Πλην ελαχίστων, θλιβερών θα έλεγα εξαιρέσεων που ονειρεύονται ξανά το… ξανθό γένος, βλέπουμε αυτές τις ημέρες μια ευρεία στήριξη στο έργο του Κάθετου Διαδρόμου.
Πρόκειται για ένα έργο που ξεπερνά τα στενά όρια της οικονομίας ή της ενεργειακής πολιτικής και αποκτά εθνικό χαρακτήρα.
Η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, η αμερικανική στήριξη, η ανάσχεση μιας ενεργειακής μονοκρατορίας της Τουρκίας και η μετατροπή της χώρας μας σε πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο κάτι που όπως αντιλαμβάνεστε είναι μεγάλο.
Η σημασία του δεν βρίσκεται μόνο στις ποσότητες φυσικού αερίου που μπορούν να περάσουν από τα ελληνικά δίκτυα. Βρίσκεται κυρίως στο ότι για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα, η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί από τελικό καταναλωτή και χώρα εισαγωγής ενέργειας σε πύλη ενεργειακού εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής, της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης.
Ειδικά αν έχουμε και επέκταση προς το Βορρά και το Νότο και μεταφορά κυπριακού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Όλα αυτά συνιστούν ένα περιβάλλον που έχει τεράστια εθνική σημασία.
Η αμερικανική στήριξη είναι πλέον ευθεία και δημόσια
Η επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και όσα ειπώθηκαν το τελευταίο διήμερο προσδίδουν στο εγχείρημα ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα.
Στην αμερικανική στρατηγική για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, η γεωγραφική θέση και οι ελληνικές υποδομές αποκτούν συγκεκριμένη λειτουργία.
Ο Ρούμπιο εξέφρασε δημόσια τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών σε ενεργειακά έργα που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού, ενώ στον Στρατηγικό Διάλογο επιβεβαιώθηκε η κατεύθυνση για βαθύτερη ενεργειακή συνεργασία και διεύρυνση των ποσοτήτων αμερικανικού LNG που φτάνουν στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας.
Δεν πρόκειται, μάλιστα, για μια συγκυριακή δήλωση υποστήριξης. Τον Φεβρουάριο του 2026 το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας συγκέντρωσε στην Ουάσινγκτον εκπροσώπους της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αντικείμενο ακριβώς την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου και τη δυνατότητα μεταφοράς επαναεριοποιημένου αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς τον Βορρά.
Για την Ελλάδα αυτή η επιλογή έχει ιδιαίτερη σημασία αφού στη χώρα μας συγκλίνουν και τα ευρωπαϊκά και τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα.
Η δεύτερη μεγάλη διάσταση του Κάθετου Διαδρόμου αφορά τη Ρωσία.
Για δεκαετίες, μεγάλο μέρος της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης οικοδόμησε την ενεργειακή του λειτουργία πάνω στη διαθεσιμότητα ρωσικού φυσικού αερίου. Ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο ότι η ενεργειακή εξάρτηση μπορεί να μετατραπεί σε γεωπολιτική εξάρτηση.
Ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να λειτουργήσει ως η εναλλακτική λύση που έχει ανάγκη η Ευρώπη.
Και εδώ η Ελλάδα προσφέρει μία απάντηση.
Ρεβυθούσα, Αλεξανδρούπολη με το FSRU, εθνικό σύστημα φυσικού αερίου, IGB και οι διασυνδέσεις προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία σχηματίζουν μια πραγματική πύλη προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Υπάρχει όμως και μία τρίτη διάσταση, για την οποία η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αδιαφορεί.
Η απομάκρυνση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν θα αποτελούσε αυτομάτως ελληνικό γεωπολιτικό κέρδος εάν συνοδευόταν από την ανάδειξη της Τουρκίας σε σχεδόν αποκλειστικό ενεργειακό διάδρομο της περιοχής.
Η πραγματική ελληνική επιτυχία βρίσκεται επομένως στη δημιουργία μιας ισχυρής, ανταγωνιστικής νότιας ενεργειακής οδού με αφετηρία την Ελλάδα, ώστε οι χώρες της περιοχής να διαθέτουν εναλλακτικές επιλογές και να μην εξαρτώνται από μία μοναδική πύλη.
Ο TurkStream εξακολουθεί να αποτελεί βασική οδό ρωσικού αερίου μέσω Τουρκίας.
Ο Κάθετος Διάδρομος είναι η απάντηση στο να υποστηρίζει κάποιος ότι η ενέργεια πρέπει να κινείται από την Ανατολή προς τη Δύση και από την Τουρκία προς τα Βαλκάνια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται ο ενεργειακός ρόλος της Τουρκίας αλλά ότι η περιοχή δεν είναι υποχρεωμένη να εξαρτάται αποκλειστικά από αυτόν.
Κοντολογίς, για την Ελλάδα, η ύπαρξη ενός ισχυρού εναλλακτικού άξονα που ξεκινά από το ελληνικό έδαφος αποτελεί πολλαπλασιαστή εθνικής ισχύος.
Αλλωστε, το αμερικανικό LNG δεν είναι πλέον θεωρία
Τον Ιανουάριο του 2026 υπογράφηκε η πρώτη συμφωνία της ATLANTIC SEE LNG TRADE για πώληση αμερικανικού LNG στην ουκρανική Naftogaz, με προμηθευτή την BP.
Λίγες εβδομάδες αργότερα ακολούθησαν νέες συμφωνίες στην Ουάσινγκτον. Μεταξύ αυτών, η πενταετής συμφωνία της Metlen με τη Shell προβλέπει από το 2027 ποσότητες της τάξης των 0,5 έως 1 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως, οι οποίες θα φτάνουν στην Ελλάδα και θα μπορούν μέσω του Κάθετου Διαδρόμου να διοχετεύονται σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Και όσο αυξάνονται οι μακροχρόνιες συμφωνίες, τόσο ενισχύεται η βιωσιμότητα των ελληνικών υποδομών και η δυνατότητα της χώρας να αποκτήσει μόνιμο ρόλο στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης.
Επομένως μετατρεπόμαστε από χώρα εισαγωγής σε χώρα που εξάγει ενεργειακή ασφάλεια
Η αλλαγή για την Ελλάδα είναι θεμελιώδης και γι’ αυτό πρέπει να στηριχθεί από όλους
Εάν λοιπόν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο αξίζει να οικοδομηθεί διακομματική συνέχεια, είναι ακριβώς αυτό.
Να μη μείνει ο Κάθετος Διάδρομος ένα ακόμη φιλόδοξο σχέδιο επί χάρτου, αλλά να αποκτήσει τις υποδομές, τις ποσότητες, τις ανταγωνιστικές χρεώσεις και τα μακροχρόνια συμβόλαια που θα τον καταστήσουν αναντικατάστατο για την περιοχή.
Διαβάστε επίσης:
Μητσοτάκης–Ρούμπιο: Στο υψηλότερο επίπεδο οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ – Έμφαση σε LNG και ναυτιλία
Κυπριακό φυσικό αέριο: Μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη από το 2028 – Το σχέδιο Παπασταύρου για τον Κάθετο Διάδρομο
Ρούμπιο: Ραχοκοκαλιά για το αμερικανικό LNG ο Κάθετος Διάδρομος – «Απόλυτη αφοσίωση» στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα (βίντεο)