Στις 27 Απριλίου, το δεξαμενόπλοιο Mubaraz της ADNOC έγινε το πρώτο φορτωμένο σκάφος LNG που διέσχισε τα Στενά από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, η διέλευση δεν ήταν ομαλή: την ίδια εβδομάδα, οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης ακινητοποίησαν δύο πλοία LNG του Κατάρ που είχαν κατασχεθεί και κατευθύνονταν προς το στενό, παρά την προηγούμενη συμφωνία που είχε επιτευχθεί.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ενισχύει δραστικά τη στρατηγική της παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

1

Ο Υπουργός Ενέργειας Chris Wright βρέθηκε στο Ντουμπρόβνικ για το Business Forum της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών, όπου οι ΗΠΑ υπέγραψαν σειρά συμφωνιών LNG με βαλκανικές χώρες.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την Ελλάδα ως τον φυσικό πυλώνα εισόδου του αμερικανικού LNG στη νοτιοανατολική Ευρώπη — ρόλο που ενισχύεται περαιτέρω από τον Κάθετο Διάδρομο.

Στενά Ορμούζ — Πρώτο φορτίο μετά τον αποκλεισμό, χωρίς όμως ομαλότητα

Η μεγαλύτερη εξέλιξη της εβδομάδας ήταν η διέλευση του δεξαμενόπλοιου Mubaraz (χωρητικότητας 136.357 κυβικών μέτρων) από τα Στενά, το οποίο φόρτωσε στο Das Island των ΗΑΕ στις αρχές Μαρτίου. Το σκάφος παρέμεινε εντός του Κόλπου, σταμάτησε τη μετάδοση σήματος γύρω στις 30–31 Μαρτίου — μια τακτική που υιοθετούν όλο και περισσότερο τα πλοία λόγω των κινδύνων ασφαλείας — και επανεμφανίστηκε στις 27 Απριλίου ανοιχτά των δυτικών ακτών της Ινδίας, με προορισμό την Κίνα και αναμενόμενη άφιξη γύρω στις 15 Μαΐου.

Η αισιοδοξία ωστόσο ήταν βραχύβια. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ακινητοποίησαν δύο πλοία υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ (Al Daayen και Rasheeda) που κατευθύνονταν προς τα Στενά, χωρίς να δώσουν εξηγήσεις. Τα πλοία είχαν λάβει άδεια διέλευσης βάσει συμφωνίας που είχε επιτευχθεί την προηγούμενη εβδομάδα μέσω πακιστανικής μεσολάβησης. Και τα δύο άλλαξαν πορεία, με το Al Daayen να αναφέρει ως προορισμό το Ras Laffan του Κατάρ.

Το γεγονός ότι το Ιράν ανέτρεψε τόσο γρήγορα τη συμφωνία που είχε συνάψει μέσω μεσολαβητή επιβεβαιώνει τους φόβους περί αναξιοπιστίας της Τεχεράνης. Μία επιτυχημένη διέλευση δεν συνεπάγεται ούτε μαζική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας ούτε τέλος της κρίσης. Η αγορά παραμένει σε καθεστώς υψηλής επαγρύπνησης, τιμολογώντας κάθε νέα εξέλιξη ως δυνητικό σοκ.

Διώρυγα Παναμά — Η χρέωση της προτεραιότητας: 400.000 δολάρια σε auction slot

Η εκτροπή της ζήτησης LNG προς τις ΗΠΑ λόγω του αποκλεισμού του Ορμούζ έχει μετατρέψει τη Διώρυγα Παναμά σε δεύτερο γεωπολιτικό πέρασμα-σημείο συμφόρησης. Η ημερήσια κίνηση πλοίων παραμένει ισχυρή, με τον μέσο όρο να αυξάνεται από 34 πλοία/ημέρα τον Ιανουάριο, σε 37 πλοία/ημέρα τον Μάρτιο, με ορισμένες ημέρες να ξεπερνούν τα 40 πλοία.

