Υπάρχει άραγε άνθρωπος στο δυτικό κόσμο που να μένει με ανοιχτό το στόμα, όταν μαθαίνει ότι κάποιος πολιτικός καταδικάστηκε για διαφθορά;

Εμείς βάζαμε υπουργούς στη φυλακή όταν οι Γάλλοι μαγείρευαν βελανίδια υψηλής γαστρονομίας. Τώρα όμως τους παραδεχόμαστε. Πρόεδρος της Προεδρικής Δημοκρατίας, απευθείας εκλεγμένος από τον λαό, είναι stand-by για το κελί. Δεν μπορούν να κατηγορήσουν καμία κυβέρνηση ότι διάλεξε πρόσωπο ακατάλληλο.

Η υπόθεση Σαρκοζί δεν φαίνεται να ταράζει. Προκαλεί μάλλον ένα χασμουρητό. Όχι γιατί δεν είναι σοβαρή, αντιθέτως, η εμπλοκή με τα λιβυκά κεφάλαια του Καντάφι φωτίζει το σύμπαν των γαλλικών προεκλογικών χρηματοδοτήσεων. Η γαλλική κοινωνία όμως έχει συνηθίσει να βλέπει πρώην προέδρους και πρωθυπουργούς στα δικαστήρια, σαν να ήταν ήρωες σε τηλεοπτικό σίριαλ με πολλά επεισόδια και ακόμη περισσότερες επαναλήψεις.

Ο κόσμος αντιδρά με κυνισμό ή με απάθεια. Οι Γάλλοι έχουν δει τόσες υποθέσεις, τόσες καταδίκες, τόσες παραιτήσεις, που πια η ιδέα ενός πρώην υψηλά ιστάμενου στη φυλακή δεν προκαλεί ούτε σοκ ούτε δέος. Θυμούνται τον Ζακ Σιράκ, τον «Καραμανλή της Γαλλίας», να καταδικάζεται το 2011 για κατάχρηση δημοσίων πόρων αλλά να παραμένει πατρική φιγούρα υπεράνω κομμάτων. Θυμούνται τον Φρανσουά Φιγιόν να καταρρέει πολιτικά με το «Penelopegate», τον Ζερόμ Καουζάκ να παραιτείται κακήν κακώς όταν αποκαλύφθηκε ο μυστικός λογαριασμός του στην Ελβετία ή τον Ντομινίκ Στρος-Καν που εξαφανίστηκε από την προεδρική κούρσα ύστερα από την επίθεση στην καμαριέρα του Sofitel.

Όταν τέτοια περιστατικά συσσωρεύονται, η καταδίκη του Νικολά Σαρκοζί θυμίζει ένα ακόμη επεισόδιο στο ατέλειωτο feuilleton της γαλλικής πολιτικής. Αν κάτι μένει, είναι η αίσθηση ότι ολόκληρη η πολιτική τάξη είναι βουτηγμένη στην αδιαφάνεια. Και εδώ η ειρωνεία είναι διπλή. Από τη μία, η Δικαιοσύνη δείχνει ότι δεν διστάζει να φτάσει μέχρι και στον ανώτατο άρχοντα, κάτι που σε άλλες χώρες μοιάζει αδιανόητο. Από την άλλη, η ίδια η κοινωνία αντιμετωπίζει την είδηση με το ίδιο ενδιαφέρον που δείχνει για τον καιρό στο δελτίο των οκτώ. Όταν η διαφθορά θεωρείται κανονικότητα, η καταδίκη ενός πρώην προέδρου δεν ταράζει κανέναν.

Δεν πρόκειται όμως για απλή δικαστική περιπέτεια. Αγγίζει τη σχέση της Γαλλίας με τον αραβικό κόσμο, αποκαλύπτει πώς οι προεκλογικές εκστρατείες τρέφονται από υπόγειες ροές κεφαλαίων και αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο έπαιξε η γαλλική Δεξιά.

Τί μέλλει γενέσθαι; Εδώ βρίσκεται η ουσία. Η Μαρίν Λεπέν (επίσης καταδικασμένη για παρατυπίες σε μισθοδοσίες υπαλλήλων της) και ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν οικοδομούν το αφήγημα του «διεφθαρμένου κατεστημένου» και κάθε φορά που ένας Σαρκοζί καταδικάζεται, εκείνοι κερδίζουν πόντους. Το τίμημα είναι ότι ολόκληρη η πολιτική τάξη χάνει αξιοπιστία. Η καταδίκη Σαρκοζί λοιπόν δεν έρχεται ως κάθαρση. Είναι η υπενθύμιση ότι στη Γαλλία η πολιτική και η διαφθορά βαδίζουν πιασμένες χέρι-χέρι και η κοινωνία έχει πάψει να βλέπει τη διαφορά. Κι αυτό είναι πιο ανησυχητικό από οποιαδήποτε καταδίκη.

Διαβάστε επίσης

Ξεφτιλίζοντας την Άννα (Διαμαντοπούλου)