Η Morgan Stanley το ονομάζει “αγώνα ενάντια στο χρόνο»: τα αποθέματα-ασπίδα που έχουν εμποδίσει μέχρι τώρα τις τιμές πετρελαίου να εκτιναχθούν σε υψηλότερα επίπεδα κινδυνεύουν να εξαντληθούν πριν ανοίξει το Στενό του Ορμούζ.

Οι μειωμένες εισαγωγές αργού από την Κίνα και οι αυξημένες εξαγωγές των ΗΠΑ έχουν λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» — αλλά έχουν ημερομηνία λήξης. «Αν το κλείσιμο παραταθεί έως τα τέλη Ιουνίου ή και τον Ιούλιο, το Brent θα κληθεί να κάνει δουλειά που μέχρι τώρα έχει καταφέρει να αποφύγει», αναφέρεται. Σε αυτό το σενάριο, το Brent άμεσης παράδοσης θα μπορούσε να φτάσει τα $150 το βαρέλι. Η Goldman Sachs ενισχύει την ανησυχία: τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου πλησιάζουν χαμηλό οκταετίας, με ρυθμό εξάντλησης που εκθέτει την αγορά σε περαιτέρω σοκ.

1

Παρά την προειδοποίηση, η Morgan Stanley διατήρησε αμετάβλητες τις προβλέψεις της, αναμένοντας ότι η τιμή του Brent θα κυμανθεί κατά μέσο όρο στα 110 δολάρια το βαρέλι το τρέχον τρίμηνο, στα 100 δολάρια το τρίτο τρίμηνο και στα 90 δολάρια το τελευταίο τρίμηνο του 2026.

Το Brent, που άνοιξε την εβδομάδα κοντά στα $101, κινείται μεταξύ 104 και 105 δολάρια μετά την απόρριψη, από τον Ντ. Τραμπ της ιρανικής αντιπρότασης, – χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς απαράδεκτη». Σήμερα, Τρίτη 12 Μαΐου, κινείται λίγο πάνω από τα $105. Ο CEO της Saudi Aramco Amin Nasser προειδοποίησε ότι η αγορά χάνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια εφοδιασμού κάθε εβδομάδα, και ότι η ομαλοποίηση μπορεί να φτάσει ως το 2027.

Η Ευρώπη με άδειες δεξαμενές

Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται στο 32% – χαμηλότερα από κάθε προηγούμενη άνοιξη από το 2022. Η εικόνα αποκαλύπτει μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων: η Γερμανία στο 27,9%, αρκετές ακόμη χώρες κάτω από το 30%, ενώ η Ισπανία διατηρεί πλεονεκτική θέση χάρη στις ισχυρές υποδομές LNG τερματικών.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το επίπεδο αλλά ο ρυθμός: ο στόχος 80% πληρότητας έως την 1η Νοεμβρίου απαιτεί ημερήσια έγχυση +0,25 ποσοστιαίες μονάδες — ρυθμός που σήμερα δεν επιτυγχάνεται. Αν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό έως τέλος του 2026, η ACER εκτιμά ότι θα δημιουργηθεί σημαντικό έλλειμμα στην παγκόσμια ισορροπία LNG.

Το τείχος των μεταφορών

Ο αντίκτυπος στην καθημερινή ζωή δεν έρχεται από τις πρίζες. Η Ευρώπη παράγει πλέον πάνω από το 45% του ρεύματός της από ΑΠΕ — η ηλεκτροδότηση των σπιτιών παραμένει σχετικά ανεπηρέαστη. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορείς να πετάξεις ένα Airbus ή να κινήσεις φορτηγά με το πλεόνασμα ηλιακής ενέργειας μιας ηλιόλουστης μέρας.

Η ACI Europe, που εκπροσωπεί πάνω από 600 ευρωπαϊκά αεροδρόμια, ζήτησε επειγόντως παρέμβαση από τις Βρυξέλλες, προειδοποιώντας ότι τουριστική δραστηριότητα αξίας 851 δισ. ευρώ και 14 εκατομμύρια θέσεις εργασίας τίθενται σε κίνδυνο. Η EASA εξέδωσε κατεπείγουσες οδηγίες για εναλλακτικούς τύπους καυσίμου, ενώ αεροπορικές εταιρείες προετοιμάζονται για σενάρια στενότητας στην καλοκαιρινή αιχμή.

Το ντίζελ παραμένει εξίσου ευάλωτο: η Ευρώπη είναι δομικά ελλειμματική, τα πλοία που παρακάμπτουν το Ορμούζ κάνοντας τον γύρο της Αφρικής προσθέτουν 15-18 ημέρες καθυστέρηση, και σε μια οικονομία που λειτουργεί με λογική just-in-time, δύο εβδομάδες αρκούν για να δημιουργήσουν ελλείψεις στις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας.

Η αμερικανική παρέμβαση και τα όριά της

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να αναχαιτίσει την «ανακοπή» στον εφοδιασμό δανείζοντας 53,3 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου (SPR). Τα αποθέματα αυτά κατευθύνοντα σε εννέα εταιρείες — με την Trafigura να παίρνει σχεδόν 13 εκατομμύρια βαρέλια, ακολουθούμενη από την Marathon Petroleum και την Exxon Mobil. Αθροιστικά, το DOE έχει πλέον δανείσει περίπου 133 εκατομμύρια βαρέλια.

Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι για πόσο ακόμη οι ΗΠΑ μπορούν να τροφοδοτούν το παγκόσμιο σύστημα πριν θέσουν σε κίνδυνο τη δική τους ενεργειακή ασφάλεια. Χρήσιμο μέτρο, αλλά το κλειστό Ορμούζ αφαιρεί σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου — η Federal Reserve Bank του Dallas εκτιμά πτώση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση για το τρέχον τρίμηνο. Τα στρατηγικά αποθέματα αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα, όχι την αιτία.

Χωρίς ορίζοντα εκτόνωσης

Οι διαπραγματεύσεις αποκαλύπτουν χάσμα: το Ιράν ζητά άρση του ναυτικού αποκλεισμού, επανέναρξη των πωλήσεων ιρανικού πετρελαίου και αποζημίωση για πολεμικές ζημίες. Μεμονωμένα δεξαμενόπλοια από ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία και Κατάρ έχουν κάποιες περιορισμένες διελεύσεις, αλλά οι ροές παραμένουν πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.

Το Oil Coordination Group της ΕΕ εξετάζει συντονισμένη απελευθέρωση από τα στρατηγικά αποθέματα 90 ημερών. Αν η ειρηνευτική διαδικασία καταρρεύσει οριστικά, αυτή η επιλογή θα μετατραπεί από σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε αναγκαστική πράξη.

 

Διαβάστε επίσης 

Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν: Η κατάπαυση του πυρός στη Μ. Ανατολή κρέμεται από μια κλωστή, λέει ο Ντόναλντ Τραμπ

Ντόναλντ Τραμπ: «Σκουπίδια» η πρόταση του Ιράν – Είμαστε έτοιμοι για όλα, θα εκπλαγούν, απαντά ο Γκαλιμπάφ

Πετρέλαιο: Άλμα άνω του 2,5% μετά το «αδιέξοδο» στο σχέδιο εκεχειρίας του Ιράν