Hermès: Τι κάνει ένα μαντίλι να κοστίζει 57.600 ευρώ

Στην αίθουσα του οίκου δημοπρασιών Bonhams Cornette de Saint Cyr, ένα τετράγωνο μεταξωτό μαντίλι, διαστάσεων 90 x 90 εκατοστών, άλλαξε χέρια έναντι 57.600 ευρώ.

Πώς ένα μαντίλι αποκτά τέτοια συλλεκτική αξία

Δεν ήταν πίνακας ούτε κόσμημα. Ήταν το Fruits de Mer, σχεδιασμένο γύρω στο 1940, μέρος της θρυλικής συλλογής της Geneviève Fontan. Πώς όμως ένα μαντίλι φτάνει αυτό το ποσό;

Η απάντηση ξεκινά από το ποια ήταν η σπουδαία κάτοχός του. Η Γαλλίδα συγγραφέας και ιστορικός είναι αναγνωρισμένη ειδική στον τομέα των ειδών πολυτελείας, και πιο συγκεκριμένα στα μαντίλια Hermès.

Γνωστή ως μεγάλη συλλέκτρια και ερευνήτρια, χρησιμοποιεί ιστορικά έγγραφα για να συντάσσει λεπτομερή βιβλία απογραφής, τα οποία απευθύνονται σε συλλέκτες, δημοπράτες και ειδικούς της μόδας.

Η Geneviève Fontan ίδρυσε την Arfon Maison d’Edition το 1996, έναν εκδοτικό οίκο αφιερωμένο σε βιβλία για τη μόδα, τα αξεσουάρ Hermès και τις συλλογές αρωμάτων.

Έγινε διάσημη για το βιβλίο της Carrés d’Art, που αποτελεί κορυφαίο οδηγό για τις τιμές και τα χαρακτηριστικά των μεταξωτών μαντιλιών Hermès.  Το έργο της θεωρείται απαραίτητο για την αναγνώριση και την αποτίμηση vintage αντικειμένων πολυτελείας.

Όταν το μαντίλι της δημοπρατήθηκε το 2023, κανείς δεν περίμενε ότι το carré θα φτάσει τα 57.600 ευρώ.

Τι πραγματικά σημαίνει ένα carré

Κι όμως, πέρασε ένας αιώνας πριν ο οίκος σχεδιάσει το πρώτο μαντίλι από την ίδρυσή του το 1837 στο Παρίσι ως εργαστήριο ιπποσκευών για την ευρωπαϊκή αριστοκρατία. Το 1937 ο Robert Dumas δημιούργησε το πρώτο carré (τετράγωνο), το Jeu des Omnibus et Dames Blanches.

Ήταν η αναπαραγωγή ενός δημοφιλούς επιτραπέζιου παιχνιδιού της δεκαετίας του 1830, τυπωμένη πάνω στο πυκνό μετάξι που χρησιμοποιούσαν παραδοσιακά για τα καπέλα των αναβατών.

Οι διαστάσεις του, 90 επί 90, ακριβώς όσο το ταμπλό του παιχνιδιού, παραμένουν αναλλοίωτες έως σήμερα. Από τότε, πάνω από 300 εικονογράφοι έχουν υπογράψει περισσότερα από 2.000 σχέδια, και ο οίκος συνεχίζει να κυκλοφορεί περίπου σαράντα νέα μοτίβα κάθε χρόνο.

Δεξιοτεχνία, χειροτεχνία και ώρες εργασίας

Η αξία του εμβληματικού carré γεννιέται στο εργαστήριο της Λυών, όπου ο χρόνος μετριέται σε έναν ρυθμό που η σύγχρονη βιομηχανία μόδας θεωρεί ασύλληπτο.

Το κάθε μαντίλι απαιτεί δεκαοκτώ μήνες από την πρώτη γραμμή του σχεδίου έως την παράδοση, με τη μεταξοτυπία και μόνο να απαιτεί πάνω από 700 ώρες εξειδικευμένης χειρωνακτικής εργασίας, καθώς κάθε ένα από τα 27 και πλέον χρώματα τυπώνεται ξεχωριστά.

Το μετάξι έχει υψηλή πυκνότητα και ιδιαίτερο βάρος, μέχρι το 2001 ήταν συνήθως ζακάρ, μια σπανιότερη ποιότητα που χαρίζει το χαρακτηριστικό βάρος στο ύφασμα και το στρίφωμα γυρίζει προς τα εμπρός, ραμμένο αποκλειστικά στο χέρι.

Είναι το πιο αδιαμφισβήτητο σημάδι αυθεντικότητας, μαζί με το σήμα πνευματικών δικαιωμάτων και την ετικέτα φροντίδας στη γωνία.

Οποιοδήποτε μηχανικό φινίρισμα, σφάλμα εκτύπωσης ή ορθογραφικό λάθος προδίδει την απομίμηση, εξηγεί η Ali Orr, ιδρύτρια της Nearly New Cashmere Co. που μεταπωλεί μαντίλια.

Μεγέθη, χαρακτηριστικά, τιμές

Στη βιτρίνα της οδού Faubourg Saint-Honoré στο Παρίσι ένα καινούργιο carré ξεκινά από 560 ευρώ, ενώ τα πιο πρόσφατα limited σχέδια, όπως το L’Heure des Gants του Jonathan Burton για τη συλλογή AW25 ή το Brides de Gala en Fleurs της Christine Henry για τη συλλογή SS25, κοστίζουν παραπάνω.

Στη δευτερογενή αγορά, οι κανόνες αλλάζουν. «Ένα μη σπάνιο, μεταχειρισμένο μαντίλι Hermès, σε καλή κατάσταση θα πρέπει να κοστίζει μεταξύ 200 και 300 ευρώ», υπολογίζει η Orr, σημειώνοντας ότι η παρουσία του αυθεντικού πορτοκαλί κουτιού μπορεί να αυξήσει την τιμή έως και 25%.

Όσον αφορά όμως τα σπάνια σχέδια, η αγορά συμπεριφέρεται όλο και περισσότερο σαν εκείνη των συλλεκτικών έργων τέχνης. «Τα μαντίλια είχαν πάντα ισχυρή απήχηση στους συλλέκτες, αλλά το ενδιαφέρον έχει σίγουρα αυξηθεί τα τελευταία πέντε χρόνια», παρατηρεί η Jess Mackenzie, Υπεύθυνη Τμήματος Τσαντών & Αξεσουάρ του οίκου δημοπρασιών Elmwood’s.

Το σχέδιο και η συλλεκτική αξία

Σε αυτό το επίπεδο της αγοράς, ορισμένες δημιουργίες επιστρέφουν συστηματικά ως σπάνια ευρήματα υψηλής αξίας. Ο Τεξανός Kermit Oliver, ο μοναδικός Αμερικανός ζωγράφος που έχει σχεδιάσει για την Hermès, μετέφερε εικονιστικές σκηνές καουμπόηδων στο γαλλικό μετάξι.

Τα Kachinas και Faune et Flore du Texas, που απεικονίζει μια γαλοπούλα να κουρνιάζει, πωλούνται από την Orr στα 400 και 500 ευρώ αντίστοιχα όταν εμφανιστούν στην αγορά μεταπώλησης.

Ο Hugo Grygkar, πρώτος εσωτερικός σχεδιαστής του οίκου, υπογράφει κλασικά μαντίλια όπως το Brides de Gala του 1957, που μόλις επανακυκλοφόρησε ως Brides de Gala Forever.

Ο Γάλλος καλλιτέχνης Xavier de Poret έδωσε στα carrés μια σχεδόν ζωολογική γραμματική, η Anne-Marie Cassandre, εισήγαγε στη δεκαετία του 1970 τα μαντίλια με σχέδια από παιχνίδια, τραπουλόχαρτα και αλφάβητα.

O Didier Ludot, που λειτουργούσε το κατάστημά του στο Palais Royal μέχρι το 2024, άρχισε να συλλέγει όταν κληρονόμησε τα μαντίλια της γιαγιάς και της μητέρας του. «Τα αγόραζα μετά σε παζάρια για 30 ή 50 ευρώ και σε δημοπρασίες», θυμάται.

Συγκέντρωσε σχεδόν 1.000 κομμάτια, εκ των οποίων τα 700 διατέθηκαν στο Bonhams Cornette de Saint Cyr το 2021, και σημειώνει ότι «υπάρχουν πολλά Hermès carrés που δημιουργήθηκαν για ιδιωτικές εκδηλώσεις και ως δώρα, τα οποία είναι δύσκολο να βρεθούν επειδή κατασκευάζονται σε πολύ μικρές ποσότητες».

Πώς να διαλέξεις μόνο ένα

Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιοι οι συλλέκτες επιμένουν ότι η αξία ξεκινά αλλού. «Το πρώτο μαντήλι που αγοράζετε πρέπει να είναι αυτό που αγαπάτε πραγματικά», λέει η Patricia Pingree-Clouet, γαλλοαμερικανίδα επιμελήτρια, σχεδιάστρια και ιδιοκτήτρια της Patricia’s Gallery στη Φλόριντα.

Αναφέρει επίσης ότι ο πρώην κουνιάδος της, Hubert de Castejà, ήταν ο πρώτος που πλαισίωσε και κρέμασε μαντίλια Hermès στο ξενοδοχείο Pousada Hibiscus στο Búzios της Βραζιλίας τη δεκαετία του 1960, «ένα για κάθε δωμάτιο, στα χρώματα του δωματίου».

Στη δευτερογενή αγορά, όπου τα Brides de Gala και Springs του σχεδιαστή Philippe Ledoux συγκαταλέγονται στα πιο συχνά απομιμούμενα σχέδια, η συμβουλή των ειδικών παραμένει αμετάβλητη: αγοράστε από αξιόπιστα σημεία όπως Bonhams, Elmwood’s, Vestiaire Collective, Christie’s.

Εκπαιδεύστε το μάτι σας στο μουσείο Victoria and Albert του Λονδίνου ή στο Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης, όπου τα carrés εκτίθενται ήδη ως μικρά έργα τέχνης που διπλώνονται για να φυλαχτούν σε πορτοκαλί κουτί.

Διαβάστε επίσης:

Saut Hermès: Το ιστορικό πρωτάθλημα ιππασίας τιμά τον πρώτο πελάτη του οίκου – το άλογο

Το κυνήγι της Birkin: Στρατηγική πωλήσεων ή νομική παράβαση; Η Hermès επιστρέφει στις δικαστικές αίθουσες

Hermès: Ο χρόνος αναμονής για μια Birkin μειώνεται και τα έσοδα του οίκου αυξάνονται