Με την πρόταση της ΕΒΙΚΕΝ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους στη βάση του ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF συντάσσεται, σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελληνική Παραγωγή και πλήθος περιφερειακών Συνδέσμων και βιομηχανιών μεταποίησης  και ζητούν από το υπουργείο Ενέργειας να κάνει το αυτονόητο. Να δώσει έστω τη μικρή βοήθεια στη βιομηχανία που επιτρέπει το πλαίσιο που επιδοτεί περίπου το 25% του κόστους ενέργειας.

Η παρέμβασή τους έρχεται σε μια συγκυρία όπου η συζήτηση για την εφαρμογή του λεγόμενου «ιταλικού μοντέλου» φαίνεται να έχει ουσιαστικά κλείσει, μετά την ενημέρωση της κυβέρνησης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εγκρίνει την υιοθέτησή του στη χώρα μας και το υπουργείο Ενέργειας αν και έχει δεσμευτεί ότι θα παρουσιάσει σύντομα τη δική του λύση, αφήνει τον καιρό να περνά. Στη συγκυρία αυτή όμως ο ΣΕΒ ζητά παρέμβαση, θέλει το ιταλικό μοντέλο,  το υπουργείο συνεχίζει να το αποκλείει και η βιομηχανία μένει μετέωρη και ασκεί πιέσεις στο ΣΕΒ και το υπουργείο Ενέργειας να υιοθετήσουν έστω τη λύση που παρέχει το CISAF.

1

Όπως αναφέρουν εκπρόσωποi των περιφερειακών συνδέσμων, “πρέπει άμεσα να κινηθεί ο ΣΕΒ και το υπουργείο ενέργειας και να προτείνουν μέτρα που θα εγκριθούν αμέσως από την Κομισιόν και θα ενισχύσουν άμεσα τη βιομηχανία”. Μια τέτοια πρόταση, όπως σημειώνουν μπορεί να απαιτήσει 30-50 εκ. ευρώ τα οποία θα μοιραστούν σε δεκάδες βιομηχανίες που καταναλώνουν 2 Twh μειώνοντας έστω λίγο το ενεργειακό τους κόστος. “Ας κάνουν έστω αυτό και μπορούν μετά να συνεχίσουν να επιδιώκουν κάτι καλύτερο” σημειώνουν.

Το CISAF είναι το ακρωνύμιο του Clean Industrial State Aid Framework, δηλαδή του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για την Καθαρή Βιομηχανία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για ένα ειδικό θεσμικό εργαλείο που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν τη βιομηχανία τους — και ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις — στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, χωρίς οι παρεμβάσεις αυτές να θεωρούνται παράνομες κρατικές ενισχύσεις βάσει των κανόνων ανταγωνισμού της Ε.Ε. Μέσα από αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μπορούν να επιδοτούν μέρος του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, να θεσπίζουν μηχανισμούς εγγυημένης τιμής ρεύματος ανά μεγαβατώρα, να χρηματοδοτούν επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες και να προσφέρουν στοχευμένη στήριξη σε κλάδους που πλήττονται από το αυξημένο κόστος εκπομπών CO₂. Αποτελεί ένα εγκεκριμένο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πλαίσιο πολιτικής, το οποίο ήδη αξιοποιείται από αρκετές χώρες, όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία έχουν εφαρμόσει μηχανισμούς στήριξης της βιομηχανίας τους μέσω εγγυημένων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, στηριζόμενες στο συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το μειονέκτημα του CISAF ειναι ότι συμψηφίζει τις ενισχύσεις που δίνονται στη βιομηχανία με τις αντισταθμίσεις ρύπων κάτι που αποκλείει από την ενίσχυση τις  βιομηχανίες που λαμβάνουν σημαντικά ποσά από τις αντισταθμίσεις. Ωστόσο η πελιοψηφία των βιομηχανιών θα μπορούσαν να ωφεληθούν από το CISAF και ασκούν πιέσεις στο ΣΕΒ να το υποστηρίξει.

Ανάγκη για άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις

Στο πλαίσιο αυτό,  η ΕΒΙΚΕΝ, που εκπροσωπεί την ενεργοβόρο βιομηχανία, με ομόφωνο ψήφισμά της ανακοίνωσε χθες ότι είναι ανάγκη να ληφθούν έστω τα μέτρα που επιτρέπει η Κομισιόν. Και υπογραμμίζει την  ανάγκη για άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις, εγκεκριμένες από τις Βρυξέλλες, που μπορούν να στηρίξουν πραγματικά την ελληνική βιομηχανία σε μια περίοδο όπου καλείται να λάβει κρίσιμες επενδυτικές αποφάσεις για την απανθρακοποίηση . Γιατί χωρίς ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος, η πράσινη μετάβαση κινδυνεύει να μετατραπεί σε επενδυτική ασφυξία.

Η πρόταση αφορά άμεση εφαρμογή μηχανισμού μείωσης του κόστους ενέργειας βάσει του CISAF, ο οποίος θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς την Αντιστάθμιση CO₂, εξασφαλίζοντας «πραγματική και συγκρίσιμη στήριξη» για το σύνολο των ενεργοβόρων βιομηχανιών . Δεν πρόκειται για ένα γενικευμένο αίτημα επιδότησης, αλλά για αξιοποίηση ενός ήδη εγκεκριμένου ευρωπαϊκού πλαισίου που επιτρέπει ενίσχυση έως περίπου το ένα τέταρτο του ενεργειακού κόστους.

Και αν και η ΕΒΙΚΕΝ χαιρετίζει την πρόθεση του υπουργείου να επαναδιαπραγματευτεί με την Κομισιόν την ενίσχυση του υφιστάμενου μηχανισμού Αντιστάθμισης CO₂, ο οποίος λειτουργεί από το 2013 και αφορά την αντιστάθμιση μέρους της επιβάρυνσης λόγω του κόστους εκπομπών (carbon leakage) . Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι η Αντιστάθμιση δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό εργαλείο. Ο νέος μηχανισμός για μειωμένο ΕΤΜΕΑΡ παραμένει σε εκκρεμότητα από το 2022, παρότι εφαρμόζεται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες , γεγονός που δημιουργεί ένα πρόσθετο χάσμα ανταγωνιστικότητας.

Το επιχείρημα της ΕΒΙΚΕΝ ενισχύεται από τις εξελίξεις στην υπόλοιπη Ευρώπη. Όπως σημειώνει, η Βουλγαρία εφαρμόζει από 1ης Ιουλίου 2025 εγγυημένη τιμή 62,5 ευρώ/MWh για τη βιομηχανία, ενώ η Γερμανία από 1ης Ιανουαρίου 2026 καθιερώνει εγγυημένη τιμή 50 ευρώ/MWh . Και οι δύο παρεμβάσεις βασίζονται στο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία (CISAF). Με άλλα λόγια, το ευρωπαϊκό θεσμικό εργαλείο υπάρχει και ήδη αξιοποιείται από ανταγωνιστικές οικονομίες.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική μεταποίηση συμμετέχει μόλις κατά 9,1% στο ΑΕΠ, έναντι 14,1% του ευρωπαϊκού μέσου όρου . Σε αυτό το περιβάλλον, η απουσία αντίστοιχων εργαλείων στήριξης μεταφράζεται σε δομικό μειονέκτημα: οι ελληνικές βιομηχανίες καλούνται να ανταγωνιστούν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που απολαμβάνουν χαμηλότερο και πιο προβλέψιμο ενεργειακό κόστος.

Παράλληλα, η ΕΒΙΚΕΝ επαναφέρει ένα πάγιο τεχνικό αίτημα: την ενσωμάτωση του κόστους ανακατανομής των θερμικών μονάδων (re-dispatching) στη Χρέωση Χρήσης Συστήματος, για λόγους εξορθολογισμού των χρεώσεων των λογαριασμών προσαύξησης . Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν αφορά μόνο το ύψος των ενισχύσεων, αλλά και τη δομή του τελικού λογαριασμού ρεύματος, όπου συσσωρεύονται επιβαρύνσεις που αυξάνουν το κόστος χωρίς πάντα να είναι διαφανείς.

ΣΕΒ: Έκκληση για παρεμβάσεις

Ο ΣΕΒ και ο ΣΒΣΕ συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας στην Αμβέρσα και ένωσαν τη φωνή τους με περισσότερους από 600 εκπροσώπους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, οι οποίοι απηύθυναν έκκληση για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις στήριξης της βιομηχανίας, ενόψει του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με θέμα την ανταγωνιστικότητα στις 12 Φεβρουαρίου στο Alden Biesen.

Οι συμμετέχοντες στη Σύνοδο υπογράμμισαν την ανάγκη το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αποτελέσει αφετηρία άμεσων και ουσιαστικών διαβουλεύσεων σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, με στόχο την ταχεία υιοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.

Ο ΣΕΒ εκπροσωπήθηκε από τον Διευθυντή του Γραφείου του στις Βρυξέλλες και υπεύθυνο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ. Κωνσταντίνο Διαμαντούρο και ο ΣΒΣΕ από τον Πρόεδρό του και μέλος Δ.Σ. του ΣΕΒ κ. Πάνο Λώλο.

