Πολιτισμός

Αρχαίο ναυάγιο με πέντε άγκυρες στην Κάσο – Από την αρχαιότητα ως σήμερα τα πλοία που εντοπίσθηκαν

Αμφορέας έτοιμος προς ανέλκυση


Ναυάγιο του 4ου -3ου π.Χ. αιώνα, το οποίο έφερε πέντε λίθινες, πυραμιδοειδείς άγκυρες αλλά και μεγάλο αριθμό αμφορέων εντοπίσθηκε στο θαλάσσιο χώρο της ακριτικής Κάσου.

Πρόκειται  για την πρώτη, υποβρύχια ερευνητική αποστολή στην περιοχή αυτή, όπου συνολικά εντοπίσθηκαν πέντε ναυάγια, που χρονολογούνται από τον 1ο π.Χ. αιώνα ως και τα νεώτερα χρόνια.

Συγκεκριμένα, το φορτίο του πλοίου της Ύστερης Κλασικής εποχής  περιλαμβάνει, εκτός από τους αμφορείς, που ανήκουν σε τέσσερις τουλάχιστον διαφορετικούς τύπους,τμήματα αποθηκευτικών πίθων, καθώς και λεπτή κεραμική ενώ οι άγκυρες έχουν ομοιότητες με το ναυάγιο της Αντιδραγονέρας Κυθήρων (4ος π.Χ.)

Σιδερένιο κανόνι με επίπαγο ασβεστολιθικών ιζημάτων

 

  Σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα ναυάγια να σημειωθεί, ότι το πλοίο του 1ου π.Χ. αιώνα μετέφερε φορτίο Ροδιακών αμφορέων ενώ  το πλοίο της Βυζαντινής εποχής (μεταξύ 8ου και 10ου αιώνα) είχε στο φορτίο του αμφορείς επίσης αλλά και επιτραπέζια κεραμική (σκεύη). Από το τέταρτο ναυάγιο, που χρονολογείται στην περίοδο μετά την Ελληνική Επανάσταση έχει διασωθεί μόνον το ξύλινο σκαρί του και τέλος το ναυάγιο των νεότερων χρόνων μετέφερε οικοδομικό υλικό.

Εργασίες φωτογράφισης ναυαγίου 4ου-3ου π.Χ. αιώνα

 Σιδερένια κανόνια, βυζαντινές και νεότερες άγκυρες, καθώς και συσσωρευμένη κεραμική εντοπίσθηκαν επίσης στον βυθό, μαρτυρώντας την αδιάλειπτη χρήση του θαλασσίου χώρου από την αρχαιότητα ως σήμερα.

Ανέλκυση αμφορέα από ναυάγιο βυζαντινών χρόνων

Η έρευνα διεξήχθηκε σ΄ αυτήν την  θαλάσσια περιοχή αυτή από τις 24 Σεπτεμβρίου έως τις 10 Οκτωβρίου από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Στο πλαίσιο ενός τριετούς ερευνητικού προγράμματος (2019 – 2021), το οποίο έχει ως βασικό στόχο τον εντοπισμό, την τεκμηρίωση και τη μελέτη των ενάλιων αρχαιοτήτων μίας περιοχής, που αποτέλεσε σταυροδρόμι πολιτισμών αλλά και σημαντικό κέντρο ναυσιπλοΐας.

Νομείς και πέτσωμα ναυαγίου των χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης

Να σημειωθεί, ότι σ΄αυτήν την πρώτη ερευνητική περίοδο πραγματοποιήθηκαν συνολικά εξήντα επτά ομαδικές καταδύσεις, με περισσότερες από εκατό ώρες ατομικού χρόνου βυθού, έτσι ώστε να καλυφθεί το 1/3 περίπου της συνολικής έκτασης της προγραμματισμένης για έρευνα περιοχής.

Την διεύθυνση είχαν οι αρχαιολόγοι δρ Γ. Κουτσουφλάκης και Ξανθή Αργύρη και σημαντική ήταν η  χρηματοδότηση της έρευνας από την Κασιακή Αδελφότητα Νέας Υόρκης, τον κ. Carlton  Hoye, καθώς και η υλικοτεχνική υποστήριξη από τον δήμο Κάσου και άλλους χορηγούς.

Λίθινη πυραμιδοειδής άγκυρα από το ναυάγιο του 4ου-3ου π.Χ. αιώνα στα Κασονήσια