Ανατροπές στην Εισφορά Αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους – Ποιοι μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά

Εντός του 2027 αναμένεται να κληθεί η κυβέρνηση να λάβει αποφάσεις για τη νομοθετική αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), μετά τη δημοσιοποίηση της κρίσιμης απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, τοποθετείται χρονικά στα τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου του επόμενου έτους.

Η δικαστική εξέλιξη ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των κρατήσεων για περίπου 440.000 συνταξιούχους, καθώς η εισήγηση που συζητήθηκε στην Ολομέλεια του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου θέτει ζήτημα συνταγματικότητας του σημερινού συστήματος. Παράλληλα, στο επίκεντρο βρίσκεται το ζήτημα των αναδρομικών, με την εισήγηση να φέρεται να περιορίζει τις επιστροφές χρημάτων σε όσους έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η ΕΑΣ να μην επιβάλλεται πλέον στο σύνολο της κύριας σύνταξης, αλλά μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο απαλλαγής, το οποίο για το 2026 διαμορφώνεται στα 1.468 ευρώ.

Εφόσον η τελική απόφαση υιοθετήσει αυτή την προσέγγιση, η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά στην ανάγκη επανεξέτασης των υφιστάμενων κλιμακίων και της μεθόδου παρακράτησης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα ισότητας και αναλογικότητας που έχουν τεθεί.

Η εισήγηση που ανοίγει τον δρόμο για νομοθετική παρέμβαση

Η υπόθεση συζητήθηκε στις 4 Νοεμβρίου στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υπό την προεδρία της Σωτηρίας Ντούνη, έπειτα από προσφυγή του πρώην προέδρου του Δικαστηρίου, Νίκου Αγγελάρα.

Ο γενικός επίτροπος Επικρατείας, Γεώργιος Βοΐλης, τάχθηκε υπέρ της αναμόρφωσης του ισχύοντος συστήματος, επισημαίνοντας ότι ο μη κλιμακωτός υπολογισμός της εισφοράς δημιουργεί ζητήματα συνταγματικότητας.

Η εισήγηση εστιάζει στην ανάγκη εφαρμογής διαφορετικών συντελεστών ανά κλιμάκιο, με εξαίρεση του ποσού της σύνταξης που βρίσκεται κάτω από το όριο επιβολής της ΕΑΣ. Η τελική απόφαση, ωστόσο, ανήκει στην Ολομέλεια και δεν προδικάζεται από την εισήγηση.

Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας θα ακολουθήσουν οι διασκέψεις των δικαστών και η σύνταξη της απόφασης. Εφόσον επιβεβαιωθεί το χρονοδιάγραμμα για δημοσίευση στα τέλη Φεβρουαρίου ή στις αρχές Μαρτίου, το ζήτημα της αναμόρφωσης της ΕΑΣ θα επανέλθει στην κυβερνητική ατζέντα μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Ο ακριβής χρόνος της παρέμβασης θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο της απόφασης και τις επιλογές της κυβέρνησης.

Αναδρομικά μόνο για όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η επιστροφή των ποσών που έχουν παρακρατηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Ο γενικός επίτροπος εισηγήθηκε να περιοριστεί η αναδρομικότητα στους συνταξιούχους που έχουν ήδη προσφύγει δικαστικά, προκειμένου να αποφευχθεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση των ασφαλιστικών Ταμείων.

Εάν η πρόταση γίνει δεκτή, θα διαμορφωθούν δύο διαφορετικές κατηγορίες συνταξιούχων: όσοι έχουν ασκήσει αγωγές και θα μπορούν να διεκδικήσουν επιστροφές με βάση τη δικαστική κρίση και όσοι δεν έχουν κινηθεί δικαστικά, για τους οποίους δεν θα προκύπτει αυτομάτως δικαίωμα αναδρομικών. Το εύρος των επιστροφών και οι προϋποθέσεις αναγνώρισής τους παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.

