Ξενία Ναυπλίου: Απορρίφθηκε ο χαρακτηρισμός του ως μνημείο – άδηλο το μέλλον του

«Η αρχιτεκτονική του χαρακτηρίζεται από απλή και σαφή μορφολογική γλώσσα, καθαρές γεωμετρικές μορφές και οριζόντια ανάπτυξη, με κλίμακα προσαρμοσμένη στο περιβάλλον, στοιχεία που αντανακλούν τις βασικές αρχές του ελληνικού μοντερνισμού. Επιπλέον, η σαφής σχέση εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, η ορθή επιλογή υλικών, ο κατάλληλος προσανατολισμός των χώρων και η σημασία του περιβάλλοντος χώρου στην όλη υποδομή αποτελούν βασικές αρχές της φιλοσοφίας των ξενοδοχείων Ξενία της εποχής».

Τα στοιχεία αφορούν το παλιό Ξενία Ναυπλίου, τα οποία όμως, προφανώς δεν κρίθηκαν αρκετά από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού ώστε να χαρακτηρίσει το κτήριο ως νεώτερο μνημείο. Κατά την τελευταία συνεδρίασή του έτσι, και εν αντιθέσει με τα ανωτέρω έκρινε, ότι «δεν διαθέτει ιδιαιτέρως αξιόλογα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά και κατά συνέπεια δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου για τον χαρακτηρισμό του ως νεώτερου μνημείου από το ΥΠΠΟ». Απορρίπτοντας εν προκειμένω και την θετική πρόταση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Νοτίου Ιονίου και ανοίγοντας ουσιαστικά το δρόμο προς την ολοκληρωτική καταστροφή του. Γιατί τα ερωτηματικά που εγείρονται μετά από αυτήν την απόφαση αφορούν, ακόμη και την ενδεχόμενη κατεδάφισή του, καθώς πλέον δεν θα έχει καμία προστασία από τον νόμο.

Προνομιακή θέση

Στο κενό άλλωστε έχει πέσει επίσης και η πρόταση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, το 2021 με επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΥΠΠΟ για τον χαρακτηρισμό ως νεώτερων μνημείων δέκα εξαιρετικά αξιόλογων Ξενοδοχείων Ξενία, μεταξύ των οποίων και αυτό του Ναυπλίου για την «πολύ μεγάλη αρχιτεκτονική τους αξία και προκειμένου αυτά να προστατευθούν από πιθανή καθαίρεση ή όποια αλλοίωση».

Σε προνομιακή θέση στην Ακροναυπλία με πανοραμική θέα προς την παραλία της Αρβανιτιάς από τη μία πλευρά και προς την παλαιά πόλη του Ναυπλίου από την άλλη το παλιό Ξενία, έργο του 1958 του αρχιτέκτονα Ιωάννη Τριανταφυλλίδη, που λειτούργησε από το 1961 στο πλαίσιο της τουριστικής αξιοποίησης επιλεγμένων σημείων της χώρας, είναι γεγονός, ότι έχει απαξιωθεί δραματικά σήμερα. Σε μια περιοχή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, που παράλληλα είναι χαρακτηρισμένη και ως Natura, σε σημείο περίβλεπτο και ιδιαίτερου κάλλους είναι πραγματικά απορίας άξιον πώς και γιατί έχει εγκαταλειφθεί σε τέτοιο βαθμό και επί πολλά χρόνια ώστε να αποτελεί πλέον πρόβλημα για την πόλη.

Η πορεία προς την απαξίωση

Το ιστορικό της υπόθεσης όμως, είναι αρκετά βεβαρυμμένο: Το Ξενία Ναυπλίου ανήκει μαζί με το Ναυπλία Παλάς –πρώην Ξενία Παλάς- και τον Αμφιτρύωνα στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), η οποία στο πλαίσιο της αξιοποίησης της περιουσίας του ΕΟΤ τα μίσθωσε το 2000 και για 30 χρόνια στην ιδιωτική εταιρεία «Αργολικός Ήλιος Α.Ε.», που κέρδισε τον σχετικό πλειοδοτικό διαγωνισμό. Στις υποχρεώσεις της εταιρείας, μεταξύ άλλων, ήταν και η ανακαίνιση και ο εκσυγχρονισμός του Ξενία, προκειμένου να επαναλειτουργήσει από το 2002 αλλά μόλις το 2005 υποβλήθηκε σχετική μελέτη στο υπουργείο Πολιτισμού, την οποία και ενέκρινε ο τότε υφυπουργός Πολιτισμού Πέτρος Τατούλης.

