Watches

Η πραγματική ιστορία πίσω από το εμβληματικό Ball Clock του George Nelson

  • Ιάσων Στατήρης


Οι πειραματισμοί με σφαιρικά σχήματα σε στυλ μπάλας δεν είναι σπάνιοι στην ιστορία της ωρολογοποιίας, όμως μακράν το πιο γνωστό σχέδιο είναι αυτό του Ball Clock του θρυλικού George Nelson, το οποίο κυκλοφόρησε το 1949.

Η ιστορία του Ball Clock ξεκίνησε το 1947, όταν τέσσερις ιδιοφυΐες βρέθηκαν στο ίδιο γραφείο: ο μεγάλος σχεδιαστής George Nelson, ο φουτουριστής αρχιτέκτονας Buckminster Fuller, ο σχεδιαστής Irving Harper και ο καλλιτέχνης Isamu Noguchi. Σε μια βραδιά με πολύ αλκοόλ, ο ένας μετά τον άλλο σχεδίαζαν με μολύβι πιθανά σχέδια για ρολόγια για λογαριασμό της Howard Miller Clock Company.

Όπως αναφέρει το Hodinkee, στη βιογραφία του για τον George Nelson, ο Stanley Abercrombie  παραθέτει μία αναφορά του Nelson στο τι έγινε εκείνο το βράδυ:

«Ήταν ένα από τα πραγματικά αστεία βράδια. Ο Noguchi ήρθε, ο Bucky Fuller ήρθε. Τον έβλεπα πολύ τον Bucky εκείνες τις μέρες, και εκεί ήταν και ο Irving και ήμουν κι εγώ, και ο Noguchi, που δεν μπορούσε να μην ασχολείται με τα πάντα, ξέρεις, ήταν ένα θαυμάσιο πράγμα που είχε, είδε ότι δουλεύαμε πάνω σε ρολόγια και άρχισε να κάνει σχέδια. Μετά ο Bucky κατά κάποιον τρόπο τον παραμέρισε. Είπε ‘αυτός είναι ένας καλός τρόπος να κάνεις ένα ρολόι’, και έφτιαξε ένα εντελώς γελοίο πράγμα. Όλοι διασκέδαζαν με αυτό, παραμερίζοντας ο ένας τον άλλο και κάνοντας σκίτσα. Κάποια στιγμή φύγαμε -ξαφνικά ήμασταν όλοι κουρασμένοι και είχαμε πιει λίγο παραπάνω απ’ όσο έπρεπε- και το επόμενο πρωί γύρισα και υπήρχε ένα ρολό [χαρτί[ και ο Irving κι εγώ το κοιτάξαμε, και κάπου μέσα σε αυτό το ρολό υπήρχε το ρολόι με τις μπάλες. Δεν ξέρω μέχρι σήμερα ποιος το σχεδίασε. Ξέρω ότι δεν ήμουν εγώ. Μπορεί να ήταν ο Irving, αλλά δεν το πίστευε. Υποθέσαμε και οι δύο ότι μάλλον ο Isamu το έκανε, γιατί ήταν ιδιοφυία στο να παίρνει δύο ηλίθια πράγματα και να φτιάχνει κάτι ξεχωριστό […] από τον συνδυασμό τους. Μπορεί να έγινε συνεργατικά, αλλά τέλος πάντων, ποτέ δε μάθαμε. Οπότε φτιάξαμε το ρολόι με τις μπάλες που ήταν, με τον δικό του τρόπο, κατά κάποιον τρόπο το best seller όλων των εποχών για τον Howard [Miller, γιατί] ξαφνικά η κυρα-Αμερική αποφάσισε ότι αυτό ήταν το ρολόι που έπρεπε να βάλεις στην κουζίνα σου. Γιατί στην κουζίνα; Δεν ξέρω. Αλλά όλες οι διαφημίσεις που έδειχναν μία κουζίνα για χρόνια μετά, είχαν ένα ρολόι με μπάλες μέσα».

Το ρολόι ταίριαζε απόλυτα στη διεξοδική ανάλυση για τη χρήση των ρολογιών που είχε κάνει ο Nelson, η οποία είχε δύο βασικά σημεία. Πρώτον, οι άνθρωποι διαβάζουν την ώρα με βάση τη θέση των δεικτών, επομένως τα νούμερα είναι περιττά. Και δεύτερον, οι περισσότεροι πια φορούν ρολόγια χειρός, άρα τα ρολόγια τοίχου μπορούν να μεταμορφωθούν σε διακοσμητικά στοιχεία.

Στα συνολικά 35 χρόνια συνεργασίας τους με τον Howard Miller, οι σχεδιαστές της George Nelson Associates δημιούργησαν περισσότερα από 100 ρολόγια σε διάφορες μορφές.

Μετά τον θάνατο του Nelson το 1986, το Ball Clock επανήλθε ξανά στην παραγωγή στη δεκαετία του ’90 από τη Vitra.