Στο μικροσκόπιο αμερικανικών αρχών και παραγόντων της αγοράς ενέργειας βρίσκονται μια σειρά από εξαιρετικά στοχευμένα στοιχήματα στην πτώση των τιμών του πετρελαίου, συνολικής αξίας έως και 7 δισ. δολαρίων, τα οποία πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν από τις κρίσιμες ανακοινώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με την κρίση με το Ιράν.

Σύμφωνα με πληροφορίες από traders ειδικούς της αγοράς και ανάλυση στοιχείων συναλλαγών από το Reuters, οι κινήσεις αυτές εκτελέστηκαν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο σε διαφορετικά χρηματιστήρια και σε πολλαπλά ενεργειακά προϊόντα, περιλαμβάνοντας συμβόλαια αργού πετρελαίου, ντίζελ και βενζίνης.

1

Το συνολικό μέγεθος των συναλλαγών ξεπερνά κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις για στοιχήματα ύψους 2,6 δισ. δολαρίων, τα οποία είχαν ήδη προκαλέσει την αντίδραση της αμερικανικής κυβέρνησης. Η Ουάσιγκτον είχε προειδοποιήσει στελέχη και κρατικούς αξιωματούχους να μην αξιοποιούν μη δημόσιες πληροφορίες για οικονομικό όφελος.

Παράλληλα, πηγή με γνώση της υπόθεσης ανέφερε ότι η Επιτροπή Εμπορίας Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης των ΗΠΑ (CFTC) έχει ξεκινήσει έρευνα για τις συναλλαγές, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την ανεξάρτητη αρχή.

Το Reuters σημειώνει ότι δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθεί ποιοι πραγματοποίησαν τα επίμαχα στοιχήματα ούτε αν οι εντολές προήλθαν από επενδυτές εντός ή εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Οι συναλλαγές αφορούσαν κυρίως short θέσεις, δηλαδή κινήσεις που αποφέρουν κέρδη όταν οι τιμές υποχωρούν.

Οι τοποθετήσεις πραγματοποιήθηκαν στα δύο μεγαλύτερα χρηματιστήρια εμπορευμάτων παγκοσμίως, το Intercontinental Exchange (ICE) και το Chicago Mercantile Exchange (CME), όπου διαπραγματεύονται τα βασικά διεθνή συμβόλαια πετρελαίου και καυσίμων. Και οι δύο πλατφόρμες απέφυγαν να σχολιάσουν την υπόθεση, ενώ πηγή που επικαλείται το Reuters αναφέρει ότι το CME διεξάγει επίσης εσωτερική έρευνα.

Η χρονική ακρίβεια των συναλλαγών έχει εντείνει τις υποψίες για πιθανή χρήση εμπιστευτικών πληροφοριών ή διαρροών από κυβερνητικούς κύκλους, οδηγώντας νομικούς αναλυτές και μέλη του Κογκρέσου να ζητούν πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης.

Το χρονοδιάγραμμα των ύποπτων κινήσεων

Οι πρώτες ύποπτες κινήσεις εντοπίστηκαν στις 23 Μαρτίου. Traders παρατήρησαν μεγάλες εντολές πώλησης μόλις λίγα λεπτά πριν από ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι αναβάλλονται προγραμματισμένες επιθέσεις κατά ιρανικών ενεργειακών υποδομών, εξέλιξη που προκάλεσε απότομη πτώση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου.

Ανάλογο μοτίβο επαναλήφθηκε στις 7 Απριλίου, λίγο πριν από ανακοίνωση κατάπαυσης πυρός με το Ιράν, η οποία οδήγησε σε πτώση έως και 15% στα συμβόλαια Brent του ICE. Παρόμοιες κινήσεις καταγράφηκαν εκ νέου στις 17 Απριλίου, όταν Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συζήτησαν το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, αλλά και στις 21 Απριλίου, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε παράταση της εκεχειρίας.

Οι αρχικές εκτιμήσεις του Reuters αφορούσαν κυρίως τις πιο ενεργές σειρές συμβολαίων Brent και West Texas Intermediate (WTI), με τη συνολική αξία των επίμαχων θέσεων να υπολογίζεται τότε στα 2,6 δισ. δολάρια.

Ωστόσο, νέα ανάλυση δεδομένων από διαφορετικά χρηματιστήρια και μεγαλύτερης διάρκειας συμβόλαια αποκάλυψε ότι παρόμοια στοιχήματα πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα και σε futures ευρωπαϊκού ντίζελ, αμερικανικής βενζίνης αλλά και σε πιο μακροπρόθεσμα συμβόλαια Brent και WTI. Με βάση τους υπολογισμούς του Reuters, το συνολικό ύψος των συναλλαγών φτάνει πλέον περίπου τα 7 δισ. δολάρια.

Η πρακτική του short selling

Η πρακτική του short selling επιτρέπει σε έναν επενδυτή να δανείζεται συμβόλαια ή παράγωγα, να τα πουλά σε υψηλότερη τιμή και στη συνέχεια να τα επαναγοράζει φθηνότερα όταν η αγορά υποχωρεί, αποκομίζοντας τη διαφορά ως κέρδος.