Εργασίες ωστόσο δεν έγιναν, αντίθετα δύο χρόνια αργότερα φθάνει για πρώτη φορά στο υπουργείο Πολιτισμού αίτημα για τον χαρακτηρισμό του κτηρίου ως νεώτερο μνημείο. Πράγματι το θέμα συζητείται σε κοινή συνεδρίασης ΚΑΣ και ΚΣΝΜ και η απόφαση είναι απορριπτική. Το Ξενία δεν χαρακτηρίζεται αλλά ούτε και υπουργική απόφαση εκδίδεται, καθώς στο μεταξύ έχει αλλάξει ο υπουργός, ο οποίος υπέγραφε κατά τον νόμο τις γνωμοδοτήσεις των συμβουλίων.

Κι ενώ αυτό παραμένει σε εκκρεμότητα η ΕΤΑΔ δίνει το 2009 μία πενταετή παράταση στην μισθώτρια εταιρεία, προκειμένου να προχωρήσει στα συμφωνηθέντα και να λειτουργήσει το ξενοδοχείο από το 2016. Ούτε αυτό έγινε ποτέ. Αλλά ούτε και είχαν αποτέλεσμα οι παρεμβάσεις του Δήμου Ναυπλιέων, της Περιφέρειας και της Εισαγγελίας ακόμη, για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Αντίθετα στην 25ετία πλέον ως σήμερα, το άλλοτε λαμπρό κάποτε ξενοδοχείο μετατρέπεται αργά αλλά σταθερά σε σκουπιδότοπο, με τις εγκαταστάσεις του να διαλύονται, τις φθορές να συσσωρεύονται και να μετατρέπεται σε ένα άδειο κουφάρι, με σοβαρές στατικές βλάβες και ετοιμορροπίες πλέον.

Οπότε το ερώτημα για το μέλλον που επιφυλάσσεται για το κτήριο παραμένει.

Τα Ξενία και ο Κωνσταντινίδης

Μία από τις πρώτες τέσσερεις ξενοδοχειακές μονάδες, που κατασκευάστηκαν από τον ΕΟΤ ήταν το Ξενία Ναυπλίου, μαζί με εκείνα των Δελφών, της Καστοριάς και της Μυκόνου. Με χρηματοδότηση από το Σχέδιο Μάρσαλ δημιουργήθηκαν πραγματικά πολύ ενδιαφέροντα κτήρια με την επίβλεψη του σπουδαίου αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, ο οποίος ήταν προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μελετών και ήταν αυτός που επέλεξε τους συναδέλφους του που τα ανέλαβαν. Ο Ιωάννης Τριανταφυλλίδης αίφνης, που ανήκε σ΄ αυτούς είχε σχεδιάσει επίσης, μεταξύ άλλων, το Ξενία Μεσολογγίου και τα Αρχαιολογικά Μουσεία Πολυγύρου, Φιλίππων και Καβάλας (κάποια σε συνεργασία με τον Δημήτρη Φατούρο).

Τριώροφο το κτήριο –ισόγειο και δύο όροφοι- και με διάταξη τέτοια, που να το συνδέει με τον ιστορικό ιστό και τα τείχη της Ακροναυπλίας, αξιοποιεί τη γεωμορφολογία του εδάφους και το φυσικό τοπίο, ενσωματώνοντάς τα στο σχεδιασμό του. Το ισόγειο είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του πιλοτή με ημιυπαίθριους και στεγασμένους χώρους, όπου λειτουργούσαν, η υποδοχή, το εστιατόριο και άλλοι κοινόχρηστοι χώροι ενώ τα δωμάτια αναπτύσσονται στους δύο ορόφους, αξιοποιώντας τη θέα και προς τις δύο πλευρές. Βασικό μορφολογικό χαρακτηριστικό του εξάλλου είναι η ρυθμική επανάληψη των στοιχείων στις όψεις του, που του προσδίδουν εικόνα συνοχής και αναγνωσιμότητας.

Ιστορικά τέλος, να προστεθεί, ότι στη θέση του υπήρχε τον 19ο αιώνα νοσοκομείο ενώ δίπλα του είχαν κτιστεί επί Μεταξά φυλακές.

Διαβάστε επίσης:

Buy, Hold or Sell: Άμεση ανάλυση για Cener, Viohalco, ΕΛΠΕ, ΕΤΕ

Σύγχρονη δημιουργία και παράδοση – Έκθεση στη ΝΗ.Μ.Α. του Μουσείου Μπενάκη

Το Μαρόκο έχασε το τρόπαιο αλλά κέρδισε (πολλά) η οικονομία του!