Η αύξηση αυτή έχει εκτοξεύσει τις τιμές των δημοπρασιών (auctions) για προτεραιότητα διέλευσης: η μέση τιμή ανήλθε σε 385.000 δολάρια ανά slot τον Μάρτιο–Απρίλιο, έναντι περίπου 130.000 δολαρίων το πεντάμηνο Οκτωβρίου–Φεβρουαρίου. Η κορύφωση καταγράφηκε τον Απρίλιο, όταν ένα δεξαμενόπλοιο LNG κατέβαλε 4 εκατομμύρια δολάρια για να εξασφαλίσει άμεση διέλευση και να αποφύγει την πενθήμερη αναμονή.

Η Διώρυγα Παναμά εξελίσσεται ταχύτατα σε δομικό κόμβο πίεσης για τον ανταγωνισμό Ασίας–Ευρώπης για αμερικανικό LNG, σε συνδυασμό με τις προειδοποιήσεις της NOAA για El Niño Watch το δεύτερο εξάμηνο του 2026, που θα μπορούσε να επαναφέρει τους περιορισμούς χωρητικότητας λόγω ξηρασίας.

Τιμές JKM / TTF — Υποχώρηση από τις κορυφές, με ανοδικές πιέσεις να επιμένουν

Οι τιμές spot LNG κινήθηκαν σε καθεστώς έντονης μεταβλητότητας κατά τη διάρκεια του Απριλίου, αντανακλώντας κάθε γεωπολιτική εξέλιξη σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. O JKM διαπραγματεύεται σήμερα (1/5) στα $16,55/MBtu — κάτω από το peak του μήνα κατά περίπου 20%, αλλά ακόμα 47% υψηλότερα σε ετήσια βάση. O TTF διαμορφώνεται στα €46,15/MWh, με την αγορά να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Ορμούζ και τη δυνατότητα της Ευρώπης να εξασφαλίσει καλοκαιρινά φορτία για την επαναπλήρωση αποθεμάτων.

Το ετήσιο +47% στον JKM αποτυπώνει ακριβέστερα από οποιοδήποτε άλλο δείκτη, το δομικό κόστος της κρίσης για τους ευρωπαίους εισαγωγείς που ανταγωνίζονται με την Ασία για τα ίδια φορτία.

Ευρώπη — Χαμηλά αποθέματα στο 31%

Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα για την εποχή. Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE), στις 29 Απριλίου η πληρότητα ανερχόταν στο 31,97%, με συνολικό όγκο περίπου 35 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα — το χαμηλότερο επίπεδο για αυτή την περίοδο από το 2022. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνεργασίας Ενεργειακών Ρυθμιστών (ACER) προειδοποίησε στις 23 Απριλίου ότι η επίτευξη του υποχρεωτικού στόχου του 90% έως την 1η Νοεμβρίου θα απαιτούσε αύξηση των εισαγωγών LNG κατά 13% σε σύγκριση με το 2025 — κάτι που καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο, δεδομένης της στενότητας στην παγκόσμια αγορά. Οι χώρες μπορούν να επιτύχουν τον χαμηλότερο στόχο του 80% — μια ευελιξία που επιτρέπουν οι κανονισμοί της ΕΕ σε δύσκολες συνθήκες αγοράς — αλλά το τίμημα θα είναι υψηλό.

Ελλάδα — Στο επίκεντρο της βαλκανικής ενεργειακής διπλωματίας

Η Ελλάδα αναδεικνύεται τις τελευταίες ημέρες σε κομβικό σημείο αναφοράς για τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στις 28 Απριλίου υπεγράφη στα Τίρανα τριμερής συμφωνία ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ, στην οποία συμμετέχουν η Venture Global, η κρατική ALBGAZ και η ελληνική AKTOR LNG USA. Η συμφωνία έχει διάρκεια 20 ετών και προβλέπει την προμήθεια περίπου 1 δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων ετησίως, με παραδόσεις που αναμένεται να ξεκινήσουν το 2030 — διαδικασία που θα φέρει για πρώτη φορά αμερικανικό LNG στην αλβανική αγορά.

