bloomberg

Financial Times

Οι τράπεζες ανακαλύπτουν το blockchain

  • Financial Times


Επιτέλους, οι τράπεζες μπορεί να ανακάλυψαν ένα πρόβλημα που το blockchain είναι σε θέση να επιλύσει τώρα και σε μεγάλο βαθμό: τις διασυνοριακές μεταφορές νομισμάτων.

Ο ενθουσιασμός και οι πειραματισμοί γύρω από την τεχνολογία των κατανεμημένων ledgers δεν είναι κάτι άγνωστο στον τραπεζικό κλάδο, αλλά ένα πρότζεκτ με επικεφαλής την JPMorgan Chase, το Διατραπεζικό Πληροφοριακό Δίκτυο (IIN), παράγει σιγά-σιγά αποτελέσματα σε κλίμακα.

Το IIN είναι ουσιαστικά ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος για τις συμμετέχουσες τράπεζες να μεταφέρουν τα αμερικανικά δολάρια πέρα από τα σύνορα και τα ιδρύματα. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι οι προβληματικές πληρωμές, οι οποίες επί του παρόντος παρακρατούνται μέχρι και δύο ημέρες προκειμένου να εξεταστούν τυχόν ζητήματα συμμόρφωσης ή για την επίλυση λαθών, θα μπορούσαν να περάσουν σχεδόν αμέσως υπό το νέο σύστημα.

Το δίκτυο δεν είναι τόσο θεαματικό όσο άλλες καινοτομίες όπως τα chatbots και οι ρομποτικοί χρηματιστές, αλλά η ασάφειά του δεν υποβαθμίζει τη σημασία του. Μια επιτυχία θα ανέβαζε την ψυχολογία σε μια βιομηχανία που έχει ξοδέψει 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε έργα blockchain που δεν έχουν ακόμη εκπληρώσει τις «υψηλές προσδοκίες» των τραπεζών, σύμφωνα με αναλυτές της Greenwich Associates.

«Βεβαίως, από την άποψη του μεγέθους του οικοσυστήματος και του ότι αρχίζουμε να κάνουμε κάτι στην παραγωγή, το να υπάρχουν [τόσες συμμετέχουσες] τράπεζες και μερικές από τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου είναι μεγάλη υπόθεση», λέει ο David Treat, επικεφαλής της πρακτικής blockbuster της κεφαλαιαγοράς στην Accenture.

Μέχρι το τέλος του 2017 «όλα ήταν πειραματικά και πρωτότυπα, η παραγωγή ήταν κάτι μικρό και ανυπόληπτο», λέει. «Αυτό που είδαμε φέτος είναι μια κίνηση στην πραγματική παραγωγή. Και τώρα το πρώτο από αυτά τα οικοσυστήματα αναλαμβάνει περιπτώσεις πραγματικής χρήσης».

Ο κ. Treat υπονοεί ότι ενώ το IIN είναι αυτόνομο τώρα ως το μοναδικό έργο κλίμακας του κλάδου, δεν θα απολαμβάνει αυτό το καθεστώς για πολύ καιρό. «Βγαίνουν όλο και περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία που ενισχύουν την εμπιστοσύνη των ηγετών του κλάδου, ότι είμαστε πραγματικά στο σημείο όπου θα συμβεί πραγματική αξία», προσθέτει.

Υπάρχει ακόμα μια ανοικτή συζήτηση για το τι είναι «πραγματική αξία». Οι πρώτοι ευαγγελιστές του Blockchain είδαν τη δυναμική της τεχνολογίας να μειώσει σημαντικά το κόστος των τραπεζών, εξαλείφοντας τις χειροκίνητες εργασίες συμφιλίωσης και άλλες εργασίες βάσεων δεδομένων με έντονη εργασία. Οι τράπεζες δεν αναμένουν ότι το IIN θα παράγει σημαντική εξοικονόμηση, ωστόσο, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον.

