Σε μια κίνηση που υπογραμμίζει ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να χαλαρώσει τον οικονομικό αποκλεισμό της Τεχεράνης όσο εκκρεμεί η ιρανική απάντηση στη νέα αμερικανική πρόταση, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε σήμερα νέες στοχευμένες κυρώσεις με επίκεντρο το Ιράκ.

Την ώρα που στην Τεχεράνη συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για το αν θα γίνει δεκτό το μονοσέλιδο αμερικανικό μνημόνιο για τερματισμό του πολέμου, στην ευρύτερη περιοχή εντείνεται η διπλωματική κινητικότητα – από το Ισλαμαμπάντ και τη Ντόχα μέχρι το Πεκίνο – ενώ το Ισραήλ στέλνει σήματα επιφύλαξης για οποιαδήποτε συμφωνία θεωρεί ότι δεν εξουδετερώνει πλήρως την ιρανική απειλή.

1

Νέες κυρώσεις: στο στόχαστρο ο Ιρακινός υπ. Πετρελαίου

Στο στόχαστρο των σημερινών αμερικανικών μέτρων βρίσκεται ο αναπληρωτής υπουργός Πετρελαίου του Ιράκ, Άλι Μααρίτζ Αλ-Μπαχαντλί, τον οποίο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών κατηγορεί ότι αξιοποίησε τη θέση του για να «διευκολύνει την εκτροπή πετρελαίου» προς όφελος της ιρανικής κυβέρνησης και φιλοϊρανικών ομάδων στο Ιράκ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Αλ‑Μπαχαντλί φέρεται να συνέβαλε σε σχήματα όπου ιρανικό αργό αναμειγνύονταν με ιρακινό, ενώ πλαστογραφούνταν συνοδευτικά έγγραφα ώστε το φορτίο να εμφανίζεται ως αποκλειστικά ιρακινό.

Μαζί με τον αναπληρωτή υπουργό, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν κυρώσεις σε τρία ανώτερα στελέχη ιρακινών πολιτοφυλακών που συνδέονται με το Ιράν – τους Μουστάφα Χασίμ Λάζιμ αλ‑Μπεχαντίλι, Άχμεντ Χουνταΐρ Μακσούς Μακσούς και Μοχάμεντ Ίσα Κάντιμ αλ‑Σουαγίλι – καθώς και σε τέσσερις ιρακινές εταιρείες. Στόχος, όπως επισημαίνουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, είναι να «χτυπηθούν τα δίκτυα λαθρεμπορίου» και τα έσοδα που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ένοπλων ομάδων προσκείμενων στην Τεχεράνη, σε μια ακόμη φάση της επιχείρησης «Economic Fury» εναντίον ιρανικών ενεργειακών και χρηματοδοτικών δικτύων.

Η νέα δέσμη μέτρων δείχνει ότι το οικονομικό σκέλος της αντιπαράθεσης όχι μόνο δεν παγώνει ενόψει διαπραγματεύσεων, αλλά αξιοποιείται ως μοχλός πίεσης ακριβώς στη φάση που η Τεχεράνη ζυγίζει το κόστος και το όφελος αποδοχής της αμερικανικής πρότασης για κατάπαυση πυρός και άρση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, στέλνει σαφές μήνυμα σε Βαγδάτη και άλλες κυβερνήσεις ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να κυνηγήσουν τη δευτερογενή παραβίαση των κυρώσεων, ακόμη και όταν εμπλέκονται ανώτατοι αξιωματούχοι γειτονικών χωρών.

Νέα ένταση με επίκεντρο τη Φουτζέιρα – και την Κίνα στο κάδρο

Το σκηνικό περιπλέκεται από την αναζωπύρωση της έντασης γύρω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η κυβέρνηση του Άμπου Ντάμπι κατήγγειλε αυτή την εβδομάδα νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones που –σύμφωνα με την ίδια– προήλθαν από το Ιράν και έπληξαν τη ζώνη πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Φουτζέιρα, προκαλώντας πυρκαγιά σε διυλιστήριο και τραυματισμό εργαζομένων. Πρόκειται για τις πρώτες καταγεγραμμένες επιθέσεις εναντίον του εμιράτου από την πλευρά της Τεχεράνης μετά την εύθραυστη εκεχειρία Ιράν–ΗΠΑ που είχε τεθεί σε ισχύ στις αρχές Απριλίου, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία για ενδεχόμενη πλήρη κατάρρευση των συμφωνηθέντων.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, διέψευσε κατηγορηματικά τις κατηγορίες του Άμπου Ντάμπι, κάνοντας λόγο για «αβάσιμους ισχυρισμούς» και υπονοώντας ότι η επίθεση μπορεί να αξιοποιείται πολιτικά για να υπονομευθούν οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης. Στο Πεκίνο, η κινεζική κυβέρνηση έσπευσε να τοποθετηθεί, εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για τις επιθέσεις στα ΗΑΕ και καλώντας όλες τις πλευρές να αποφύγουν «κάθε ενέργεια που κλιμακώνει την ένταση».

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Λιν Τζιεν επανέλαβε τη σταθερή θέση της Κίνας υπέρ του σεβασμού της κυριαρχίας, της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών του Κόλπου και τόνισε ότι «άμαχοι και μη στρατιωτικοί στόχοι πρέπει να προστατεύονται». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «άμεση προτεραιότητα» είναι μια συνολική και άμεση κατάπαυση του πυρός και η αποτροπή επέκτασης των εχθροπραξιών, φράσεις που αναδεικνύουν την ανησυχία του Πεκίνου για τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών από την περιοχή.

Τηλέφωνα κορυφής: Πακιστάν, Κατάρ και η «περιφερειακή κατάσταση»

Στο διπλωματικό μέτωπο, το Πακιστάν και το Κατάρ επιχείρησαν σήμερα να προβάλουν έναν ρόλο «διαμεσολαβητών», σε μια στιγμή που όλες οι πρωτεύουσες της περιοχής φοβούνται την προοπτική ανοικτής επαναφοράς του πολέμου σε πλήρη ένταση. Ο Πακιστανός πρωθυπουργός συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Καταριανό ομόλογό του για την «περιφερειακή κατάσταση», με τις δύο πλευρές να «επαναβεβαιώνουν τη σταθερή δέσμευσή τους να διευκολύνουν τις εν εξελίξει προσπάθειες για διαρκή ειρήνη στην περιοχή», όπως ανέφερε ο Πακιστανός ηγέτης σε ανάρτησή του στο X.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Πακιστανό ομόλογό του, Ισάκ Νταρ, με ατζέντα τις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις και την εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας. Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό, οι δύο πλευρές υπογράμμισαν την ανάγκη συνέχισης της «πολιτικής του διαλόγου και της διπλωματίας» και ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των κρατών της περιοχής, σε σαφή αντιδιαστολή με τον στρατιωτικό δρόμο.

Οι επαφές αυτές εντάσσονται σε έναν ευρύτερο διπλωματικό μαραθώνιο που αναπτύσσει η Τεχεράνη, σε συνεργασία με Πακιστάν, Κίνα, Ομάν και Ρωσία, με στόχο τη δημιουργία ενός πλαισίου αποκλιμάκωσης και σταδιακής εξόδου από το αδιέξοδο του πολέμου με τις ΗΠΑ. Η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να δείξει ότι δεν διαπραγματεύεται μόνο με την Ουάσινγκτον, αλλά εντάσσει τη συζήτηση σε ένα ευρύτερο πλέγμα περιφερειακής ασφάλειας, στο οποίο θα έχουν λόγο και οι γειτονικές χώρες.

Ιράν: Εν αναμονή της απόφασης του Ανώτατου Ηγέτη

Παρά την έντονη εξωτερική δραστηριότητα, το κέντρο βάρους παραμένει στην Τεχεράνη, όπου ο Ανώτατος Ηγέτης καλείται τις επόμενες ημέρες να εγκρίνει ή να απορρίψει τη νέα αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου και τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν έχει αναφερθεί δημόσια σε πολύωρες συσκέψεις με τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ, χωρίς ωστόσο να προϊδεάζει για το τελικό αποτέλεσμα, πέρα από το ότι «η απόφαση θα ληφθεί με γνώμονα τα εθνικά συμφέροντα και την αξιοπρέπεια του λαού».

