Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να ακυρώσει μια προγραμματισμένη ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στη Γερμανία ανέδειξε ξεκάθαρα τη σοβαρή έλλειψη της Ευρώπης σε ένα αποτρεπτικό μέσο που κατέχει εξέχουσα θέση στο οπλοστάσιο του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Το σχέδιο της εποχής Μπάιντεν για ανάπτυξη ενός τάγματος εξοπλισμένου με πυραύλους cruise Tomahawk και υπερηχητικά όπλα Dark Eagle είχε σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει στην Ευρώπη δυνατότητες Deep Precision Strike (DPS), δηλαδή πληγμάτων μεγάλης ακρίβειας σε μεγάλο βάθος, ικανές να χτυπούν στόχους εντός της Ρωσίας ή άλλου ξένου αντιπάλου.

1

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, δήλωσε ότι η απόφαση Τραμπ να ακυρώσει το σχέδιο, το οποίο, όπως επέμεινε, δεν έχει ακόμη οριστικά εγκαταλειφθεί, θα ήταν «πολύ δυσάρεστη και επιζήμια» για τη Γερμανία και την Ευρώπη. Θα σήμαινε ότι τα ευρωπαϊκά κενά δυνατοτήτων θα μπορούσαν «να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο», προειδοποίησε.

Τι είναι το DPS και γιατί είναι χρήσιμο;

Το DPS καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πυραύλων με εμβέλεια 1.000-3.000 χιλιομέτρων, με εξαιρετικά ακριβή στόχευση που τους επιτρέπει να πλήττουν και να καταστρέφουν συγκεκριμένα κτίρια ή ακόμη και βομβαρδιστικά αεροσκάφη πριν απογειωθούν.

Στρατιωτικοί ειδικοί και αξιωματούχοι άμυνας θεωρούν το DPS κρίσιμο στοιχείο κάθε οπλοστασίου για τρεις λόγους:

– Τη δυνατότητα απειλής στρατηγικών υποδομών και αποτροπής εχθρικής επίθεσης.
– Την ανταπόδοση επιθετικών ενεργειών χωρίς προσφυγή σε γενικευμένο πόλεμο ή πυρηνικά πλήγματα.
– Την ικανότητα πλήγματος κρίσιμων στόχων πολύ πίσω από τη γραμμή του μετώπου, όπως αεροπορικές βάσεις ή σιλό πυραύλων.

«Θέλεις να μπορείς να χτυπήσεις ένα ρωσικό εργοστάσιο drones πριν στείλει 500 drones εναντίον μας», δήλωσε δυτικός στρατιωτικός αξιωματούχος. «Ή ένα υποβρύχιο πριν καν φύγει από το λιμάνι», πρόσθεσε.

Τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά αεροδρόμια όπου σταθμεύουν αεροσκάφη και drones που χρησιμοποιούνται για βομβαρδισμούς του Κιέβου αποτελούν παράδειγμα DPS στην πράξη. Επίσης, οι αμερικανικές απειλές το 2022 να καταστρέψουν κρίσιμα ρωσικά στρατιωτικά μέσα με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς αν η Μόσχα χρησιμοποιούσε πυρηνικά στην Ουκρανία θεωρείται ότι συνέβαλαν στην αποτροπή μιας τέτοιας κίνησης από τον Πούτιν.

«Το DPS είναι ένας τρόπος να προκαλείς κόστος σε έναν αντίπαλο, ξεκινώντας από τη Ρωσία, από απόσταση», δήλωσε ο Camille Grand, γενικός γραμματέας της Ένωσης Αεροδιαστημικών, Ασφαλείας και Αμυντικών Βιομηχανιών της Ευρώπης. «Μπορεί πραγματικά να κάνει τεράστια διαφορά… επειδή προσφέρει ένα στοιχείο συμβατικής αποτροπής.»

Γιατί η Ευρώπη δεν διαθέτει DPS;

Η Ευρώπη παραμέλησε το DPS τις τελευταίες δεκαετίες λόγω των αμερικανικών διαβεβαιώσεων ότι οι ΗΠΑ θα παρείχαν αυτή τη δυνατότητα, αλλά και από φόβο πρόκλησης έντασης.

Από τον Ψυχρό Πόλεμο και μετά, οι ΗΠΑ αποτελούσαν το βασικό μέσο συμβατικής αποτροπής απέναντι σε πιθανή ρωσική επίθεση στην Ευρώπη, είτε από αμερικανικές βάσεις εκτόξευσης είτε μέσω πυραύλων εγκατεστημένων στην Ευρώπη, όπως το πλέον ακυρωμένο σχέδιο ανάπτυξης Tomahawk.

Επιπλέον, η Συνθήκη INF του 1987 μεταξύ Μόσχας και Ουάσιγκτον — που απαγόρευε πυραύλους με εμβέλεια μεταξύ 500 και 5.500 χιλιομέτρων — περιόρισε το ενδιαφέρον για ανάπτυξη DPS, παρότι και οι δύο πλευρές κατηγορούσαν η μία την άλλη για παραβιάσεις πριν από τη λήξη της το 2019.

«Δεν είναι επειδή είμαστε ανόητοι που δεν έχουμε DPS, αλλά επειδή ήμασταν πολύ προσεκτικοί ώστε να μην αναπτύξουμε επίγεια συστήματα που θα παραβίαζαν τη Συνθήκη INF», είπε ο Grand.

Ακόμη κι αν ο Trump άλλαζε στάση, η διαθεσιμότητα τέτοιων όπλων είναι περιορισμένη λόγω των τεράστιων ρυθμών κατανάλωσης πυραύλων στον πόλεμο με το Ιράν και της γενικότερης στροφής των ΗΠΑ προς την Ασία-Ειρηνικό.

Η Γερμανία και η Ισπανία διαθέτουν πυραύλους cruise Taurus με εμβέλεια περίπου 500 χιλιομέτρων. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αναπτύξει από κοινού τους Scalp/Storm Shadow με παρόμοια εμβέλεια. Όμως τα αποθέματα όλων αυτών είναι περιορισμένα.

Όλοι αυτοί οι πύραυλοι εκτοξεύονται από αέρος, πράγμα που σημαίνει ότι το ΝΑΤΟ θα έπρεπε πρώτα να αποκτήσει αεροπορική υπεροχή έναντι της Ρωσίας — κάτι που θα ήταν ακόμη δυσκολότερο χωρίς αμερικανική βοήθεια.

Υπάρχουν επίσης ορισμένοι πύραυλοι μεγαλύτερης εμβέλειας στα ευρωπαϊκά οπλοστάσια. Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει Tomahawk εκτοξευόμενους από υποβρύχια με εμβέλεια περίπου 1.600 χιλιομέτρων, ενώ η Γαλλία διαθέτει τον ναυτικό πύραυλο MdCN της MBDA με εμβέλεια 1.400 χιλιομέτρων.

Παρότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πυρηνικούς βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στο πλαίσιο της θαλάσσιας πυρηνικής αποτροπής τους, δεν έχουν συμβατικά ισοδύναμα — δημιουργώντας ένα δίλημμα «όλα ή τίποτα» σε περίπτωση επίθεσης.

Είναι ευάλωτη η Ευρώπη;

Χωρίς δυνατότητα πλήγματος στόχων όπως ναυτικές βάσεις κοντά στο Μούρμανσκ ή το Νοβοροσίσκ, ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις κοντά στη Μόσχα, η Ευρώπη υστερεί σημαντικά.

Η Ρωσία διαθέτει αρκετούς πυραύλους cruise και βαλλιστικούς πυραύλους με εμβέλεια τουλάχιστον 2.000 χιλιομέτρων, όπως οι Kinzhal και 9M729, θέτοντας τη Βαρσοβία, το Βερολίνο και το Μόναχο εντός εμβέλειας από το ρωσικό έδαφος. Όπλα εγκατεστημένα στο Καλίνινγκραντ μπορούν να πλήξουν το Λονδίνο, το Παρίσι και τη Ρώμη.

Αυτή η ανισορροπία περιορίζει την ικανότητα της Ευρώπης να αποτρέπει τη Ρωσία από το να εξετάσει πιθανή επίθεση, σύμφωνα με αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, και περιπλέκει τον πολεμικό σχεδιασμό.

Ποιο είναι το σχέδιο ανάπτυξης;

Το 2024, η Γερμανία, η Γαλλία, η Πολωνία και η Ιταλία ξεκίνησαν κοινή πρωτοβουλία με την ονομασία Elsa για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν πλέον και το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Σουηδία.

Υπάρχουν αρκετά έργα υπό ανάπτυξη, μεταξύ αυτών τουλάχιστον δύο με προβλεπόμενη εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων. Ωστόσο, τα περισσότερα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν αναμένεται να είναι έτοιμα πριν από τη δεκαετία του 2030.

Αξιωματούχοι και αναλυτές αναφέρουν ότι υπάρχουν ορισμένες προσωρινές λύσεις.

Η ταχύτερη διαδρομή προς έναν ευρωπαϊκό πύραυλο εδάφους με εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων πιθανότατα θα ήταν η γρήγορη προσαρμογή υπάρχοντος συστήματος, όπως ο γαλλικός ναυτικός MdCN, σε επίγεια ή αεροπορική έκδοση μεγαλύτερης εμβέλειας.

Η εταιρεία Destinus, με έδρα την Ολλανδία, παράγει ήδη περισσότερους από 2.000 πυραύλους cruise ετησίως για διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Οι πύραυλοί της έχουν χρησιμοποιηθεί και στην Ουκρανία. Πρόσφατα δοκίμασε στοιχεία του συστήματος Ruta Block 2, σχεδιασμένου ως σύστημα ακριβείας βαθιού πλήγματος με εμβέλεια άνω των 700 χιλιομέτρων και ωφέλιμο φορτίο 250 κιλών.

Η Γαλλία εργάζεται επίσης για την προσθήκη 1 δισ. ευρώ στον στρατιωτικό της προϋπολογισμό ώστε να αναθέσει στην ArianeGroup την ανάπτυξη συμβατικού βαλλιστικού πυραύλου με εμβέλεια άνω των 2.000 χιλιομέτρων.

Παράλληλα, γίνονται συνομιλίες με τη Γερμανία για την ανάπτυξη και παραγωγή αντίστοιχου όπλου.

Ο Πιστόριους δήλωσε ακόμη ότι η Γερμανία θα εξετάσει και την αξιοποίηση «ουκρανικής τεχνογνωσίας» για να καλύψει τα κενά. Η Ουκρανία έχει αναπτύξει δικές της τεχνολογίες πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς, όπως ο πύραυλος cruise Flamingo με αναφερόμενη εμβέλεια άνω των 3.000 χιλιομέτρων.

Ο αναλυτής Fabian Hoffmann υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αγοράσουν γρήγορα ό,τι μπορούν να αποκτήσουν, ακόμη κι αν οι λύσεις δεν είναι ιδανικές.

«Στην τελική, όταν είσαι ζητιάνος, δεν μπορείς να είσαι και επιλεκτικός», σημείωσε χαρακτηριστικά.

© The Financial Times Limited 2024. All Rights Reserved. Not to be redistributed, copied or modified in any way.
mononews.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation.