Ένας έντονος κόκκινος κύκλος ανάμεσα σε παιχνιδιάρικα βιομορφικά σχέδια και γεωμετρικά σχήματα. Και το αποτέλεσμα; Το έργο του Βασίλι Καντίνσκι «Ο κόκκινος κύκλος», έργο του 1939 που ο μεγάλος Ρώσος μοντερνιστής δημιούργησε στο Παρίσι, ένα αριστούργημα που κι ο ίδιος θεωρούσε εξαιρετικά σημαντικό, καθώς αντιπροσώπευε το ενδιαφέρον του για τις οργανικές επιστήμες, όπως η βοτανική και η εμβρυολογία.

Δικαιολογημένη λοιπόν η εκτίμησή του στα 21,3 εκατομμύρια δολάρια (ή 15,5 εκατομμύρια λίρες) κατά την προσεχή δημοπράτησή του στο Λονδίνο στις 5 Μαρτίου από τον οίκο Christie’s.

1

«Το ‘‘Le Rond Round’’ αναγνωρίζεται ως ένα βασικό έργο της παρισινής περιόδου του Καντίνσκι, μια ισχυρή, ζωντανή και μεγάλης κλίμακας έκφραση της διαρκούς δέσμευσής του στην αφαίρεση, τον πειραματισμό και τη συναισθηματική δύναμη του χρώματος και της φόρμας», όπως δήλωσε εξάλλου, ο Κιθ Τζιλ, αντιπρόεδρος των Christie’s για την τέχνη του 20ού – 21ου αιώνα.

Ένα έργο πάντως, όχι άγνωστο στο κοινό, καθώς μεταξύ άλλων, είχε εκτεθεί ως μακροχρόνιο δάνειο από το 2002 ως το 2008 στην Πινακοθήκη Κόρτολντ του Λονδίνου.

Έργα του Καντίνσκι μπορεί να δει κανείς όμως, και στην Ελλάδα, καθώς περιλαμβάνονται στη Συλλογή Κωστάκη, που στεγάζεται στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης ενώ από τον Μάρτιο μεγάλη έκθεση για την Ρωσική πρωτοπορία θα πραγματοποιηθεί στην Εθνική Πινακοθήκη.

Σπάζοντας τις συμβάσεις

Με διαστάσεις 89χ110 εκατοστά ο πίνακας υποδηλώνει ρήξη του Καντίνσκι με τις συμβάσεις ενώ εκπροσωπεί το ύστερο στυλ του συνδυάζοντας σουρεαλιστικές επιρροές με την χαρακτηριστική αφαίρεση του Bauhaus. Ο μεγάλος κόκκινος κύκλος του στην επάνω δεξιά γωνία του καμβά ακτινοβολεί ενέργεια στο σύνολο με τα γραμμικά στοιχεία και τα έντονα χρώματα.

Ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα και από τους πρωτοπόρους της αφηρημένης τέχνης ο Βασίλι Καντίνσκι (1866-1944) είχε εγκατασταθεί στο Παρίσι τα τελευταία χρόνια της καριέρας του έχοντας εγκαταλείψει τη Γερμανία από το 1933 για να απομακρυνθεί από την ραγδαία άνοδο του ναζιστικού καθεστώτος.

Κάπως αντίστοιχα είχε φύγει όμως προηγουμένως και από τη Μόσχα στην οποία είχε επιβληθεί το δόγμα του σοσιαλιστικού ρεαλισμού και τα έργα του είχαν απομακρυνθεί από τα μουσεία ενώ οι συνάδελφοί του τον αντιμετώπιζαν με μεγάλη εχθρότητα.

Στο Παρίσι, όπου ζούσε με την σύζυγό του Νίνα βρέθηκε γρήγορα στους κύκλους της γαλλικής avant-garde τέχνης και ανέπτυξε ένα νέο οπτικό λεξιλόγιο που ώθησε το έργο του σε απροσδόκητες κατευθύνσεις. Ο συγκεκριμένος πίνακας « Le Rond Round» παρέμεινε στην προσωπική συλλογή του Καντίνσκι μέχρι τον θάνατό του το 1944, περνώντας στην γυναίκα του, η οποία κληρονόμησε τα έργα που πίστευε ότι αντιπροσώπευαν καλύτερα το καλλιτεχνικό του όραμα. Στη συνέχεια πάντως περιήλθε στην Galerie Maeght, τον Ελβετό συλλέκτη Gustav Zumsteg και τη Συλλογή Fridart ενώ τελευταία φορά πουλήθηκε στον οίκο Sotheby’s της Νέας Υόρκης, το 2018 για 20,6 εκατομμύρια δολάρια.

Ο «Βασιλιάς και Βασίλισσα» του Χένρυ Μουρ

Στην ίδια πώληση της 5ης Μαρτίου θα προσφερθεί και ένα σημαντικό έργο του Χένρι Μουρ με τίτλο «Βασιλιάς και Βασίλισσα» (1952-53) με εκτιμώμενη τιμή πώλησης 20,5 εκατομμύρια δολάρια (ή 15 εκατομμύρια λίρες). Πρόκειται για ένα από τα διασημότερα έργα του καλλιτέχνη, ύψους 162 εκατοστών, εμπνευσμένο από ένα αιγυπτιακό γλυπτό στο Βρετανικό Μουσείο, που απεικονίζει έναν αυλικό αξιωματούχο και τη σύζυγό του.

«Ο «Βασιλιάς και Βασίλισσα» είναι μάλλον παράξενος. Όπως πολλά από τα γλυπτά μου, δεν μπορώ να εξηγήσω ακριβώς πώς εξελίχθηκε. Οτιδήποτε μπορεί να με εμπνέει σε μια ιδέα γλυπτικής, και σε αυτήν την περίπτωση ήταν το παιχνίδι με ένα μικρό κομμάτι κεριού μοντελισμού…», όπως έχει αφηγηθεί ο ίδιος για το έργο, που αποτελεί σήμερα ένα από τα βασικά μεταπολεμικά γλυπτά του Χένρι Μουρ, που εξερευνά θέματα εξουσίας, οικειότητας και ανθρώπινης παρουσίας.

Χένρυ Μουρ «Βασιλιάς και Βασίλισσα, 1952-1953
Χένρυ Μουρ «Βασιλιάς και Βασίλισσα, 1952-1953

Δημιουργήθηκε στην περίοδο που ο Μουρ εργαζόταν όλο και περισσότερο με μπρούντζο και μοντελοποιούσε απευθείας με κερί και γύψο αντί να βασίζεται σε προπαρασκευαστικά σχέδια ενώ χυτεύθηκε πρώτη φορά σε μια έκδοση τεσσάρων συν ένα εκμαγείο για τον καλλιτέχνη. Και το συγκεκριμένο είναι το μόνο εναπομείναν παράδειγμα που εξακολουθεί να βρίσκεται σε χέρια ιδιώτη.

Διαβάστε επίσης:

Ανεκτίμητες – Το υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε μνημεία τις φωτογραφίες των 200 αγωνιστών 

Εκπαιδευτικά προγράμματα στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»

Γιώργος Οικονόμου: Και αισθητικά προτιμάει την ανατροπή