αμυντικό «Θόλο»

Όλο το σχέδιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα»: Οι τρεις ισραηλινοί κολοσσοί, οι 11 ελληνικές εταιρείες και τα 850 εκατ. ευρώ

Ασπίδα του Αχιλλέα: Έπεσαν οι υπογραφές για τον Ελληνικό Θόλο – Πάνω από €3 δισ. το πρόγραμμα