Το 2025 ήταν κερδοφόρο για τα ελληνικά διυλιστήρια. Το 2026 αποδεικνύεται ακόμη πιο γενναιόδωρο. Για τον πολίτη, όμως, αυτή η γενναιοδωρία δεν ισχύει –τελειώνει όταν φτάνει στην αντλία.

Οι γεωπολιτικές αναταραχές που διογκώνουν τα περιθώρια διύλισης αδειάζουν το πορτοφόλι του, ακριβαίνουν τις μετακινήσεις, επιβαρύνουν τη θέρμανση και μεταφέρονται, μέσω του κόστους παραγωγής και μεταφοράς, στην καθημερινή κατανάλωση. Το ίδιο ακριβώς γεγονός παράγει έκτακτη ευημερία στη μία πλευρά αλλά πρόσθετη ανασφάλεια στην άλλη.

Η HELLENiQ ENERGY προσφέρει την πιο εύγλωττη εικόνα. Στο τρίτο τρίμηνο του 2026 ανακοίνωσε συγκρίσιμα καθαρά κέρδη 808 εκατ. ευρώ, έναντι 186 εκατ. έναν χρόνο νωρίτερα. Στο εννεάμηνο έφτασαν το 1,201 δισ., από 313 εκατ. ευρώ—φτάνει για σχεδόν τον τετραπλασιασμό. Πρόκειται, βέβαια,  για προσαρμοσμένα μεγέθη και όχι για φορολογητέα κέρδη. Αλλά η εκτίναξη είναι αδιαμφισβήτητη. Περίπου το 90% της λειτουργικής κερδοφορίας του τριμήνου προήλθε από τη διύλιση, τον εφοδιασμό και την εμπορία προϊόντων διύλισης.

Τα στοιχεία που ανακοίνωσε η εταιρεία εξηγούν την προέλευση: ιστορικά υψηλά διεθνή περιθώρια διύλισης, ελλείψεις καυσίμων, ευέλικτες προμήθειες και ισχυρές εξαγωγές. Είναι σαφές πως υπάρχει επιχειρησιακή ικανότητα, υπάρχουν επενδύσεις, υπάρχει εργασία και  πρέπει όλα να αναγνωριστούν. Υπάρχει, όμως, κι ένα τεράστιο όφελος από ειδικές συνθήκες που δεν δημιούργησε η επιχείρηση. Ο πόλεμος και η έλλειψη καυσίμων δεν αποτελούν επιχειρηματική καινοτομία και δεν οφείλονται σε επιχειρηματική πρωτοβουλία.

Δεν μιλάμε, εξάλλου, για έναν μόνο όμιλο. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 η Motor Oil ανακοίνωσε καθαρά κέρδη περίπου 689 εκατ. ευρώ. Το 2025 οι δύο εταιρείες του τομέα εμφάνισαν συνολικά περίπου 824 εκατ. ευρώ δημοσιευμένα καθαρά κέρδη μετά φόρων. Η εξαιρετική συγκυρία έχει ωφελημένους εξαιρετικά.

Στην ευρύτερη κοινωνική και οικονομική συγκυρία στην οποία βρίσκεται συγκεκριμένα ο Έλληνας πολίτης, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιο ποσό από τα τεράστια αυτά κέρδη επιστρέφεται στην κοινωνία ειδικά επειδή ένα πολύ μεγάλο μέρος της αύξησης προέρχεται από την γεωπολιτική συγκυρία και τις ελλείψεις καυσίμων.

Για το 2025, οι καταγεγραμμένες δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ανέρχονται σε 15,18 εκατ. ευρώ για τη HELLENiQ και η συνεισφορά προς κοινότητες σε 11,2 εκατ. για τη Motor Oil. Συνολικά, δεν  φτάνουν ούτε τα 30 εκατ. ευρώ—είναι μόλις 26,38 εκατ. ευρώ.  Είναι χρήματα ευπρόσδεκτα,  αλλά δεν αποτελούν όλα άμεση βοήθεια σε ευάλωτους πολίτες. Περιλαμβάνονται χορηγίες, αθλητισμός και άλλες δράσεις εταιρικής παρουσίας. Το ποσό, έτσι κι αλλιώς, λόγω του μεγέθους του σε σχέση με το μέγεθος και την κερδοφορία των δύο ομίλων δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί γενναιόδωρη κοινωνική επιστροφή. Για το τρίτο τρίμηνο του 2026 η HELLENiQ ανακοινώνει επιπλέον κοινωνικές δράσεις περίπου 30 εκατ. ευρώ. Ας αναγνωριστούν πλήρως, ως επιθυμητή προσαρμογή.

Θα ήταν άδικο, όμως, να μην αναγνωριστεί η σημασία των εκπτώσεων καυσίμων -ως πραγματική συνεισφορά, καθώς ο καταναλωτής πληρώνει λιγότερα. Η HELLENiQ αναφέρει περίπου 50 εκατ. ευρώ εκπτώσεων στην Ελλάδα στο τρίτο τρίμηνο, ενώ και η Motor Oil συμμετείχε στην εκπτωτική παρέμβαση.

