«Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών διασφαλίζει ότι η νομισματική πολιτική ασκείται στο πλαίσιο μιας σαφώς καθορισμένης εντολής, με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια και όχι βραχυπρόθεσμες πολιτικές σκοπιμότητες», ανέφερε η Υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, στο πάνελ με θέμα «Κεντρικές τράπεζες και ανεξαρτησία: Μια δοκιμασία για τη δημοκρατία» στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. 

Όπως τόνισε η κ. Παπακωνσταντίνου:

1

«Οι κεντρικές τράπεζες καλούνται συχνά να λάβουν αποφάσεις που μπορεί να μην είναι αρεστές βραχυπρόθεσμα, είναι ωστόσο αναγκαίες για τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών μεσοπρόθεσμα.

Αυτό έχει σημασία διότι η σταθερότητα των τιμών στηρίζει την αγοραστική δύναμη των πολιτών, διατηρεί την εμπιστοσύνη στο νόμισμα και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, υποστηρίζοντας τη λήψη ορθών αποφάσεων από καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών αποτελεί μία από τις δικλίδες ασφαλείας μέσω των οποίων οι δημοκρατίες προασπίζουν το μακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον έναντι βραχυπρόθεσμων πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Στη ζώνη του ευρώ, η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών προβλέπεται ρητά στο θεσμικό πλαίσιο.

Η αρχή της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών κατοχυρώνεται στην πρωτογενή νομοθεσία της ΕΕ.

Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχει στην ΕΚΤ και στις εθνικές κεντρικές τράπεζες υψηλό βαθμό ανεξαρτησίας, διασφαλίζοντας ότι ενεργούν βάσει σαφούς και στοχευμένης εντολής: σταθερότητα των τιμών για τη ζώνη του ευρώ στο σύνολό της. 

Παράλληλα, η ανεξαρτησία έχει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όταν συνδυάζεται με διαφάνεια και λογοδοσία.

Η εμπειρία του Ευρωσυστήματος δείχνει ότι ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι οι κεντρικές τράπεζες λειτουργούν εκτός δημοκρατικού πλαισίου.

Σημαίνει προστασία από πολιτικές υποδείξεις, σε συνδυασμό με λογοδοσία ενώπιον των δημοκρατικών θεσμών, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Πρόκειται για μια συνειδητή και βάσιμη θεσμική επιλογή, η οποία έγινε προς το συμφέρον όλων των Ευρωπαίων πολιτών.

Αξιοποιώντας την ανεξαρτησία του, το Ευρωσύστημα συν τω χρόνω απέκτησε αξιοπιστία, δείχνοντας ότι είναι πάντα έτοιμο να κάνει ό,τι χρειάζεται για την εκπλήρωση της εντολής του.

Κι αυτό γιατί η αξιοπιστία – που οικοδομείται μέσω της ανεξαρτησίας – ενισχύεται  έμπρακτα.

Η αξιοπιστία αποδίδει καρπούς ακριβώς όταν οι κλυδωνισμοί είναι πιο έντονοι ή όταν το μακροοικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα απαιτητικό.

Το μείζον δίδαγμα από την περίπτωση της Ευρώπης είναι ξεκάθαρο: η διατήρηση σαφούς διαχωρισμού μεταξύ νομισματικής πολιτικής και πολιτικής επιρροής επιτρέπει στις κεντρικές τράπεζες να διασφαλίζουν τη σταθερότητα των τιμών πιο αποτελεσματικά – και, εν τέλει, με μικρότερο κόστος για την κοινωνία». 

Διαβάστε επίσης: 

Μιχάλης Τσατσαρώνης: Απαιτείται ουσιώδης επικαιροποίηση της φαρμακευτικής μας πολιτικής και των στρατηγικών μας προτεραιοτήτων

ΟΔΔΗΧ: Δημοπρασία τρίμηνων εντόκων γραμματίων στις 29 Απριλίου

ΕΛΣΤΑΤ: Αύξηση 9,8% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το δ’ τρίμηνο του 2025