ΑΑΔΕ: Στο μικροσκόπιο οι μεταφορές χρημάτων και οι κοινοί λογαριασμοί – Πότε ενεργοποιείται φόρος δωρεάς

Στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων έχουν βρεθεί οι μεταφορές χρηματικών ποσών μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών, καθώς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις οι συναλλαγές αυτές μπορεί να θεωρηθούν άτυπες δωρεές, οδηγώντας σε επιβολή φόρου αλλά και σε περαιτέρω έλεγχο από τις φορολογικές αρχές.

Η ΑΑΔΕ στρέφει την προσοχή της κυρίως στις περιπτώσεις όπου συνδικαιούχοι κοινών λογαριασμών προχωρούν σε αναλήψεις ή μεταφορές σημαντικών ποσών χωρίς να είναι σε θέση να αποδείξουν ότι συμμετείχαν στη δημιουργία των καταθέσεων που σχημάτισαν το διαθέσιμο υπόλοιπο.

Η απόφαση της ΔΕΔ που καθορίζει το πλαίσιο των ελέγχων

Οδηγό για τη στάση της φορολογικής διοίκησης αποτελεί πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία εξέτασε περίπτωση μεταφοράς ποσού ύψους 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό τραπεζικό λογαριασμό, στον οποίο συμμετείχαν γονείς και παιδιά, σε νέο κοινό λογαριασμό που διατηρούσε ο γιος μαζί με τη σύζυγό του.

Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή του φορολογούμενου και έκρινε ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή συνιστούσε δωρεά. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, δεν αποδείχθηκε ότι ο γιος είχε συμβάλει στη δημιουργία του ποσού που βρισκόταν στον αρχικό λογαριασμό, ενώ μετά τη μεταφορά τα χρήματα τέθηκαν ουσιαστικά υπό τον έλεγχό του και στη διάθεση της συζύγου του.

Η απόφαση επιβεβαιώνει ότι όταν ένας συνδικαιούχος δεν μπορεί να αποδείξει συμμετοχή στη δημιουργία των καταθέσεων και στη συνέχεια μεταφέρει ή χρησιμοποιεί τα χρήματα προς ίδιο όφελος, τότε η φορολογική διοίκηση μπορεί να θεωρήσει ότι έχει συντελεστεί φορολογητέα δωρεά.

Πότε μια μεταφορά χρημάτων θεωρείται δωρεά

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στις φορολογικές αρχές να αντιμετωπίσουν ως δωρεά την ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων από κοινό τραπεζικό λογαριασμό όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ειδικότερα, ζήτημα φορολόγησης μπορεί να προκύψει όταν ο συνδικαιούχος δεν έχει συμβάλει στην κατάθεση των χρημάτων που σχημάτισαν το υπόλοιπο του λογαριασμού, όταν τα ποσά μεταφέρονται σε λογαριασμό όπου διαθέτει αποκλειστική ή ουσιαστική πρόσβαση, αλλά και όταν δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν διαφορετική αιτία για τη συναλλαγή.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η φορολογική διοίκηση έχει τη δυνατότητα να καταλογίσει φόρο δωρεάς και να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις ή δικαιολογητικά από τους εμπλεκόμενους.

Οι πέντε βασικές παγίδες για δωρεές και γονικές παροχές

1. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ

Οι χρηματικές δωρεές και οι γονικές παροχές προς συγγενείς πρώτου βαθμού απολαμβάνουν αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι ακολουθούνται πιστά οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η μεταφορά των χρημάτων να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος, να υποβάλλεται η σχετική δήλωση και να τηρούνται όλες οι νόμιμες διαδικασίες.

Στους δικαιούχους της συγκεκριμένης φορολογικής απαλλαγής περιλαμβάνονται γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια.

2. Οι πληρωμές με μετρητά ακυρώνουν την απαλλαγή

Η χρήση μετρητών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα κοστοβόρα για τους φορολογούμενους. Όταν η μεταβίβαση χρημάτων πραγματοποιείται εκτός τραπεζικού συστήματος, το αφορολόγητο καθεστώς παύει να ισχύει.

Στην περίπτωση αυτή επιβάλλεται φόρος 10% επί του συνολικού ποσού που μεταβιβάζεται, χωρίς να προβλέπεται καμία απαλλαγή ή αφορολόγητο όριο.