Όταν η έκπτωση στην τελική τιμή περιλαμβάνει ΦΠΑ 24%, τότε μέρος της ελάφρυνσης περιλαμβάνει φόρο που δεν εισπράττει το Δημόσιο. Σε κάθε 100 ευρώ τέτοιας έκπτωσης, τα 80,65 ευρώ είναι μείωση της αξίας προ ΦΠΑ και τα 19,35 ευρώ μειωμένο φορολογικό έσοδο. Η κοινωνική στήριξη δεν χρηματοδοτείται λοιπόν αποκλειστικά από την εταιρεία. Συμμετέχει, μέσω απώλειας εσόδων, και ο κρατικός προϋπολογισμός—δηλαδή τελικά ο ίδιος ο πολίτης.

Στο πλαίσιο αυτό είναι χρήσιμη μία αναδρομή στην έκτακτη εισφορά που θεσπίστηκε το 2024  για τα αυξημένα (κυρίως όπως και σήμερα λόγω συγκυρίας και όχι επιχειρηματικής πρωτοβουλίας) κέρδη του 2023 και πληρώθηκε το 2025. Οι δύο όμιλοι κατέβαλαν περίπου 478 εκατ. ευρώ. Επειδή όμως η εισφορά εξέπιπτε από τα φορολογητέα κέρδη, περιόρισε τον κανονικό εταιρικό φόρο κατά περίπου 105 εκατ. Το καθαρό άμεσο δημοσιονομικό όφελος που προκύπτει από τις οικονομικές καταστάσεις ήταν έτσι περίπου 373 εκατ. ευρώ. Όχι 478 εκατ. ευρώ.

Σ’ αυτήν την βάση, τα σημερινά αποτελέσματα δικαιολογούν απολύτως να επανέλθει η έκτακτη φορολόγηση στο τραπέζι. Με μία διαφορά όμως. Αντί για έκτακτη εισφορά στα κέρδη που θα περιμένουμε να κλείσει το 2026 για να οριστικοποιηθούν τα μεγέθη και να καταλήξουμε να πληρωθεί το 2027 (αν όχι το 2028)  είναι πολύ προτιμότερο να υπάρξει νέα γενναία, απόλυτα μετρήσιμη  έκπτωση στην αντλία, έστω με μηνιαία ανανέωση και με πλήρη διαφάνεια ως προς την πραγματική δημοσιονομική της επίπτωση—η αναφορά είναι στην απώλεια του ΦΠΑ. Τα έκτακτα κέρδη προσφέρουν και την χρηματοδότηση και την συμμόρφωση με τους Ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Μιλάμε για έκπτωση που εφαρμόζεται άμεσα, έχει συγκεκριμένο ύψος, ανανεούμενη διάρκεια σε προκαθορισμένο χρόνο, δημοσιοποίηση του κόστους χωρίς ΦΠΑ και έλεγχο ότι φτάνει ολόκληρη στον καταναλωτή. Δεν μιλάμε για μια σύντομη προωθητική (για τις εταιρείες και για το κράτος)  ενέργεια. Μιλάμε για παρέμβαση ανάλογη της αύξησης των κερδών. Αν οι εταιρείες δυστροπήσουν,  η φορολογική λύση παραμένει διαθέσιμη.

Εξάλλου, μία γρήγορη επιστροφή στην ενεργειακή ομαλότητα δεν φαίνεται να είναι πολύ πιθανή. Η ιδιορρυθμία του Τραμπ, η αδιάλλακτη στάση της Τεχεράνης, ο φόβος του ρωσικού αναθεωρητισμού, η καθολική δυστοκία της Ε.Ε., όλα μαζί και άλλα επίσης συντηρούν και θα συνεχίσουν να συντηρούν την ανασφάλεια. Αυτό δεν εγγυάται ότι κάθε διυλιστήριο θα διατηρεί περιθώρια ρεκόρ: το ακριβότερο αργό και οι ναύλοι ήδη πιέζουν την ευρωπαϊκή διύλιση. Δικαιολογεί όμως μια παρατεταμένη παρέμβαση, με διαρκή επανεξέταση βάσει των πραγματικών κερδών.

Η λαϊκή εξέγερση απέναντι στην ακρίβεια στην Ευρώπη είναι η πολιτική προειδοποίηση. Το πάθημα του Τραμπ στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές προσθέτει την εκλογική απόδειξη του κόστους: η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής και τον πόλεμο στο Ιράν συνέβαλαν τα μέγιστα στην ήττα. Οι πολίτες δεν ζουν μέσα στους εταιρικούς ισολογισμούς. Ζουν με όσα απομένουν μετά την πληρωμή των λογαριασμών.

Θα ακουστεί το έωλο επιχείρημα ότι από τη μείωση στην αντλία θα ωφεληθούν και μερικοί πλούσιοι; Και λοιπόν; Ας ωφεληθούν. Δεν θα στερήσουμε από τους πολλούς μια ουσιαστική ανακούφιση επειδή θα την εισπράξουν και κάποιοι που δεν την έχουν ανάγκη. Τα έκτακτα κέρδη επιτρέπουν γενναίες επιστροφές. Η κοινωνική και πολιτική ανάγκη το επιβάλλει. Τα γεγονότα στην Ευρώπη το αποδεικνύουν.