Hotel Attraction: Το μέλλον που οραματίστηκε ο Gaudí για τη Νέα Υόρκη και δεν υλοποιήθηκε ποτέ

Η ιστορία της αρχιτεκτονικής είναι γεμάτη από κτίρια που άλλαξαν τις πόλεις όπου κατασκευάστηκαν. Πολύ πιο σπάνια, όμως, είναι τα έργα που κατάφεραν να αποκτήσουν μυθικές διαστάσεις χωρίς να χτιστούν ποτέ. Το Hotel Attraction του Antoni Gaudí ανήκει σε αυτή την κατηγορία.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, το Hotel Attraction παρέμενε μια υποσημείωση στην ιστορία του μεγάλου Καταλανού αρχιτέκτονα. Σήμερα, χάρη σε μια σειρά ψηφιακών απεικονίσεων του Βέλγου καλλιτέχνη Thierry Lechanteur, το πιο φιλόδοξο ανεκπλήρωτο όραμα του δημιουργού της επικής Sagrada Família επιστρέφει στο προσκήνιο, υπενθυμίζοντας πόσο συναρπαστική μπορεί να είναι η αρχιτεκτονική, ακόμη και όταν δεν ξεπερνά ποτέ το στάδιο της ιδέας.

Οι εικόνες δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο των αφιερωμάτων για τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τον θάνατο του Gaudí και αναπαριστούν το Hotel Attraction, ένα έργο που σχεδιάστηκε το 1908, αλλά δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Τις τελευταίες εβδομάδες οι ψηφιακές απεικονίσεις γνωρίζουν ιδιαίτερη απήχηση στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσφέροντας μια νέα ματιά σε ένα από τα πιο αινιγματικά κεφάλαια της ιστορίας της αρχιτεκτονικής.

Το σχέδιο εκπονήθηκε για λογαριασμό δύο Αμερικανών επιχειρηματιών, των οποίων η ταυτότητα παραμένει άγνωστη έως σήμερα. Η πρόταση του Gaudí αφορούσε ένα συγκρότημα εννέα ουρανοξυστών σε απροσδιόριστη τοποθεσία στο Κάτω Μανχάταν, με τον κεντρικό πύργο να φθάνει τα 360 μέτρα ύψος. Αν είχε υλοποιηθεί, θα αποτελούσε ένα από τα πιο εντυπωσιακά και ριζοσπαστικά κτίρια της εποχής του, επηρεάζοντας πιθανότατα την εξέλιξη της ίδιας της εικόνας της Νέας Υόρκης.

Περισσότερο από ένα ξενοδοχείο, το Hotel Attraction είχε σχεδιαστεί ως ένας ολοκληρωμένος προορισμός πολιτισμού και ψυχαγωγίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε θέατρο, γκαλερί τέχνης, εστιατόρια και ένα παρατηρητήριο στην κορυφή του κεντρικού πύργου, γνωστό ως Space Tower, από όπου οι επισκέπτες θα μπορούσαν να απολαμβάνουν πανοραμική θέα της πόλης.

Σήμερα, το πλησιέστερο που μπορούμε να προσεγγίσουμε σε αυτό το ανεκπλήρωτο όραμα είναι μέσα από μακέτες, ιστορικά σχέδια και ψηφιακές αναπαραστάσεις. Οι εικόνες του Lechanteur δεν επιχειρούν να ανακατασκευάσουν με ακρίβεια τα αρχικά σχέδια, αλλά να τα επεκτείνουν δημιουργικά. Όπως εξηγεί ο ίδιος, η δουλειά του επανεξετάζει την αρχιτεκτονική κληρονομιά μέσα από «οπτική μυθοπλασία».

Με αφορμή την εκατονταετηρίδα από τον θάνατο του Gaudí, ο Βέλγος καλλιτέχνης επέλεξε να προχωρήσει πέρα από την απλή αναπαράσταση των σωζόμενων σχεδίων. Όπως σημειώνει, στόχος του ήταν να επεκτείνει το όραμα του αρχιτέκτονα και όχι να ανακατασκευάσει μηχανικά τα σχέδιά του. Το αποτέλεσμα αποτελεί μια ελεύθερη ερμηνεία της φανταστικής αυτής κατασκευής, βασισμένη στο χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο του Gaudí και όχι σε κάποιο συγκεκριμένο ιστορικό τεκμήριο.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η έντονη ανταπόκριση του κοινού συνδέεται με κάτι βαθύτερο. Περιγράφει το Hotel Attraction ως «το φάντασμα μιας εναλλακτικής Νέας Υόρκης», μια αρχιτεκτονική πιθανότητα που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Σε μια πόλη που κυριαρχείται από γυαλί και ατσάλι, ένας πύργος 360 μέτρων γεμάτος χρώμα, οργανικές μορφές και καμπύλες γραμμές μοιάζει σχεδόν ανατρεπτικός ακόμη και σήμερα. Ίσως περισσότερο απ’ ό,τι θα ήταν το 1908.

Οι εικόνες μεταφέρουν αυτό που ο Lechanteur περιγράφει ως «νοσταλγία για ένα μέλλον που δεν συνέβη ποτέ». Πρόκειται για εκείνη τη σπάνια αίσθηση που γεννούν τα ανεκπλήρωτα αρχιτεκτονικά οράματα, όταν η φαντασία καλείται να συμπληρώσει όσα η ιστορία άφησε ημιτελή.

Η ιστορία του Hotel Attraction παρέμεινε σχεδόν άγνωστη για δεκαετίες. Τα σχέδια του έργου δημοσιοποιήθηκαν ευρύτερα μόλις το 1956 από τον στενό συνεργάτη του Gaudí, Joan Matamala i Flotats, μέσα από το κείμενο “When the New World Called Gaudí”. Σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, το 2003, επανήλθαν στη δημόσια συζήτηση, όταν ομάδα ιστορικών τέχνης υπέβαλε το σχέδιο στον διεθνή διαγωνισμό επανασχεδιασμού του χώρου του World Trade Center μετά την καταστροφή των Δίδυμων Πύργων.

Παρότι δεν χτίστηκε ποτέ, το Hotel Attraction εξακολουθεί να ασκεί μια ιδιαίτερη γοητεία. Όχι ως χαμένο κτίριο, αλλά ως χαμένη πιθανότητα. Ως μια διαφορετική εκδοχή της Νέας Υόρκης που θα μπορούσε να είχε υπάρξει.

Διαβάστε επίσης:

Globe-Trotter: Η αριστοκρατία των αποσκευών επιστρέφει με την ETRO και ένα steamer trunk για το σπίτι

Η αρχιτεκτονική της συνέχειας

Η κατοικία που γεννήθηκε από την κλίση του εδάφους και ακολουθεί την πλαγιά