3. Τι εξετάζεται στις μεταφορές μέσω IRIS

Οι καθημερινές μεταφορές μικρών χρηματικών ποσών μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, δεν αντιμετωπίζονται συνήθως ως δωρεές από τις φορολογικές αρχές.

Αυτό ισχύει κυρίως όταν πρόκειται για χαρτζιλίκι, για κάλυψη καθημερινών αναγκών ή για οικονομική ενίσχυση προστατευόμενων μελών της οικογένειας. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το ύψος των ποσών και η σύνδεσή τους με συνήθεις ανάγκες διαβίωσης.

4. Οι αλυσιδωτές μεταβιβάσεις συγγενών στο στόχαστρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν για τους ελεγκτές οι διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενικών προσώπων, καθώς συχνά αποτελούν ένδειξη πιθανής καταστρατήγησης της νομοθεσίας.

Οι φορολογικές αρχές ερευνούν εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου να επωφεληθούν από το αφορολόγητο άτομα που κανονικά δεν το δικαιούνται.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι έχει στηθεί τέτοιος μηχανισμός μεταβίβασης χρημάτων, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς καμία φορολογική απαλλαγή.

5. Οι κίνδυνοι στους κοινούς λογαριασμούς με τρίτους

Πρόσθετα ζητήματα ενδέχεται να ανακύψουν όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με άλλο πρόσωπο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ελεγκτικές υπηρεσίες εξετάζουν ποιος έκανε πραγματικά χρήση των χρημάτων, ποιος αποκόμισε οικονομικό όφελος από τη συναλλαγή και εάν τελικά προέκυψε έμμεση δωρεά προς τρίτο πρόσωπο.

Φορολογικές επιβαρύνσεις από το πρώτο ευρώ

Οι φορολογούμενοι που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικού ύψους επιβαρύνσεις.

Για συγγενείς πρώτου βαθμού, όπως γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες και εγγόνια, η μη τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών – όπως για παράδειγμα η μεταφορά χρημάτων με μετρητά – συνεπάγεται φόρο 10% από το πρώτο ευρώ.

Για συγγενείς δεύτερης κατηγορίας, στους οποίους περιλαμβάνονται αδέλφια, ανιψιοί, θείοι, πατριοί, μητριές, προπαππούδες και προγιαγιάδες, ο φορολογικός συντελεστής ανέρχεται στο 20%, χωρίς να προβλέπεται αφορολόγητο όριο.

Ακόμη υψηλότερες είναι οι επιβαρύνσεις για συγγενείς τρίτης κατηγορίας ή για πρόσωπα χωρίς συγγενική σχέση, καθώς ο φόρος μπορεί να φτάσει έως και το 40% του μεταβιβαζόμενου ποσού.

Έλεγχοι σε περισσότερες από 1.000 υποθέσεις μέσα στο έτος

Η ΑΑΔΕ κλιμακώνει τις παρεμβάσεις της στον τομέα των χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου πλαισίου.

Σύμφωνα με τον φετινό επιχειρησιακό σχεδιασμό, έχουν προγραμματιστεί έλεγχοι σε 1.080 υποθέσεις, με τις φορολογικές υπηρεσίες να αξιοποιούν τα στοιχεία που καταχωρίζονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται διασταυρώσεις με δεδομένα που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα.

Σε περίπτωση που δεν επιβεβαιώνεται η πραγματοποίηση της συναλλαγής ή δεν προσκομίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο καθεστώς και να προχωρήσει σε καταλογισμό του αναλογούντος φόρου.

Διαβάστε επίσης:

Στην πράσινη μετάβαση ναυτιλίας και λιμένων τα έσοδα του FuelEU Maritime με ν/σ του Υπουργείου Ανάπτυξης

Ταυτότητες: Εντείνονται οι διεργασίες μεταξύ των εταιρειών για τα σχήματα – Ορατό το ενδεχόμενο παράτασης

Servicers προς δανειολήπτες ν. Κατσέλη: Πληρώστε μόνο το κεφάλαιο της δόσης μέχρι να ξεκαθαρίσει το θέμα των τόκων