Στις 23 Μαρτίου αλλά και στις 7, 17 και 21 Απριλίου, οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν περισσότερο από 10% μετά τις ανακοινώσεις Τραμπ και τις σχετικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters, ένας trader με short θέσεις ύψους 7 δισ. δολαρίων θα μπορούσε να έχει αποκομίσει κέρδη εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, ανάλογα με το timing των συναλλαγών.

Ο έμπειρος trader πετρελαίου και συνεργάτης του Center for Strategic and International Studies (CSIS), Άντι Ιμσίροβιτς, δήλωσε ότι οι συναλλαγές φαίνονται «εξαιρετικά καλά πληροφορημένες», καθώς προηγήθηκαν σημαντικών κυβερνητικών ανακοινώσεων. Όπως σημείωσε, οι αμερικανικές αρχές έχουν τη δυνατότητα μέσω των στοιχείων των χρηματιστηρίων να εντοπίσουν ποιοι πραγματοποίησαν τις κινήσεις και να ερευνήσουν αν υπήρξε χρήση εσωτερικής πληροφόρησης.

Την Πέμπτη, το ABC μετέδωσε ότι και το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης εξετάζει συναλλαγές ύψους 2,6 δισ. δολαρίων που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν, χωρίς πάντως να υπάρξει άμεσο σχόλιο από το υπουργείο.

Η διευθύντρια επιβολής της CFTC είχε δηλώσει ήδη από τον Μάρτιο ότι η υπηρεσία παρακολουθεί τις φήμες περί insider trading στις αγορές που εποπτεύει και ότι βρίσκεται σε επιφυλακή.

«Ας μείνουμε στα γεγονότα: οι όγκοι συναλλαγών ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστοι, συγκεντρωμένοι χρονικά και προηγήθηκαν κρίσιμων ανακοινώσεων», δήλωσε ο Χόρχε Μοντεπέκε της Onyx Capital Group, ο οποίος είχε συμβάλει τη δεκαετία του 1990 στη διαμόρφωση του σύγχρονου συστήματος τιμολόγησης πετρελαίου στον οίκο Platts.

Οι ανακοινώσεις Τραμπ

Στις 23 Μαρτίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την αναβολή επιθέσεων κατά του Ιράν στις 11:05 GMT. Στοιχεία της LSEG δείχνουν ότι μόλις ένα λεπτό νωρίτερα, μεταξύ 10:49 και 10:50 GMT, πραγματοποιήθηκαν πωλήσεις περίπου 20.000 συμβολαίων Brent και WTI συνολικής αξίας 1,35 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, καταγράφηκαν επιπλέον θέσεις 122 εκατ. δολαρίων σε futures ντίζελ ICE και 81 εκατ. δολαρίων σε αμερικανική βενζίνη, ανεβάζοντας τη συνολική αξία των συναλλαγών εκείνης της ημέρας στα 2,2 δισ. δολάρια.

«Τέτοιου μεγέθους συναλλαγές δεν γίνεται να περάσουν απαρατήρητες», σχολίασε ο δικηγόρος Ρόμπερτ Φρέντσμαν της Dynamis LLP, ο οποίος έχει ασχοληθεί με υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και insider trading.

Η ανακοίνωση Τραμπ εκείνη την ημέρα οδήγησε σε πτώση έως και 15% στις τιμές του αργού, μία από τις μεγαλύτερες ενδοσυνεδριακές βουτιές που έχουν καταγραφεί ποτέ. Αντίστοιχη υποχώρηση περίπου 12% σημείωσαν τα συμβόλαια βενζίνης και ντίζελ.

Στις 7 Απριλίου, εντολές πώλησης αξίας περίπου 2,12 δισ. δολαρίων σε πετρέλαιο και βενζίνη πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 19:44 και 19:45 GMT, αρκετά μετά το κλείσιμο της βασικής συνεδρίασης, περίοδο κατά την οποία η ρευστότητα της αγοράς είναι συνήθως περιορισμένη. Λίγα λεπτά αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε νέα δίμηνη κατάπαυση πυρός με το Ιράν.

Αντίστοιχα, στις 17 Απριλίου πωλήθηκαν συμβόλαια Brent, WTI, ντίζελ και βενζίνης σχεδόν 2 δισ. δολαρίων μέσα σε ένα λεπτό, λίγο πριν από δηλώσεις του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και διαδοχικές αναρτήσεις Τραμπ και Αμερικανών αξιωματούχων στα κοινωνικά δίκτυα.

Τέλος, στις 21 Απριλίου, πραγματοποιήθηκαν νέες πωλήσεις συμβολαίων Brent και WTI αξίας περίπου 830 εκατ. δολαρίων μόλις 15 λεπτά πριν από την ανακοίνωση παράτασης της εκεχειρίας από τον Αμερικανό πρόεδρο.

 

Διαβάστε επίσης 

BBC: Πετρελαϊκοί κολοσσοί και τράπεζες – Όλες οι εταιρείες που βγάζουν δισεκατομμύρια από τον πόλεμο στο Ιράν

Bloomberg: Ποιες ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν τις χειρότερες επιδόσεις λόγω του πολέμου στο Ιράν

Στον «αέρα» η εκεχειρία μετά τους νέους βομβαρδισμούς ΗΠΑ στο Ιράν – «Παραμένει η εκεχειρία», λέει ο Τραμπ μετά τις απειλές – Μικρή άνοδος στο πετρέλαιο