Φαίνεται πως έχουμε ήδη περάσει σε μια εποχή που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «το μαρτύριο της σταγόνας». Δεν αναφέρομαι μόνο στην Ευρωπαία Εισαγγελέα, η οποία μοιάζει να έχει αναλάβει από μόνη της τον ρόλο της αντιπολίτευσης στην κυβέρνηση Μητσοτάκη — και μάλιστα με αποτελεσματικότητα που ξεπερνά το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Μετά τον ΟΠΕΚΕΠΕ 2, διαρρέει ότι ακολουθεί ΟΠΕΚΕΠΕ 3. Θα υπάρξει και Νο 4; Η αίσθηση είναι πως αυτή η τακτική μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τις εκλογές. Μαζί με το «τσουβάλιασμα» υπόπτων, το αποτέλεσμα παραπέμπει όχι απλώς ένα θεσμικό πρόβλημα, αλλά και σε μια διαρκή διαδικασία φθοράς.

Η Laura Codruța Kövesi, βεβαίως, κάνει τη δουλειά της — όπως την αντιλαμβάνεται. Το ίδιο και οι οικονομολόγοι.  Οι διαδοχικές εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: κάθε νέα πρόβλεψη είναι χειρότερη από την προηγούμενη.

Δεν πρόκειται, βέβαια,  για ανικανότητα. Οι αναλυτές χρησιμοποιούν τα καλύτερα διαθέσιμα δεδομένα και εργαλεία. Το πρόβλημα είναι ότι τα δεδομένα μεταβάλλονται με τέτοια ταχύτητα, ώστε οι προβλέψεις απαξιώνονται σχεδόν τη στιγμή που δημοσιεύονται. Ο πολίτης μένει να βιώνει το δικό του «μαρτύριο της σταγόνας» — μια διαρκή αβεβαιότητα για το αύριο με έμφαση στην οικονομία.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, εύλογα τίθεται το ερώτημα: έχουν νόημα αυτές οι δημοσιεύσεις; Διότι, αναπόφευκτα δημιουργούν προσδοκίες που συχνά διαψεύδονται. Και όταν οι προσδοκίες καταρρέουν, ακολουθούν απογοήτευση, θυμός και απαξίωση — μια επικίνδυνη αλληλουχία που μπορεί να οδηγήσει σε πολιτική αστάθεια και οικονομικό πανικό.

Αυτήν την αλληλουχία ας έχουν κατά νου οι ηγέτες του νέου κόμματος με τον τόσο… πρωτότυπο τίτλο «Ξεκινάμε για την Ελλάδα». Με διαδοχικές ανακοινώσεις (άλλο μαρτύριο της σταγόνας) δημιουργούν προσδοκίες που καλά-καλά οι ίδιοι δεν γνωρίζουν όχι αν θα τις υλοποιήσουν αλλά ούτε καν ποιες είναι.

Στο σημερινό αποσταθεροποιημένο περιβάλλον, οι προβλέψεις έχουν αξία ανάλογη με το χαρτί στο οποίο γράφονται — έστω κι αν είναι ψηφιακό. Και αν η ηγεσία των ΗΠΑ είχε στοιχειώδη στρατηγική κατεύθυνση ή διάθεση να ακούσει, το τοπίο θα ήταν ίσως λιγότερο ομιχλώδες. Δεν έχει — και δεν ακούει.

Η ανθρωπότητα δεν έχει υπάρξει ξανά τόσο εξαρτημένη από την έπαρση ενός ανθρώπου. Το πλησιέστερο ιστορικό παράδειγμα είναι ο Χίτλερ — με τη διαφορά ότι τότε δεν κατείχε πυρηνικά όπλα.

Σήμερα ζούμε μια διαφορετική εκδοχή του ίδιου εφιάλτη. Στον δημόσιο λόγο αντιμετωπίζεται συχνά καθησυχαστικά. Στα μέσα ενημέρωσης, με υπεραπλουστεύσεις και ψευδαισθήσεις. Η αλήθεια, εν τω μεταξύ, έχει εξευτελιστεί.

Ίσως θα ήταν πιο χρήσιμο οι αρμόδιοι να εγκαταλείψουν τις ψευδαισθητικές βεβαιότητες και να περιγράψουν το άμεσο μέλλον με μεγαλύτερη ειλικρίνεια: ως ένα περιβάλλον βαθιάς αβεβαιότητας, αν όχι δυστοπικό.

Πιστεύει πραγματικά κανείς ότι, με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται, η ανάπτυξη θα επηρεαστεί μόνο οριακά; Ή ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί μόνο με ελάχιστες αποκλίσεις; Η πραγματική ανάγκη είναι μία: πλήρης ενημέρωση για τους κινδύνους — για τη χώρα συνολικά,  και για τον πολίτη ως άτομο ειδικά. Για τις αλλαγές που έρχονται, την μορφή τους  και πως αναπόφευκτα θα επηρεάσουν βαθιά τον τρόπο ζωής που γνωρίζαμε—ακόμη κι αν το τέλος του πολέμου έρθει με τις πιο δυνατόν αισιόδοξες συνθήκες.

Επιστροφή στην κανονικότητα που γνωρίζαμε δεν υπάρχει. Ζούμε μία, για μας μακριά αλλά ιστορικά σύντομη, πορεία αλλαγών που ξεκίνησαν περίπου στα μέσα του 18^ου αιώνα και τώρα μας οδηγούν σε μία νέα εποχή έχοντας περάσει από ορόσημα όπως η Βιομηχανική Επανάσταση, οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, το Κοινωνικό Κράτος, ο Ψυχρός Πόλεμος, η Άνοδος και επικείμενη Πτώση της Δημοκρατίας, η Κλιματική Κρίση, η Πανδημία, η Τεχνητή Νοημοσύνη και τώρα έρχεται η τελευταία πράξη ως αφορμή—ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Δεν μπορούμε πραγματικά να προετοιμαστούμε. Τουλάχιστον ας ενημερωθούμε—έστω περιγραμματικά.

Διαβάστε επίσης

Το «μαξιλάρι» προστατεύει το χρέος, όχι την κοινωνία