Μέχρι να αναπτυχθούν οι υποδομές υποδοχής στην Αλβανία, οι ποσότητες πρόκειται αρχικά να διοχετεύονται μέσω Ελλάδας. Η συνολική επένδυση περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη ενός ενεργειακού κόμβου στον Αυλώνα (Vlorë), με αναβάθμιση του υπάρχοντος σταθμού παραγωγής (+250 MW), κατασκευή νέου αγωγού προς τα εσωτερικά δίκτυα και μελλοντική εγκατάσταση πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU).

Ο Κάθετος Διάδρομος στο προσκήνιο

Η στρατηγική σημασία της Ελλάδας αναδείχθηκε και στη Διάσκεψη των Τριών Θαλασσών στο Ντουμπρόβνικ, όπου ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο της χώρας στον Κάθετο Διάδρομο — τον διάδρομο μεταφοράς αερίου από την Ελλάδα προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία. Στο ίδιο πλαίσιο, ανακοινώθηκε ότι θα πραγματοποιηθεί σύντομα συνάντηση με Σερβία και Βόρεια Μακεδονία για την επιτάχυνση των διασυνδέσεων.

Πίνακας Γεωπολιτικού Κινδύνου

Παράγοντας Κατάσταση Αντίκτυπος
Στενά Ορμούζ Πρώτη διέλευση LNG tanker (Mubaraz, 27/4), αλλά άμεση ακινητοποίηση δύο πλοίων Κατάρ. Καμία ομαλοποίηση. Αγορά σε μόνιμη επαγρύπνηση
Διώρυγα Παναμά Auctions στα $385.000 κατά μέσο όρο – κορύφωση $4 εκατ. τον Απρίλιο. Δεύτερο choke point, κόστος μεταφοράς ανεβαίνει δομικά
Τιμές JKM / TTF JKM $16,55 – TTF €46,15/MWh (1/5). +47% JKM ετησίως. Ανταγωνισμός Ασίας-Ευρώπης παραμένει κεντρικός μοχλός
Αποθέματα ΕΕ 31,97% πληρότητα — χαμηλότερο από το 2022. +13% LNG απαιτείται για στόχο 90%. Υψηλός κίνδυνος επαναπλήρωσης, εξάρτηση από spot αγορά
Ελλάδα / Βαλκάνια Τριμερής συμφωνία $6 δισ. για αλβανικό LNG μέσω Ρεβυθούσας (από 2030). Κάθετος Διάδρομος στο προσκήνιο. Ελλάδα ως πύλη εισόδου αμερικανικού LNG στη ΝΑ Ευρώπη

Η εβδομάδα 25 Απριλίου–1ης Μαΐου 2026 αποτυπώνει μια αγορά LNG που βρίσκεται σε διαρκή ροή — κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η μία διέλευση από το Ορμούζ δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη. Τα auctions του Παναμά ύψους 400.000 δολαρίων δείχνουν πώς η γεωπολιτική ανατίμηση ενσωματώνεται ήδη στο κόστος μεταφοράς. Στα Βαλκάνια, η εικόνα είναι σαφής: οι ΗΠΑ επενδύουν σε συγκεκριμένες υποδομές και μακροπρόθεσμες συμβάσεις, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι εάν οι υπόλοιπες χώρες της περιοχής θα ακολουθήσουν το παράδειγμα ή θα παραμείνουν εγκλωβισμένες στις παραδοσιακές τους εξαρτήσεις.

Διαβάστε επίσης:

Στενά του Ορμούζ: Η Ουάσινγκτον προειδοποιεί ναυτιλιακές να μην πληρώνουν το Ιράν για ασφαλή διέλευση

Ο Τραμπ αυξάνει στο 25% τους δασμούς στα αυτοκίνητα της ΕΕ

Πεντάγωνο: Επτά νέα deal με κορυφαίες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης