Θα περίμενε κανείς πως η είδηση για αύξηση της απασχόλησης θα γινόταν δεκτά με ενθουσιασμό από  οποιοδήποτε κράτος και την κυβέρνηση του. Είναι, όμως,  δείγμα των βαθιών αντιθέσεων που χαρακτηρίζουν πλέον την παγκόσμια οικονομία, ότι μετά την σχετική ανακοίνωση στις ΗΠΑ οι αγορές μετοχών κατέρρευσαν. Ο φόβος της αύξησης των επιτοκίων αποδείχθηκε πανίσχυρος.

Το απόλυτα εκπληκτικό στην ιστορία αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στα γεγονότα και τις προσδοκίες. Οι περίφημοι «παντογνώστες» αναλυτές προέβλεπαν μείωση της απασχόλησης κατά 170.000. «Έσκασε» αύξηση κατά 330.000 και επικράτησε πανικός.

Η δομή και ο τρόπος λειτουργίας της οικονομίας τον δικαιολογούν, βέβαια. Η αύξηση των επιτοκίων σημαίνει αύξηση κόστους για τις επιχειρήσεις – οπότε χαμηλότερα κέρδη. Αν οι επιχειρήσεις προσπαθήσουν να αντιδράσουν αυξάνοντας τις τιμές, τότε εντείνονται οι πληθωριστικές πιέσεις που με την σειρά τους «απαιτούν» νέα αύξηση των επιτοκίων.

Ταυτόχρονα, όμως, οι επενδυτές εγκαταλείπουν τις μετοχές και στρέφονται κυρίως προς τα κρατικά ομόλογα—με αποτέλεσμα να αυξάνεται η απόδοση τους. Μία επίπτωση που δεν συγκεντρώνει την δέουσα προσοχή είναι ότι αυτές οι υψηλότερες αποδόσεις μεταφράζονται σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Το πρόβλημα είναι, όπως διόλου τυχαία ανάφερα χθες, η εμμονή με την μεγιστοποίηση των βραχυχρόνιων κερδών – όπου δηλαδή ο χρονικός ορίζοντας είναι το τρίμηνο. Αν οι επενδυτές ήταν προσανατολισμένοι στην επίτευξη υψηλών κερδών σε τουλάχιστον  ετήσια βάση, η ανακοίνωση για τις νέες θέσεις εργασίες στις ΗΠΑ θα είχε προκαλέσει θετικές αντιδράσεις στις χρηματιστηριακές αγορές.

Δυστυχώς, ζούμε στην εποχή του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού (γι’ αυτό βρίσκω τον όρο «καπιταλισμός-καζίνο» (casino capitalism) ελκυστικό –αποδίδει την πραγματικότητα.

Το ενδιαφέρον σημείο είναι πως η πραγματική αγορά δεν δείχνει να πτοείται από την άνοδο του κόστους χρήματος. Με την ανεργία στο μόλις 3,8% (στις ΗΠΑ πάντα) και την αύξηση αμοιβών χαμηλότερη από την αύξηση των τιμών (δηλαδή από τον πληθωρισμό) η εικόνα προμηνύει περίοδο διατήρησης των υψηλών επιτοκίων διότι η κρατούσα οικονομική ορθοδοξία βάζει την καταπολέμηση του πληθωρισμού πάνω από την ανάπτυξη.

Το γεγονός ότι η «καυτή» αγορά εργασίας δεν οδηγεί σε επιτάχυνση της αύξησης των αμοιβών καθώς και η παράταση των προβλημάτων που υπάρχουν από την πλευρά της παραγωγής, δεν πτοεί την FED. Tο κακό είναι ότι οι αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ κατά κανόνα και σε σημαντικό βαθμό παρασύρουν τις νομισματικές αρχές και πολλών άλλων χωρών προς την ίδια κατεύθυνση.

Ευτυχώς, οι εξελίξεις θέτουν από μόνες τους την τρέχουσα οικονομική λογική υπό αμφισβήτηση. Το νέο πρότυπο δεν θα προκύψει σύντομα. Ίσως, όμως, τώρα, θα αρχίσει να γράφεται το νέο εγχειρίδιο οικονομικής πολιτικής που ζητά η επικεφαλής της ΕΚΤ Chrstine Lagarde.

Διαβάστε επίσης

Το μέλλον της Ευρώπης εξαρτάται και από το επιχειρηματικό μοντέλο που θα ακολουθήσει

________________­_______

Αυτοδιοικητικές εκλογές 2023

Αυτοδιοικητικές εκλογές 2023: Όλες οι εξελίξεις

Οδηγός Εκλογών – Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Ο χάρτης των αποτελεσμάτων