Φωτογραφίες της Καισαριανής: Αναμένεται η επίσημη δημοσιοποίησή τους

Σε ολοκλήρωση βαίνει σύντομα η υπόθεση των φωτογραφιών που αποτυπώνουν το δραματικό γεγονός της εκτέλεσης των 200 αγωνιστών στην Καισαριανή από τους Γερμανούς την 1η Μαΐου 1944. Το σύνολο των φωτογραφιών, 262 τον αριθμό, που βρίσκονται στην Αθήνα χάρις στην άμεση κινητοποίηση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, η οποία ανέλαβε και διεκπεραίωσε με ταχύτητα, υπευθυνότητα και άριστους χειρισμούς την απόκτησή τους από το ελληνικό κράτος, εξετάζεται από τους ειδικούς συντηρητές ενώ αναμένονται οι επίσημες ανακοινώσεις για τα περαιτέρω. Αναμένεται έτσι, η πλήρης δημοσιοποίηση του αρχείου, συμπεριλαμβανομένων των τριών φωτογραφιών, που χαρακτηρίζονται ως οι πλέον «ευαίσθητες», καθώς καταγράφουν ακριβώς την εκτέλεση των πατριωτών αλλά και στιγμές αμέσως μετά από αυτήν. Φωτογραφίες, που ο βέλγος συλλέκτης – έμπορος Τιμ ντε Κράνε στα χέρια του οποίου βρίσκονταν δεν τις είχε αναρτήσει προς πώληση μέσω του ιστότοπου που διατηρεί, άρα θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά.

Παράλληλα αναμένεται και η απόφαση για το μέλλον του αρχείου, η ανακοίνωση του φορέα δηλαδή, ο οποίος θα κληθεί να το διαφυλάξει και διατηρήσει ώστε να καταστεί προσβάσιμο για μελετητές και κοινό ως ένα άκρως σημαντικό ιστορικό τεκμήριο του αγώνα, της αυτοθυσίας και του ηρωισμού των ελλήνων πατριωτών στη γερμανική κατοχή. Πρόκειται άλλωστε για ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των Γερμανών στην Ελλάδα, αντίποινα για την εκτέλεση του υποστράτηγου Φραντς Κρεχ και μελών της συνοδείας του, μία επίδειξη ισχύος και βάναυσης εκδικητικότητας, λίγους μήνες πριν η έκβαση του πολέμου γυρίσει εναντίον τους και αποχωρήσουν από την Ελλάδα.

Οι προσφορές πώλησης

Παντελώς άγνωστες οι φωτογραφίες ως πριν από λίγες ημέρες εντοπίσθηκαν στις 14 Φεβρουαρίου στην πλατφόρμα eBay.de σε δημοπράτηση από την εταιρεία Crain’s Militaria του συλλέκτη και εμπόρου Τιμ ντε Κράνε με έδρα το Βέλγιο. Φωτογράφος, ένας λοχίας της Βέρμαχτ ο Χέρμαν Χόιερ, ερασιτέχνης κατά τις εκτιμήσεις των ειδικών, με μία μικρή φωτογραφική μηχανή στη διάθεσή του και σίγουρα με άδεια από τους ανωτέρους του για την λήψη των συγκεκριμένων εικόνων. Είναι γνωστό άλλωστε, ότι οι Γερμανοί κατέγραφαν τις δραστηριότητές τους συμπεριλαμβανομένων των εκτελέσεων ως αποδεικτικών στοιχείων.

Έχει ενδιαφέρον όμως σήμερα, να αναζητηθεί πώς διασώθηκαν αυτές τις φωτογραφίες μέσα στο χρόνο –λόγος για την ύπαρξη αρνητικών δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής- και πώς παρέμειναν στην κατοχή του Χόιερ ως τον θάνατό του. Στη συνέχεια πάντως, οι πληροφορίες θέλουν το αρχείο να αλλάζει δύο φορές χέρια ώσπου να καταλήξει σε κάποιο παζάρι της Αμβέρσας, όπου και τις εντόπισε ο συλλέκτης αγοράζοντάς τες. Σε τιμή ωστόσο, κατά πολύ μικρότερη της πώλησής τους στο ελληνικό δημόσιο, που ανήλθε στις 100 χιλιάδες ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες, αν και αυτό δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί από το υπουργείο Πολιτισμού ή από τον ίδιο τον συλλέκτη Τιμ ντε Κράνε.

Παρ΄όλα αυτά, όπως αναφέρει στην πρόσφατη ανακοίνωσή του οι προσφορές που δέχθηκε από ιδιώτες ήταν υψηλότερες και μάλιστα μόνον για τις φωτογραφίες της Καισαριανής που είχαν αναρτηθεί στον ιστότοπο και όχι για το σύνολο της συλλογής.

Το ιστορικό της διαπραγμάτευσης

Η εικόνα των ελλήνων αγωνιστών καθώς βαδίζουν περήφανοι και αποφασισμένοι προς το Σκοπευτήριο και τον θάνατο τραγουδώντας συντάραξε όμως, όχι μόνο την ελληνική κοινή γνώμη αλλά και την διεθνή, καθώς μάλιστα οι φωτογραφίες αυτές δίνουν για πρώτη φορά «πρόσωπο» στα ονόματα και τις μαρτυρίες. Την ανεκτίμητη αξία τους επικύρωσε προς τούτο το υπουργείο.

Πολιτισμού κηρύσσοντας τη συλλογή στο σύνολό της ως μνημείο «λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της ως τεκμήριο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής στην Ελλάδα».

Στην αναστάτωση που προκάλεσε στο γεγονός εξάλλου, ο συλλέκτης αντέδρασε ταχέως με την απόσυρσή τους από την πλατφόρμα ενώ ωστόσο, το υπουργείο Πολιτισμού αναλαμβάνοντας αμέσως πρωτοβουλία έφερε σε πέρας το σύνθετο έργο, που πέρα από τον χαρακτηρισμό τους ως μνημείο, περιελάμβανε τον έλεγχο αυθεντικότητας της συλλογής, την τεκμηρίωση της προέλευσής της και εν τέλει τη διαπραγμάτευση για την απόκτησή της, που έγινε με αποστολή επιστημόνων στο Βέλγιο και οδήγησε στο αίσιο τέλος.

Βασική προϋπόθεση επίσης, που έθεσε το υπουργείο Πολιτισμού ήταν η εξ ολοκλήρου μεταβίβασή της στο ελληνικό κράτος, χωρίς να διασπασθεί. Εκτός από τις 12 φωτογραφίες της Καισαριανής άλλωστε, όλες οι υπόλοιπες αποτυπώνουν στιγμιότυπα της καθημερινότητας και διάφορες τοποθεσίες της Ελλάδας, συγκεκριμένα, και εκτός από την Αθήνα, τον Πειραιά, την Μαλακάσα, το Χαϊδάρι, τον Ωρωπό, τα Ίσθμια, την Κόρινθο και το Λουτράκι στο διάστημα 1943 -44, που ο Χόιερ παρέμεινε στην Ελλάδα. Όλες οι φωτογραφίες εξάλλου, αναφέρουν στην πίσω πλευρά τους ημερομηνία και τοποθεσία. Στο αρχείο περιλαμβάνονται ακόμη, 16 έγγραφα, όπως τέσσερα παλαιά χαρτονομίσματα.

Διαβάστε επίσης:

Κάρπαθος: Συστοιχία Patriot μεταφέρεται στο νησί λόγω Μέσης Ανατολής

Απέπλευσαν οι δύο ελληνικές φρεγάτες Κίμων και Ψαρά για Κύπρο – Δείτε βίντεο

EuroLeague: Αναβολές και αβεβαιότητα ελέω Μέσης Ανατολής