«Το Blockchain είναι ειλικρινά μια μεγάλη τεχνολογία, ωστόσο, δεν είμαι βέβαιος ότι η αρχική υπόθεση που όλοι είχαν για εξοικονόμηση σημαντικών ποσών είναι ο τομέας όπου θα δείτε πολλά από τα νέα προϊόντα που αναπτύσσονται», λέει ο Umar Farooq, επικεφαλής blockchain στην JPMorgan. «Θα είναι πολύ περισσότερο για πράγματα που δεν θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς τεχνολογία blockchain, δημιουργώντας νέα προϊόντα… Όταν το εξετάζετε καθαρά ως μηχανισμό εξοικονόμησης δαπανών που περιορίζει τις δυνατότητες της τεχνολογίας”.

Αντί να σταθεί στο κόστος, η JPMorgan μίλησε για το ενδεχόμενο το IIN να βοηθήσει τις τράπεζες να αποτρέψουν τον ανταγωνισμό από την εκκίνηση των fintech startups, που έχουν εκμεταλλευτεί την αναποτελεσματικότητα των διασυνοριακών πληρωμών προκειμένου να προσφέρουν φθηνότερες και ταχύτερες λύσεις. Το κατά πόσο το IIN μπορεί να γίνει αρκετά μεγάλο για να το κάνει αυτό και να έχει κάποιο πραγματικό αντίκτυπο στην αγορά παραμένει προς συζήτηση. Η JPMorgan εκτιμά ότι το IIN θα χειριστεί περισσότερες από 300.000 συναλλαγές ημερησίως, έναν σχετικά μικρό αριθμό σε σύγκριση με τις 14,5 εκατομμύρια διασυνοριακές πληρωμές που υποβάλλονται καθημερινά σε επεξεργασία μέσω του συστήματος Swift.

Ο αριθμός των συναλλαγών αυξάνεται εκθετικά καθώς νέες τράπεζες συμμετέχουν στο IIN. Το δίκτυο αναπτύσσεται γρήγορα και τώρα έχει περισσότερα από 100 μέλη. Η δυναμική μεταξύ του IIN και του τομέα της fintech είναι ενδιαφέρουσα. Για χρόνια, οι τράπεζες επιμένουν ότι οι fintechs δεν είναι φίλοι και όχι εχθροί και ο κ. Treat λέει ότι το πνεύμα αυτό εξακολουθεί να ισχύει γενικά. Στην περίπτωση του IIN, ωστόσο, η Fintech είχε ελάχιστη συμμετοχή στην ανάπτυξη του δικτύου και οι στόχοι του έργου περιλαμβάνουν την προστασία των μεριδίων αγοράς που επιδιώκουν οι fintech όπως η Target και η Revolut.

«Αν μία fintech τηρεί μια επιθετική στάση απέναντι σε μια τράπεζα και δεν είναι μια αμφίδρομη συνεργασία, σίγουρα, υπάρχει μαζικός ανταγωνισμός και ένας πολύ δύσκολος δρόμος», λέει ο κ. Treat. «Υπάρχουν περισσότερες (σχέσεις τραπεζών – fintech) που είναι στην πραγματικότητα ακμάζουσες… από εκείνες όπου υπάρχει εξωτερικός ανταγωνισμός»

Ο κ. Farooq λέει ότι ενώ οι fintechs “δεν εμπλέκονται άμεσα» στο IIN, “συμμετέχουμε ενεργά με fintechs σε όλα τα μέρη της τράπεζας». Η έλλειψη αποτελεσματικότητας στα παλιά συστήματα πληρωμών τραπεζών είναι αναμφισβήτητα ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που αντιμετωπίζει μία τρίτη fintech, δεδομένου ότι η λύση απαιτεί στενή γνώση των προβλημάτων τα οποία οι περισσότεροι παρατηρητές fintech απλώς δεν θα είχαν.

Η επόμενη μεγάλη προσπάθεια blockchain μπορεί να είναι μια πιο συνεργατική επιχείρηση μεταξύ των τραπεζών για να διασπάσουν τις fintech.