Η ιρανική οικονομία, χτυπημένη από χρόνια κυρώσεων και εσωτερικής κρίσης, δέχεται νέο πλήγμα από τον συνδυασμό ενεργειακής αβεβαιότητας, πληθωρισμού και απώλειας συναλλαγματικών εσόδων, ενώ οι κοινωνικές πιέσεις παραμένουν έντονες μετά το κύμα διαδηλώσεων του 2025–2026. Αυτό δημιουργεί πρόσθετο κίνητρο για την ιρανική ηγεσία να επιδιώξει μια συμφωνία που θα φέρει ανάσα χωρίς να εκληφθεί στο εσωτερικό ως συνθηκολόγηση, ένα εγχείρημα πολιτικά λεπτό.

Το Ισραήλ κρατά αποστάσεις ασφαλείας

Μέσα σε αυτό το ρευστό πλαίσιο, το Ισραήλ παρακολουθεί με δηλωμένη ανησυχία την προοπτική μιας γρήγορης διευθέτησης ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη. Κυβερνητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι δεν θα δεχθούν μια συμφωνία που, κατά την εκτίμησή τους, θα αφήνει άθικτες τις κρίσιμες συνιστώσες της ιρανικής απειλής – από την ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου μέχρι το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων και drones, αλλά και το δίκτυο οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, η Ιερουσαλήμ διατηρεί στενό συντονισμό με την Ουάσινγκτον, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με καχυποψία τη «μονοσέλιδη» πρόταση, φοβούμενη ότι μπορεί να επαναλάβει το «λάθος» μιας συμφωνίας που περιορίζει προσωρινά την ιρανική δραστηριότητα χωρίς να αλλάζει τις δομές ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Στις δηλώσεις του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αφήνει επίμονα ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ισραηλινών πληγμάτων κατά ιρανικών στόχων εφόσον κριθεί ότι το πυρηνικό πρόγραμμα ή οι περιφερειακές ικανότητες της Τεχεράνης ανασυγκροτούνται.

Μια κρίση με πολλαπλά μέτωπα

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα είναι εκείνη μιας κρίσης που εξελίσσεται ταυτόχρονα σε στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο. Οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν, με το νέο πακέτο κυρώσεων, ότι ο οικονομικός αποκλεισμός θα παραμείνει βασικό εργαλείο πίεσης μέχρι να υπάρξει σαφής ιρανική δέσμευση, ανεξάρτητα από τον ρυθμό των διαπραγματεύσεων. Το Ιράν συνεχίζει να επενδύει σε περιφερειακές επαφές, προσπαθώντας να αναβαθμίσει τον ρόλο γειτόνων όπως το Πακιστάν και η Ντόχα, αλλά και τη στήριξη της Κίνας, ως αντιστάθμισμα στον αμερικανικό μονομερή μοχλό κυρώσεων.

Στο φόντο, επιθέσεις όπως αυτές που καταγγέλλει το Άμπου Ντάμπι στη Φουτζέιρα και οι αντίστοιχες διαψεύσεις από την Τεχεράνη δείχνουν πόσο εύκολα ένα «τακτικό» επεισόδιο μπορεί να ανατινάξει μια ήδη εύθραυστη εκεχειρία. Και στην Ιερουσαλήμ, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά το αν αυτή θα μεταφραστεί σε ουσιαστική αποδυνάμωση της ιρανικής απειλής ή σε μια ακόμη αναβολή μιας σύγκρουσης που, για το Ισραήλ, θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτη.

Διαβάστε επίσης

ΕΣΗΕΑ: Το «αντίο» στον δημοσιογράφο και συγγραφέα Δημήτρη Γκιώνη

Με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ συναντήθηκε ο Μαρκ Ρούμπιο – Στο επίκεντρο οι χώρες που πλήττονται από πόλεμο

Μητσοτάκης στο κλείσιμο της ΚΟ της ΝΔ: Κάποιοι δεν ιδρώνουν με τον ίδιο ενθουσιασμό την φανέλα