Μέγαρο Σλήμαν –Μελά: Ο κινηματογράφος IDEAL και το εστιατόριο στη νέα ξενοδοχειακή χρήση

Με την διατήρηση του ιστορικού κινηματογράφου IDEAL αλλά και του εμβληματικού για την κοινωνική ζωή της Αθήνας ομώνυμου εστιατορίου, όπως προβλέπει η κήρυξή τους από το νόμο ετοιμάζεται η αποκατάσταση του Μεγάρου Σλήμαν – Μελά στην οδό Πανεπιστημίου και εν συνεχεία η μετατροπή του σε ξενοδοχείο. Ενός κτηρίου, που έχει εγγραφεί πολλαπλώς στη ζωή της πρωτεύουσας από τα τέλη του 19ου αιώνα φθάνοντας ως σήμερα με αρκετά κτηριακά προβλήματα, λόγω ηλικίας, περιστατικών πυρκαγιάς και διακοπής χρήσης κατά την τελευταία δεκαετία τουλάχιστον αλλά παραμένοντας αρχιτεκτονικά ένα κόσμημα από τα λίγα πλέον της Αθήνας.

Ένα από τα έργα του Ερνέστου Τσίλερ, παρ΄ ότι το απλούστερο όλων, καθώς δεν ολοκληρώθηκε ποτέ ο πλήρης αρχιτεκτονικός του σχεδιασμός, το κτήριο θα λειτουργήσει, μετά τις απαραίτητες εργασίες ως πολυτελές ξενοδοχείο 5 αστέρων από τον Όμιλο Mitsis Hotels, στον οποίο εκμισθώθηκε προς εκμετάλλευση από τον ΕΦΚΑ, το 2023 για 35 χρόνια, ύστερα από δημόσιο πλειοδοτικό διαγωνισμό. Η υποχρέωση της αποκατάστασης του διατηρητέου οικοδομήματος και των κηρυγμένων επίσης, κινηματογράφου και εστιατορίου ως ιστορικών μνημείων προηγείται ωστόσο, με την αρχιτεκτονική προμελέτη των επεμβάσεων να παίρνει έγκριση με όρους από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού.

Με κύρια όψη επί της Πανεπιστημίου και δευτερεύουσα επί της οδού Χαρ. Τρικούπη ενώ μέτωπο εμφανίζει και επί της Φειδίου, το οικοδόμημα βρίσκεται σε οικόπεδο επιφάνειας 2541,70 τ.μ. συνορεύοντας με το θέατρο REX, το κτήριο του Ελληνικού Ωδείου (πρώην οικία Prokesch von Osten, που ήταν ο πρώτος αυστριακός πρέσβης στην Ελλάδα), το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, καθώς και το Σικιαρίδειο Πολυιατρείο, όλα χαρακτηρισμένα επίσης.

Διατήρηση της αρχιτεκτονικής Τσίλερ

Η πλήρης διατήρηση των εξωτερικών όψεων του κτηρίου είναι δεδομένη σήμερα, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική πρόταση ενώ η εσωτερική όψη, που προέρχεται από την ανακατασκευή του 1953, θα εναρμονιστεί με το σύνολο του συγκροτήματος και με βάση το σχέδιο του Τσίλερ. Προσθήκη νέας πτέρυγας εξάλλου, προβλέπεται στην βορειοδυτική πλευρά ακολουθώντας τα μορφολογικά στοιχεία του κτηρίου αν και με διακριτή ταυτότητα. Στο δώμα της πτέρυγας αυτής κατασκευάζεται η πισίνα του ξενοδοχείου.

Την κατεδάφιση του υπάρχοντος κτηρίου του κινηματογράφου και την κατασκευή στην ίδια θέση αλλά σε πολύ χαμηλότερη στάθμη δύο μικρότερων κινηματογράφων προβλέπει επίσης η αρχιτεκτονική πρόταση. Διατηρείται όμως, η ιστορική είσοδός του από την αριστερή τοξωτή στοά επί της Πανεπιστημίου και η χρήση της, ως γενικής εισόδου σ’ ένα εσωτερικό Αίθριο -πλατεία, που διαμορφώνεται στο κτήριο ενοποιώντας το χώρο αυτό με τον αστικό ιστό. Στο ισόγειο με την προσθήκη υπερυψωμένης στάθμης θα λειτουργήσει το εστιατόριο του ξενοδοχείου ενώ στο δώμα της νέας θέσης του κινηματογράφου διαμορφώνεται κήπος.

Ιστορία ενός και πλέον αιώνα

Για τα δύο παιδιά του, την Ανδρομάχη Σλήμαν, μετέπειτα σύζυγο του Λέοντος Μελά και τον γιο του Αγαμέμνονα προόριζε το κτήριο αυτό ο Ερρίκος Σλήμαν αναθέτοντας τον σχεδιασμό του στον Τσίλερ, αρχιτέκτονα του λαμπρού οικοδομήματος Ιλίου Μέλαθρον, που χρησιμοποίησε ως κατοικία του. Πότε ακριβώς ολοκληρώθηκε είναι άγνωστο, όμως σύμφωνα με φωτογραφικό υλικό, στην κηδεία του Χαρίλαου Τρικούπη, το 1896 ήταν σε χρήση. Σίγουρα ωστόσο ανεγέρθηκαν δύο όροφοι αντί των τριών των σχεδίων του Τσίλερ ενώ δεν κατασκευάστηκαν και οι δύο πύργοι των κατακόρυφων στοιχείων του αρχικού σχεδιασμού, πιθανώς και λόγω του θανάτου του Σλήμαν που μεσολάβησε. Μια άλλη φωτογραφία εξάλλου, του 1919 δείχνει τον ακάλυπτο χώρο του να χρησιμοποιείται για υπαίθρια θεάματα, πιθανώς θέατρο.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1924 εμφανίζεται το Salon Ideal, το οποίο σύντομα λειτουργεί ως κλειστό κινηματοθέατρο, που καταστρέφεται όμως τελείως, το 1933 από πυρκαγιά. Θα ακολουθήσουν εξάλλου, άλλες δύο πυρκαγιές, η μία το 1947 και η τελευταία το 1993 αλλά κάθε φορά το Ideal αποκαθίσταται από την αρχή. Γεγονότα πάντως, που έχουν ως συνέπεια την άγνοια της αρχικής μορφής του, παρ΄ότι φυσικά, η λειτουργία του καταγράφεται στην ιστορία της πόλης.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1930 εμφανίζεται και το εστιατόριο ΙΝΤΕΑΛ, που καθώς λειτουργεί παράλληλα με τα θέατρα REX και IDEAL συνδέεται άμεσα με τον κόσμο του πολιτισμού, καλλιτέχνες και κοινό. Μία σχέση που δεν άλλαξε στα χρόνια που ακολούθησαν ως την διακοπή της λειτουργίας του το 2014 –επαναλειτούργησε για λίγο και το 2015-
έχοντας πλέον γίνει και στέκι πολιτικό.

Τέλος, οι δύο επιπλέον όροφοι του συγκροτήματος θα ανεγείρονταν στην δεκαετία του 1950, οπότε και πήρε το κτίριο την σημερινή του μορφή.

Διαβάστε επίσης:

Βρετανικό Μουσείο: Αντιδράσεις για υψηλά εισιτήρια στην έκθεση της ταπισερί Μπαγιέ

Λίνα Μενδώνη: Ο Μυστράς και το Παλάτι των Δεσποτών, ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού

Αυτά είναι τα δώδεκα ακριβότερα έργα τέχνης στον κόσμο – Ευρώπη, Αμερική, Κίνα