Η στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με άμεση εμπλοκή και του Ισραήλ, δεν περιορίζεται στη γεωπολιτική σκακιέρα. Αγγίζει ευθέως και τον αθλητισμό, από το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 μέχρι τη Euroleague και τις διοργανώσεις της Ασίας. Ο εναέριος χώρος σε Ισραήλ, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκλεισε, πύραυλοι αναχαιτίστηκαν πάνω από τη Ντόχα, και διεθνείς αποστολές βρίσκονται σε καθεστώς αναμονής.

Η FIFA, μέσω του γενικού γραμματέα της Ματίας Γκράφστρομ, δηλώνει ότι «παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις», αποφεύγοντας προς το παρόν συγκεκριμένες τοποθετήσεις. Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η ανησυχία είναι έκδηλη.

1

Προβληματισμός για το Μουντιάλ 2026

Η κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να πλήξει πολλαπλούς στόχους στο Ιράν έρχεται λίγους μήνες πριν από το Μουντιάλ, το οποίο θα φιλοξενηθεί από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό. Και τα τρία έθνη πληρούν αυτόματα τις προϋποθέσεις ως διοργανώτριες. Το Ιράν προκρίθηκε επίσης στη διοργάνωση. Ως γνωστόν, οι διπλωματικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι έντονες εδώ και δεκαετίες.

Ο Λευκός Οίκος, στις αρχές του τρέχοντος έτους, επέκτεινε την ταξιδιωτική απαγόρευση σε 39 χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, το οποίο είναι μία από τις 19 χώρες που εμπίπτουν στην κατηγορία «πλήρους αναστολής», που σημαίνει ότι η είσοδος μεταναστών και μη μεταναστών έχει σταματήσει. Ωστόσο, η ταξιδιωτική απαγόρευση αναφέρει ρητά ότι «αθλητές, προπονητές, προσωπικό υποστήριξης και άμεσοι συγγενείς που ταξιδεύουν για το Παγκόσμιο Κύπελλο, τους Ολυμπιακούς Αγώνες ή άλλες μεγάλες αθλητικές εκδηλώσεις» δεν περιλαμβάνονται στους περιορισμούς.

Έχει επίσης θεσπιστεί μια ειδική βίζα για το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, το FIFA PASS, για τους διεθνείς οπαδούς. Οι πολίτες των χωρών που υπόκεινται στη Διακήρυξη 10998 για τον Περιορισμό και τον Περιορισμό της Εισόδου Ξένων Υπηκόων μπορούν να εξακολουθούν να υποβάλλουν αίτηση, αλλά το βίζα FIFA PASS δεν θα υπερισχύει των ισχυουσών ταξιδιωτικών απαγορεύσεων.

Το Ιράν στον «αέρα»

Η εθνική ομάδα του Ιράν έχει ήδη προκριθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2026 που θα διεξαχθεί σε ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδά. Όμως η συμμετοχή της τελεί πλέον υπό αμφισβήτηση. Το Ιράν περιλαμβάνεται στις χώρες που υπόκεινται σε ταξιδιωτικούς περιορισμούς από τις ΗΠΑ, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι –μεταξύ αυτών και ο πρόεδρος της ομοσπονδίας Μεχντί Τατζ– αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην έκδοση βίζας.

Ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι σε περίπτωση απόσυρσης ή αποκλεισμού, η θέση θα καλυφθεί από επιλαχούσα ομάδα της ίδιας συνομοσπονδίας. Στο τραπέζι βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή ακόμη και το Ιράκ, ανάλογα με τα αποτελέσματα των play offs στις 26 και 31 Μαρτίου.

Το σενάριο αντικατάστασης δεν είναι απλό. Περιλαμβάνει ζητήματα βαθμολογικής κατάταξης, αγωνιστικού προγραμματισμού και, κυρίως, πολιτικής διαχείρισης. Το Μουντιάλ, η μεγαλύτερη εμπορική πλατφόρμα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, δεν αντέχει εύκολα τέτοιες αναταράξεις τέσσερις μήνες πριν από τη σέντρα.

Finalissima: Το «όνειρο» Μέσι – Γιαμάλ σε κίνδυνο

Η αναμέτρηση της Αργεντινής με την Ισπανία, προγραμματισμένη για τις 27 Μαρτίου στο Λουσάιλ του Κατάρ, παρουσιαζόταν ως συμβολική μονομαχία γενεών. Ο Λιονέλ Μέσι απέναντι στον Λαμίν Γιαμάλ, στο ίδιο γήπεδο όπου η Αργεντινή κατέκτησε το Μουντιάλ του 2022. Πρόκειται για τη δεύτερη «έκδοση» του Σούπερ Καπ ανάμεσα στην πρωταθλήτρια Ευρώπης και την Πρωταθλήτρια Λατινικής Αμερικής.

Όμως το κλείσιμο του εναέριου χώρου στο Κατάρ και οι πυραυλικές επιθέσεις στην περιοχή θέτουν τη διεξαγωγή του αγώνα υπό σοβαρή αμφισβήτηση. Πάνω από 90.000 εισιτήρια είχαν ήδη διατεθεί, ενώ το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας με το Κατάρ ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τις δύο ομοσπονδίες.

