Συντάξεις: Πάνω από 190.000 αιτήσεις σε δέκα μήνες – Γιατί χιλιάδες ασφαλισμένοι επιλέγουν την έξοδο

Μαζική έξοδο στη σύνταξη επιλέγουν χιλιάδες ασφαλισμένοι, με τις νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης να ξεπερνούν τις 190.000 στο πρώτο δεκάμηνο του 2026 και τις εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον τελικό αριθμό πάνω από τις 210.000 μέχρι το τέλος του έτους. Η συνταξιοδοτική ωρίμανση της γενιάς που γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η ανησυχία για ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας, αλλά και η δυνατότητα συνέχισης της εργασίας χωρίς περικοπή της σύνταξης αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το νέο κύμα αποχωρήσεων.

Ο διοικητής του e-ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης, εκτίμησε ότι έως το τέλος Δεκεμβρίου οι αιτήσεις θα ξεπεράσουν τις 210.000, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη κινητικότητα συνδέεται κυρίως με τη δημογραφική σύνθεση του εργατικού δυναμικού και τις αλλαγές στο καθεστώς απασχόλησης των συνταξιούχων.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2021 είχαν υποβληθεί 212.151 αιτήσεις και το 2022 άλλες 211.133. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για το 2026, ο αριθμός των νέων αιτήσεων θα προσεγγίσει τις υψηλότερες επιδόσεις των τελευταίων ετών.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΝΥΠΕΚΚ, υπό τον καθηγητή Αλέξη Μητρόπουλο, οι αιτήσεις συνταξιοδότησης το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026 ανήλθαν σε 190.214, συμπεριλαμβανομένων περίπου 7.000 αιτήσεων διεθνούς ασφάλισης.

Σχεδόν 20.000 αιτήσεις κάθε μήνα

Τα στοιχεία του δεκαμήνου αποτυπώνουν τη σταθερά υψηλή ζήτηση για συνταξιοδότηση, με τον μέσο μηνιαίο αριθμό αιτήσεων να ξεπερνά τις 19.000. Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, από τις 190.214 αιτήσεις, οι 183.214 αφορούν την εσωτερική νομοθεσία και περίπου 7.000 περιπτώσεις διεθνούς ασφάλισης.

Η αυξημένη ροή δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για τον e-ΕΦΚΑ, ο οποίος καλείται να διαχειριστεί μεγάλο αριθμό νέων συνταξιοδοτικών φακέλων, διατηρώντας παράλληλα τους χρόνους απονομής σε χαμηλά επίπεδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συμμετοχή των γυναικών, καθώς, περίπου επτά στις δέκα νέες αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες.

Η ανησυχία για τα όρια ηλικίας

Ένας από τους παράγοντες που, σύμφωνα με τον Αλέξη Μητρόπουλο, επηρεάζουν τις αποφάσεις των ασφαλισμένων είναι η αβεβαιότητα για πιθανές αλλαγές στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Η ΕΝΥΠΕΚΚ συνδέει την αυξημένη υποβολή αιτήσεων με την ανησυχία για ενδεχόμενη αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027, καθώς το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει περιοδική επανεξέτασή τους σε συνάρτηση με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής.

Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ η ύπαρξη του σχετικού μηχανισμού δεν σημαίνει αυτόματη μεταβολή των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης.

Η ανησυχία αφορά κυρίως ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης ή έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα και εξετάζουν το ενδεχόμενο άμεσης αποχώρησης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι προβληματισμοί για πιθανές αλλαγές στην αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης, τα οποία αξιοποιούνται από χιλιάδες ασφαλισμένους για τη συμπλήρωση των συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων.

Η γενιά του 1960 αποχωρεί από την εργασία

Στη δημογραφική διάσταση του φαινομένου εστιάζει ο διοικητής του e-ΕΦΚΑ, Αλέξανδρος Βαρβέρης. Οι εργαζόμενοι που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1960 έχουν πλέον φτάσει σε ηλικίες κατά τις οποίες μπορούν, εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, να συνταξιοδοτηθούν.

Η σταδιακή αποχώρηση αυτής της γενιάς αυξάνει τον αριθμό των νέων συνταξιούχων και ταυτόχρονα δημιουργεί ανάγκες αναπλήρωσης προσωπικού στην αγορά εργασίας.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζει τόσο το ασφαλιστικό σύστημα όσο και τη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού.

Πάνω από 300.000 συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται

Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα απασχόλησης χωρίς την προηγούμενη περικοπή της σύνταξης έχει διαμορφώσει μια νέα πραγματικότητα.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Βαρβέρη, περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι έχουν παραμείνει στην αγορά εργασίας, αξιοποιώντας το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο.

Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η γενική περικοπή κατά 30% της σύνταξης για όσους συνεχίζουν να εργάζονται. Πλέον, κατά κανόνα, οι συνταξιούχοι λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους, παράλληλα με το εισόδημα από την εργασία τους, καταβάλλοντας τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές και τον ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, όπου εφαρμόζεται.

Για τους μισθωτούς συνταξιούχους ο ειδικός πόρος αντιστοιχεί κατά κανόνα στο 10% των ασφαλιστέων αποδοχών, ενώ για τους μη μισθωτούς προβλέπεται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού.

Επιπλέον, ο χρόνος ασφάλισης που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της απασχόλησης μπορεί να αξιοποιηθεί, μετά τη διακοπή της εργασίας και την υποβολή σχετικής αίτησης, για την προσαύξηση της σύνταξης.

Η αλλαγή αυτή επιτρέπει σε χιλιάδες ασφαλισμένους να συνταξιοδοτούνται χωρίς να διακόπτουν υποχρεωτικά την επαγγελματική τους δραστηριότητα, συνδυάζοντας δύο πηγές εισοδήματος.

Η οικονομική πίεση και οι χαμηλές συντάξεις

Η παραμονή στην εργασία δεν συνδέεται μόνο με τη δυνατότητα επαγγελματικής δραστηριοποίησης μετά τη συνταξιοδότηση, αλλά και με την ανάγκη ενίσχυσης του οικογενειακού εισοδήματος.

Σύμφωνα με στοιχεία του συστήματος «ΗΛΙΟΣ», όπως τα επικαλείται η ΕΝΥΠΕΚΚ, σημαντικό ποσοστό συνταξιούχων λαμβάνει μηνιαίες αποδοχές έως 1.000 ευρώ μεικτά.

Η οικονομική αυτή πραγματικότητα καθιστά τη συνέχιση της απασχόλησης ιδιαίτερα σημαντική για όσους αντιμετωπίζουν αυξημένες δαπάνες διαβίωσης. Παράλληλα, η παραμονή έμπειρων εργαζομένων στην παραγωγική διαδικασία μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση ελλείψεων προσωπικού και στη διατήρηση της τεχνογνωσίας στις επιχειρήσεις.

Διαβάστε επίσης:

Πώς θα πάρετε σύνταξη χωρίς ένσημα – Οι επιλογές με λιγότερα από 15 χρόνια ασφάλισης

Συντάξεις: Αυξήσεις έως €300 και αναδρομικά άνω των €10.000 διεκδικούν 150.000 συνταξιούχοι

Pizza Fan: Πώς η υποδηλωμένη εργασία μειώνει μισθούς, ένσημα και συντάξεις – Τι μπορούν να διεκδικήσουν οι εργαζόμενοι