Τι αλλάζει στον υπολογισμό των κρατήσεων

Η βασική αμφισβήτηση αφορά την επιβολή της εισφοράς στο σύνολο της σύνταξης, αντί μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 2.000 ευρώ επιβαρύνεται σήμερα με συντελεστή 6%, δηλαδή με παρακράτηση 120 ευρώ μηνιαίως.

Εάν εφαρμοζόταν ο ίδιος συντελεστής μόνο στο ποσό πάνω από τα 1.468 ευρώ, η κράτηση θα περιοριζόταν ενδεικτικά στα 31,92 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά θα έφθανε τα 88,08 ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη εγκριθεί τέτοιος τρόπος υπολογισμού.

Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίζονται στους συνταξιούχους που μετακινούνται από το κλιμάκιο του 3% στο 6%, αλλά και σε όσους λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις, όπου οι κρατήσεις μπορούν να υπερβαίνουν τα 220 ευρώ τον μήνα.

Τα κλιμάκια του 2027 και οι κυβερνητικές αποφάσεις

Μέχρι να εκδοθεί η δικαστική απόφαση και να αποφασιστεί ενδεχόμενη νομοθετική παρέμβαση, η ΕΑΣ εξακολουθεί να υπολογίζεται με το ισχύον σύστημα.

Για το 2027 προβλέπεται αναπροσαρμογή των ορίων των κλιμακίων κατά 2,8%, εφόσον δεν αλλάξει το ποσοστό μετά τη νέα αύξηση του πληθωρισμού. Το πρώτο κλιμάκιο του 3% θα ξεκινά από τα 1.509,11 ευρώ, το όριο για τον συντελεστή 6% θα διαμορφωθεί στα 1.832,49 ευρώ και το ανώτατο κλιμάκιο του 14% θα αρχίζει από τα 3.772,78 ευρώ.

Η τιμαριθμοποίηση αποσκοπεί στην αποφυγή μετάβασης σε υψηλότερη βαθμίδα αποκλειστικά λόγω της ετήσιας αύξησης των συντάξεων. Δεν αλλάζει, όμως, τον βασικό μηχανισμό παρακράτησης.

Ο καθηγητής και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, Αλέξης Μητρόπουλος, επικρίνει τη διατήρηση της εισφοράς, υποστηρίζοντας ότι με τον νόμο 5162/2024 η κυβέρνηση επέλεξε να ενισχύσει το ισχύον πλαίσιο αντί να προχωρήσει στην κατάργησή της.

Το επόμενο καθοριστικό βήμα είναι πλέον η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εφόσον κριθεί ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού αντίκειται στις συνταγματικές αρχές, η κυβέρνηση θα κληθεί μέσα στο 2027 να αποφασίσει πώς θα προσαρμόσει τη νομοθεσία, με ποια νέα κλιμάκια θα υπολογίζεται η εισφορά και από πότε θα εφαρμοστούν οι αλλαγές.

Για τους συνταξιούχους, η εξέλιξη αυτή μπορεί να σηματοδοτήσει μειώσεις στις μελλοντικές κρατήσεις, ενώ για όσους έχουν προσφύγει δικαστικά θα παραμείνει ανοιχτό και το ζήτημα της επιστροφής αναδρομικών.

Διαβάστε επίσης 

BC Partners: O Νίκος Σταθόπουλος εγκαταλείπει το Ηνωμένο Βασίλειο και μεταφέρει την έδρα του στην Ελλάδα

Πώς 675 οφειλέτες έσωσαν την α΄ κατοικία μέσω του εξωδικαστικού – Η διαδικασία εκποίησης της υπόλοιπης περιουσία τους

Εξαρθρώθηκε κύκλωμα διακίνησης 500 μεταναστών – 10 συλλήψεις σε Θεσπρωτία και Θεσσαλονίκη – Αποκόμισαν κέρδη 750.000 ευρώ