Πλέον εξετάζονται εναλλακτικές έδρες. Το βασικό ερώτημα δεν είναι αγωνιστικό, αλλά ασφαλείας. Και όταν η ασφάλεια μπαίνει στην εξίσωση, τα συμβόλαια περνούν σε δεύτερη μοίρα.

Η, δε, Ασιατική Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου ανέβαλε επ’ αόριστον τους αγώνες της δυτικής ζώνης του Champions League. Επηρεάζεται άμεσα και η Αλ Νασρ του Κριστιάνο Ρονάλντο, καθώς οι προγραμματισμένοι προημιτελικοί μετατίθενται χωρίς νέα ημερομηνία.

Στο Κατάρ αναβλήθηκαν όλες οι εγχώριες διοργανώσεις, ενώ στο Άμπου Ντάμπι το τουρνουά Next Gen της Euroleague διακόπηκε μετά από αναχαίτιση πυραύλων σε μικρή απόσταση.

Euroleague: Εκτός Ισραήλ Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός

Στο Ισραήλ, οι εξελίξεις ήταν άμεσες. Το εγχώριο πρωτάθλημα μπάσκετ ανεστάλη, ενώ οι ξένοι παίκτες της Μακάμπι και της Χάποελ έλαβαν οδηγίες αποχώρησης μέσω χερσαίων διαδρομών προς Ιορδανία ή Αίγυπτο, με τελικό προορισμό τη Σόφια. Η EuroLeague εξετάζει τη μεταφορά όλων των εντός έδρας αγώνων σε ουδέτερες χώρες.  Οι προγραμματισμένες αναμετρήσεις με Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό τον Απρίλιο θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα διεξαχθούν στο Ισραήλ. Ευλόγως το μπάσκετ περνά σε δεύτερη μοίρα. Οι ομάδες λειτουργούν με λογική εκκένωσης και όχι προετοιμασίας αγώνα.

Ήδη αναβλήθηκε ο Χάποελ – Παρί στο Τελ Αβίβ που ήταν προγραμματισμένο για αύριο, 3 Μαρτίου αλλά η Χάποελ Τελ Αβίβ με ανακοίνωσή της έκανε γνωστό πως η ομάδα βρίσκεται στο Ελάτ και θα ταξιδέψει σήμερα, Δευτέρα, στην Αθήνα, στην οποία και θα παραμείνει μέχρι νεωτέρας.

Αν δεν οριστεί ξανά το Βελιγράδι ως έδρα, που φιλοξενούσε επί… μακρόν τη Μακάμπι Τελ Αβίβ μέχρι και την άρση της απαγόρευσης προ διμήνου, τότε το παιχνίδι Μακάμπι – Χάποελ που είναι προγραμματισμένο για την Πέμπτη 5/3 θα αναβληθεί.

Σε… μπελά και ο προπονητής Σάρας Γιασικεβίτσιους της Φενέρμπαχτσε που μαζί με τον παίκτης Αρμάντο Μπέικοτ και τον φυσιοθεραπευτή Χάιμε Καπέγια Μπόουθα μετέβησαν στο Ντουμπάι για ξεκούραση κατά τη διάρκεια της διακοπής για τις εθνικές ομάδες που έχει δοθεί στα εθνικά και διεθνή πρωταθλήματα, ενώ ο αθλητικός μας διευθυντής Ογούρ Οζάν Σουλάκ μετέβη στο Αμπού Ντάμπι για να παρακολουθήσει το τουρνουά adidas Next Generation Tournament.

Κατά το χρονικό διάστημα που τα τέσσερα μέλη της Φενέρ βρίσκονταν εκεί, οι πτήσεις στα αεροδρόμια ανεστάλησαν προσωρινά για λόγους ασφαλείας και έχουν εγκλωβιστεί στη Μέση Ανατολή.

Ο αθλητισμός στη σκιά της γεωπολιτικής

Ο παγκόσμιος αθλητισμός οικοδομήθηκε πάνω στην ιδέα της ουδετερότητας. Όμως η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο σύνθετη. Όταν κλείνουν εναέριοι χώροι, όταν παγώνουν βίζες και όταν στρατιωτικές επιχειρήσεις εξελίσσονται λίγα χιλιόμετρα από στάδια και αρένες, η «ουδετερότητα» γίνεται θεωρητική έννοια.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό. Αν η ένταση αποκλιμακωθεί, οι διοργανώσεις θα επαναπρογραμματιστούν. Αν όχι, το 2026 ενδέχεται να εξελιχθεί σε χρονιά όπου η γεωπολιτική θα καθορίσει το καλεντάρι του παγκόσμιου αθλητισμού. Και τότε, το ερώτημα δεν θα είναι ποιος θα σηκώσει το τρόπαιο, αλλά αν το τρόπαιο θα απονεμηθεί κανονικά. Ακόμη και για το Μουντιάλ…