Γιάννης Ψυχοπαίδης: Η ιστορία μιας ζωής στην τέχνη

Μια πορεία στην τέχνη από το 1962 ως σήμερα και καλά κρατεί! Είναι η δυναμική καλλιτεχνική παρουσία του Γιάννη Ψυχοπαίδη, που μέσα από εβδομήντα έργα του ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του θεατή σαν ένα τεράστιο παζλ εικόνων,  που συνθέτει καίρια σημεία αυτής πορείας μέσα στο χρόνο και την τέχνη. Εύστοχος έτσι ο τίτλος «Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα» της έκθεσης, που παρουσιάζεται από την Τετάρτη 20 Μαΐου  από το  Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στο Μουσείο του στην Αθήνα. Μια χαρτογράφηση του  έργου μιας ζωής μέσα από κομμάτια, που ο ίδιος έχει επιλέξει να κρατήσει την ιδιωτική του συλλογή και όπως είναι φυσικό προσφέρουν μια σπάνια, εσωτερική ματιά στη δημιουργική του προσφορά στην τέχνη.

Μέσα στο κλίμα φιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1960 εμφανίστηκε στο εικαστικό προσκήνιο ο Γιάννης Ψυχοπαίδης  ως εξέχον μέλος της Ομάδας Τέχνης Α, της ομάδας των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών, καθώς και του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών. Ήδη από το ξεκίνημα της πορείας του, τα έργα του αποτελούν απτά δείγματα μιας νεοπαραστατικής στροφής που γινόταν αισθητή σε παγκόσμια κλίμακα και αναπόφευκτα είχε φτάσει και στην Ελλάδα.

Η δική του γονιμότητα και η παραγωγικότητά του στον νεορεαλιστικό χώρο οφείλεται, εν μέρει ίσως, στη σύζευξη δύο κόσμων: Της ελληνοπρεπούς και της δυτικότροπης εικαστικής παιδείας. Ένα σταυροδρόμι, που χωρίς τα μέρη του  να συγχέονται,  του επέτρεψαν γόνιμες διαδραστικές καλλιτεχνικές ανταλλαγές, ενισχύοντάς τον να σταθεί ενάντια σε φαινόμενα του βίαιου εκβιομηχανισμού και της χωρίς μέτρο κατανάλωσης.

Τα κεφάλαια ενός δημιουργικού έργου

Σε επιμέλεια του γενικού διευθυντή του Ιδρύματος B&E Γουλανδρή  Κυριάκου Κουτσομάλλη η έκθεση του Γιάννη Ψυχοπαίδη παρουσιάζεται σε είκοσι κεφάλαια, τα οποία έχουν διαμορφωθεί σύμφωνα με τις αφηγήσεις και τις επεξηγήσεις του ίδιου.

Ενδεικτικά, ξεκινώντας με μια σειρά έργων του 1962, τα οποία αποτελούν και την αφετηρία της ουσιαστικής πορείας του Γιάννη Ψυχοπαίδη ακολουθούν έργα του 1967, που αποτυπώνουν το κλίμα της έντονης πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής της εποχής. Το «Μάθημα Ανατομίας» ξετυλίγει την έντονη σχέση του με την ανατομία που ξεκινά από τα φοιτητικά του χρόνια. Η σχέση αυτή αντανακλάται επίσης στην ενότητα της έκθεσης όπου τα πρόσωπα μοιάζουν να κουβαλούν τραύματα που δεν είναι απαραίτητα ορατά – ακόμα και τα γυμνά μοντέλα, που εκ πρώτης όψεως παραπέμπουν σε μια ερωτική παρουσία, αποδίδονται ως σώματα εύθραυστα και σχεδόν τραυματισμένα.

Η εξερεύνηση του κόσμου

Η σειρά «Το γράμμα που δεν έφτασε» στην οποία αναμειγνύονται διαφορετικά στοιχεία καθημερινότητας και προσωπικών αναφορώ, έχει δημιουργηθεί με τη χρήση ετερόκλητων υλικών. Η «Νύχτα στις Βρυξέλλες», μια σειρά έργων που δημιούργησε ο καλλιτέχνης μετά την εγκατάστασή του στις Βρυξέλλες το 1986 εστιάζει στην αλληλεπίδραση ανάμεσα στον εσωτερικό και τον εξωτερικό χώρο, το προσωπικό δωμάτιο και την εικόνα της πόλης έξω από τα παράθυρα ενώ ο κύκλος έργων του 1999 «Αναφορά στον Goya» είναι μια καταγγελία κατά του πολέμου, που συνδέει τις τραυματικές εικόνες του παρελθόντος με τα σύγχρονα γεγονότα.

Και όσον αφορά τον «Χρησμό», από τα πλέον εμβληματικά έργα του δημιουργού ξεχωρίζει για τη σύνθετη και πολυεπίπεδη μορφή του με μια εξαιρετικά ευρεία θεματική, η οποία καλύπτει τον σύγχρονο και τον αρχαίο πολιτισμό ενώ οι αναφορές στην κλασική αρχαιότητα είναι εμφανείς και στη σειρά έργων που αντλούν την έμπνευσή τους από τις μεγάλες πυρκαγιές του 2007 στην Αρχαία Ολυμπία και εξερευνούν τη σχέση ανάμεσα στο ζωντανό παρόν και σε έναν κλασικό κόσμο που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς.

Οι δράσεις του μουσείου

Η έκθεση συνοδεύεται από εκτενή κατάλογο σε ελληνικά και αγγλικά, καθώς και μια ενότητα podcasts τριών επεισοδίων, που εντάσσονται στη σειρά «B&E Goulandris Podcasts: μια ηχητική κατάδυση στον μαγευτικό κόσμο της Τέχνης» και είναι διαθέσιμα σε όλες τις πλατφόρμες.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις για το κοινό κάθε Παρασκευή 18.00-18.45 καθώς και Σάββατο και Κυριακή 16.00-16.45. Παράλληλα, η ειδικά σχεδιασμένη δράση του Ιδρύματος για άτομα άνω των 60+ και άτομα με Ήπια Γνωστική Διαταραχή «Παιχνίδι για Μεγάλους» θα πραγματοποιηθεί τον Μάιο, Ιούνιο και Σεπτέμβριο στον χώρο της έκθεσης, όπως και το ειδικά διαμορφωμένο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας «Mindfulness στο Μουσείο». Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά διαφορετικών ηλικιών έχουν προγραμματιστεί εξάλλου, για τον Σεπτέμβριο.

Πληροφορίες

Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή: Ερατοσθένους 13, Αθήνα , τηλ.  210 725 2895
Έκθεση: «Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα»

Διάρκεια: 20 Μαΐου – 4 Οκτωβρίου

Διαβάστε επίσης

Γιάννης Ψυχοπαίδης: Άνθρωποι και ερείπια που γίνονται τέχνη

Η πινακοθήκη των ηρώων από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη

Ψυχοπαίδης: Όταν η ζωγραφική συνομιλεί με την ποίηση στο ΚΠΙΣΝ