«Super El Niño»: H νέα απειλή για τις αναδυόμενες οικονομίες έρχεται το φθινόπωρο – Κίνδυνος για τρόφιμα, πληθωρισμό και ανάπτυξη

Οι αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες ήδη δοκιμάζονται από τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν ακόμη σημαντικό κίνδυνο: ένα ιδιαίτερα ισχυρό φαινόμενο El Niño που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των τροφίμων και να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 81% να εκδηλωθεί ένα εξαιρετικά ισχυρό El Niño κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου, το οποίο ενδέχεται να συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ισχυρότερα επεισόδια που έχουν καταγραφεί από το 1950. Οι αγορές έχουν ήδη χαρακτηρίσει το φαινόμενο ως «super El Niño».

Το El Niño, το οποίο εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια, συνδέεται με σημαντικές κλιματικές μεταβολές. Προβλέπεται ότι μπορεί να προκαλέσει ξηρασία σε τμήματα της Ασίας και έντονες βροχοπτώσεις σε περιοχές της Νότιας Αμερικής, δημιουργώντας απειλές για τις αγροτικές παραγωγές και την επάρκεια τροφίμων.

Οι αναδυόμενες οικονομίες θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς τα νοικοκυριά τους διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για την αγορά τροφίμων, ενώ ο αγροτικός τομέας έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομική τους δραστηριότητα. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα οι κεντρικές τράπεζες να χρειαστεί να διατηρήσουν αυστηρότερη νομισματική πολιτική για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

«Μπήκαμε στη χρονιά με πολλές κεντρικές τράπεζες να θεωρούν ότι υπήρχε περιθώριο για μειώσεις επιτοκίων. Τώρα βλέπουμε ορισμένες να σταματούν τις μειώσεις και κάποιες να προχωρούν ακόμη και σε αυξήσεις», δήλωσε η Gillian Edgeworth, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος της Wellington Management.

Ινδία: Ανησυχία για αδύναμους μουσώνες και αυξημένες τιμές τροφίμων

Η Ινδία αποτελεί μία από τις οικονομίες που εκτίθενται περισσότερο στις επιπτώσεις ενός ισχυρού El Niño, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ετήσιους μουσώνες, οι οποίοι καλύπτουν περίπου το 70% των ετήσιων βροχοπτώσεων της χώρας.

Η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ινδίας έχει προειδοποιήσει ότι οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να υποχωρήσουν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, γεγονός που απειλεί τις αγροτικές αποδόσεις και αυξάνει τον κίνδυνο ανόδου των τιμών των τροφίμων.

Η χώρα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ρυζιού παγκοσμίως και ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ζάχαρης. Αν και στο παρελθόν έχει αποδειχθεί ανθεκτική σε επεισόδια El Niño χάρη στα αυξημένα αποθέματα τροφίμων, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ένα «super El Niño» θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στην κεντρική τράπεζα για πιο αυστηρή νομισματική πολιτική, ιδιαίτερα καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 4%.

Η Ασία αντιμέτωπη με νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων

Το αυξημένο ενεργειακό και κόστος λιπασμάτων επιβαρύνει ήδη τα εξωτερικά ισοζύγια και την ανάπτυξη σε πολλές ασιατικές οικονομίες, δυσκολεύοντας τις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών να σταθεροποιήσουν τα νομίσματα και να περιορίσουν τον πληθωρισμό.

Οι κεντρικές τράπεζες των Φιλιππίνων, της Ινδονησίας, της Νότιας Κορέας, του Πακιστάν και της Σρι Λάνκα έχουν ήδη αυξήσει τα επιτόκια τουλάχιστον μία φορά μέσα στη χρονιά. Ένα ισχυρό El Niño θα μπορούσε να διατηρήσει το κόστος δανεισμού σε υψηλά επίπεδα έως και τις αρχές του επόμενου έτους.

«Το El Niño θα κάνει τον πληθωρισμό πιο επίμονο», ανέφερε ο Gary Tan, διαχειριστής μετοχικού χαρτοφυλακίου στην Allspring Global Investments.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι χώρες της Νότιας Ασίας, όπως η Ινδία, η Ινδονησία, το Βιετνάμ και η Ταϊλάνδη, είναι μεταξύ των οικονομιών που κινδυνεύουν περισσότερο από τις επιπτώσεις του φαινομένου.