Στη Διακήρυξη της Αμβέρσας, η ευρωπαϊκή βιομηχανία ζητά ένα πακέτο έκτακτων μέτρων με έμφαση σε τρεις άξονες:

  • Μείωση του κόστους ενέργειας και εκπομπών CO2 που παραμένουν υπερβολικά υψηλά, τόσο λόγω των διεθνών τιμών όσο και λόγω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων. Το κόστος δικαιωμάτων εκπομπών στην ΕΕ είναι σήμερα το υψηλότερο διεθνώς, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τη βιομηχανική παραγωγή.
  • Εμπορικές συμφωνίες που ανοίγουν νέες αγορές και εξαγωγικές ευκαιρίες, παρέχουν πρόσβαση σε πρώτες ύλες ζωτικής σημασίας, και διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού για τις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας κατά της διαρροής άνθρακα.
  • Στήριξη των προϊόντων «Made in Europe»: Μέτρα για τόνωση της ζήτησης για ευρωπαϊκά προϊόντα μέσω δημοσίων συμβάσεων προμηθειών. Ενδυνάμωση των καταναλωτών με περισσότερες επιλογές για net zero και κυκλικά προϊόντα με βάση διαφανή στοιχεία για το αποτύπωμα άνθρακα, ώστε να σταματήσει ο κίνδυνος περαιτέρω αποβιομηχανοποίησης στην Ευρώπη, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας σε κλάδους όπου η Ευρώπη ήταν και θέλει να παραμείνει πρωτοπόρος.

Η φετινή Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας συγκέντρωσε περισσότερους από 600 ηγέτες επιχειρήσεων, 30 εκπροσώπους εργοδοτικών φορέων, αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και κορυφαία στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron, ο Καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz, ο Καγκελάριος της Αυστρίας Christian Stocker, ο Πρωθυπουργός της Ολλανδίας Dick Schoof και ο Πρωθυπουργός του Βελγίου Bart De Wever. Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσώπησε η Πρόεδρος Ursula Von Der Leyen και συμμετείχαν οι Εκτελεστικοί Αντιπρόεδροι Teresa Ribera και Stéphane Séjourné, καθώς και ο Επίτροπος Wopke Hoekstra.

Η Διακήρυξη της Αμβέρσας, που εκπροσωπεί περισσότερες από 1.300 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενώσεις και συνδικαλιστικές οργανώσεις, είχε αρχικά διατυπωθεί το 2024 και έχει συνυπογραφεί από τον ΣΒΣΕ.

Η Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΣΕΒ κα. Ράνια Αικατερινάρη τόνισε: «Η Διακήρυξη της Αμβέρσας έρχεται να επιβεβαιώσει αιτήματα αιχμής που ο ΣΕΒ έχει ήδη αναδείξει σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, μεταξύ άλλων και μέσω της πρόσφατης κοινής επιστολής του Προέδρου του ΣΕΒ και του Προέδρου της BusinessEurope προς τον Πρωθυπουργό. Στο ζήτημα του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, απαιτούνται άμεσες λύσεις. Παράλληλα, το ETS χρήζει επαναξιολόγησης μέσα στο 2026, ενώ είναι κρίσιμο να υπάρξουν αξιόπιστες προβλέψεις και για την εφαρμογή του CBAM στις εξαγωγές για να αποφύγουμε τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα. Η ανταγωνιστικότητα δεν είναι επιλογή πολιτικής, είναι όρος βιωσιμότητας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία».

Ο κ. Πάνος Λώλος, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας και μέλος Δ.Σ. του ΣΕΒ, υπογράμμισε: «Η ευρωπαϊκή βιομηχανία διατύπωσε σήμερα το επιτακτικό αίτημα για ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας, ισχυροποίηση της εσωτερικής αγοράς και άρση των εμποδίων πρόσβασης σε διεθνείς αγορές, καθώς και την ανάγκη προτιμησιακής αντιμετώπισης προϊόντων ευρωπαϊκής καταγωγής (Made in Europe) ως βασικές προτεραιότητες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.  Η Ελλάδα δεν μπορεί να απέχει από τη σύμπλευση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, ειδικά μετά από μια μακρά περίοδο επενδυτικής αναιμίας. Η ώρα για τη λήψη άμεσων μέτρων έχει ήδη έρθει, καθώς το μέλλον της χώρας μας, όπως και της Ευρώπης, είναι το μέλλον της βιομηχανίας».

Διαβάστε επίσης

Γιατί ο πανικός στη Wall Street δεν περιορίστηκε στις τεχνολογικές μετοχές

Η εντιμότατη κυρία Ευγενία Παπαβασιλείου και τα προγράμματα κατάρτισης

Στα χέρια ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου – Σύμβαση 300 εκατ. ευρώ