Η πιθανότητα να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσιάζεται από τον Ντόναλντ Τραμπ ως η σημαντικότερη ευκαιρία για απευθείας διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών από το 2019. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό προσκρούει σε βαθιά εμπόδια και αμοιβαία δυσπιστία.

Το Κίεβο ζητά σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας, ιδανικά μέσω των ΗΠΑ ή της ΕΕ, ενώ η Μόσχα απορρίπτει κάθε συμμετοχή δυτικών δυνάμεων σε μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «απαράδεκτη». Το χάσμα παραμένει, ακόμα και αν η ιδέα της συνάντησης φαίνεται θεωρητικά εφικτή.

1

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να προβάλλει την πιθανή συνάντηση ως σημείο καμπής για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μια κοινή εμφάνιση των δύο ηγετών θα είχε σαφώς βαρύνουσα διπλωματική σημασία. Όμως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς μια φωτογραφία, αλλά μια ειλικρινής πρόθεση για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Η βαριά σκιά του παρελθόντος

Η Ρωσία κουβαλά το βεβαρημένο ιστορικό παραβίασης συμφωνιών, όπως η δέσμευση να μην προχωρήσει σε νέα εισβολή μετά το 2014. Αυτή η συμπεριφορά ενισχύει τις επιφυλάξεις Δύσης και Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές προθέσεις. Όπως σημειώνει ο πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ, Τσαρλς Κούπσαν, «πρέπει να ξέρουμε αν ο Πούτιν διαπραγματεύεται με καλή πίστη ή απλώς προσπαθεί να κερδίσει χρόνο».

Οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχίζονται, με σημαντικές απώλειες και από τις δύο πλευρές, ενώ τα βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα: η Ρωσία επιμένει στην παραχώρηση του Ντονμπάς – κάτι που απαγορεύεται ρητά από το ουκρανικό Σύνταγμα – ενώ το Κίεβο ζητά άμεση κατάπαυση του πυρός, που η Μόσχα απορρίπτει.

Ένα ρίσκο για τον Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για άμεση ειρήνη και την ρεαλιστική αποτίμηση μιας Ρωσίας που δεν αποδέχεται όρους δίχως στρατηγικά ανταλλάγματα. Το σχέδιό του προβλέπει αρχικά μια απευθείας συνάντηση Πούτιν – Ζελένσκι, με στόχο να ακολουθήσει τριμερής σύνοδος όπου ο ίδιος θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο.

Ωστόσο, η απουσία προκαθορισμένων όρων και η ασαφής δομή της διαδικασίας ενέχουν σοβαρούς κινδύνους. Όπως προειδοποιεί ο Τζιμ Τάουνσεντ, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου, «οι λεπτομέρειες πρέπει να έχουν συμφωνηθεί πριν από μια σύνοδο κορυφής – αλλιώς υπάρχει μεγάλος κίνδυνος αποτυχίας».

Το τεστ αξιοπιστίας

Η πιθανή συνάντηση δεν είναι απλώς μια διπλωματική χειρονομία. Είναι μια δοκιμασία αξιοπιστίας – για τη Ρωσία, που καλείται να τηρήσει δεσμεύσεις, και για την Ουκρανία, που επιδιώκει απτές εγγυήσεις. Την ίδια ώρα, η συνέχιση των ρωσικών επιθέσεων ακόμα και παραμονές διπλωματικών επαφών δείχνει πως η Μόσχα δεν σκοπεύει να «παγώσει» το μέτωπο, ενισχύοντας τον φόβο ότι κάθε συμφωνία μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή και εύθραυστη.

Η πορεία προς την ειρήνη, παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις, μοιάζει πιο αβέβαιη από ποτέ.

Διαβάστε επίσης

Λευκός Οίκος: Σκέφτεται τη Βουδαπέστη για τη φιλοξενία μιας τριμερής με Τραμπ, Πούτιν και Ζελένσκι

Ισραήλ: Δεν έχει απαντήσει ακόμη στην τελευταία ειρηνευτική πρόταση, απαιτεί την απελευθέρωση όλων των ομήρων

Τραμπ: Επίθεση στο Ινστιτούτο Σμιθσόνιαν: «Είναι εκτός ελέγχου»