Παράλληλα, η αποδυνάμωση των νομισμάτων αυξάνει την ευαισθησία των ασιατικών οικονομιών σε πιθανή άνοδο του κόστους εισαγωγών, ιδιαίτερα εάν αυξηθούν περαιτέρω οι τιμές τροφίμων και ενέργειας. Η ρουπία της Ινδίας και η ρουπία της Ινδονησίας βρίσκονται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ το μπατ της Ταϊλάνδης, το γουόν της Νότιας Κορέας, το πέσο των Φιλιππίνων και η ρουπία της Σρι Λάνκα καταγράφουν απώλειες μέσα στη χρονιά.

Λατινική Αμερική: Στο επίκεντρο Κολομβία και Περού

Η Κολομβία συγκαταλέγεται στις οικονομίες της Λατινικής Αμερικής που είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε κλιματικές διαταραχές από το El Niño. Η μειωμένη βροχόπτωση μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή τροφίμων και να αυξήσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από την υδροηλεκτρική παραγωγή καθιστά τα επίπεδα των υδάτινων αποθεμάτων σημαντικό δείκτη για τον πληθωρισμό. Σε περίπτωση χαμηλής στάθμης των υδάτων, η χώρα ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσει ακριβότερες θερμικές μονάδες παραγωγής, αυξάνοντας το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

«Η Κολομβία είναι η οικονομία που εκτίθεται περισσότερο σε υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων και ενέργειας λόγω των διαταραχών από το El Niño», δήλωσε ο Dan Pan, οικονομολόγος της Standard Chartered.

Το Περού έχει επίσης προειδοποιήσει ότι ο πληθωρισμός μπορεί να ξεπεράσει τον στόχο της κεντρικής τράπεζας, ενώ η ανάπτυξη μπορεί να επηρεαστεί από τις επιπτώσεις του φαινομένου στην αλιεία και τη γεωργία.

Αντίθετα, η Αργεντινή ενδέχεται να επωφεληθεί από αυξημένες βροχοπτώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχύσουν την παραγωγή σιτηρών, τις εξαγωγές και τις εισροές συναλλάγματος. Οι κεντρικές τράπεζες της Βραζιλίας, του Μεξικού και της Χιλής αναμένεται να παραμείνουν σε στάση αναμονής, αξιολογώντας τις επιπτώσεις σε πληθωρισμό και ανάπτυξη.

Αφρική και αναδυόμενη Ευρώπη

Οι επιπτώσεις του El Niño στην Αφρική αναμένεται να διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή. Ορισμένες οικονομίες της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής, όπως η Κένυα και η Νότια Αφρική, είναι ευάλωτες σε προβλήματα αγροτικής παραγωγής λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών.

Η ξηρασία μπορεί να περιορίσει την προσφορά τροφίμων, να επιβραδύνει την αγροτική παραγωγή και να ενισχύσει τον πληθωρισμό. Η κεντρική τράπεζα της Νότιας Αφρικής έχει επανειλημμένα επισημάνει το El Niño ως πιθανό παράγοντα αύξησης των τιμών, καθώς οι τιμές τροφίμων αποτέλεσαν βασικό κανάλι μετάδοσης του προηγούμενου μεγάλου επεισοδίου.

Παρά τις ανησυχίες, η κεντρική τράπεζα της Νότιας Αφρικής εξέπληξε τις αγορές στη συνεδρίαση του Ιουλίου, διατηρώντας αμετάβλητα τα επιτόκια, ενώ οι επενδυτές ανέμεναν αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης.

Η S&P Global έχει προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενες εντονότερες κλιματικές διαταραχές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την πιστοληπτική εικόνα ορισμένων αφρικανικών χωρών, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, τα δημόσια οικονομικά και τα εξωτερικά ισοζύγια.

Στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, οι ιστορικές επιπτώσεις του El Niño θεωρούνται πιο περιορισμένες, με τις αγορές να συνεχίζουν να αναμένουν μειώσεις επιτοκίων σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία.

Διαβάστε επίσης 

FT: Το ελληνικό «μπλόκο» αλλάζει τους κανόνες κυρώσεων της Κομισιόν

Shein: Κατρακύλα σε έσοδα και κέρδη λίγο πριν την πολυαναμενόμενη IPO στο Χονγκ Κονγκ

Δασμοί Τραμπ: Γιατί το νέο κύμα φόρων είναι διαφορετικό αυτή τη φορά;