«Οι Έλληνες εφοπλιστές, σήμερα που βρίσκονται στο πιο ψηλό σκαλί ισχύος και διεθνούς επιρροής στην ιστορία τους, έχουν όχι μόνο τη δυνατότητα, αλλά και τη μοναδική ιστορική ευκαιρία, μαζί με την ευθύνη που αυτή συνεπάγεται, να προσφέρουν ακόμα περισσότερα στην Ελλάδα. Να δημιουργήσουν, να τολμήσουν και να ανοίξουν νέους δρόμους προόδου. Όπως συνέβαλλαν στο γερμανικό οικονομικό θαύμα, έτσι μπορούν να πρωτοστατήσουν στις επιτυχίες του ελληνικού μας μέλλοντος. Να κάνουν περισσότερα και από αυτά τα αξιόλογα που ήδη κάνουν».

Τις επισημάνσεις αυτές διατύπωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στα εγκαίνια της διεθνούς έκθεσης The Sea Unites – The Greek Shipping and the German Economic Miracles, που οργάνωσε ο ερευνητής της ναυτιλίας και παλιός εφοπλιστής, Γιώργος Φουστάνος, στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου.

1

Στη συνέχεια, ο Κ. Τασούλας, τόνισε με νόημα:

«Η εποχή που διανύουμε, παρότι χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και αβεβαιότητα, γεννά ταυτόχρονα νέες ευκαιρίες για πρωτοβουλία και δημιουργία. Ο ελληνικός εφοπλισμός έχει μπροστά του νέες κορυφές που μπορεί να κατακτήσει. Οι Έλληνες εφοπλιστές μπορούν να υλοποιήσουν νέους στόχους και να πραγματοποιήσουν νέα σχέδια και οράματα. Οράματα συνυφασμένα τόσο με την εδραίωση της δικής τους πρωτοπορίας στην ελληνική και τη διεθνή οικονομία, όσο και με την πορεία του έθνους μας πιο μπροστά και πιο ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών».

Αναλυτικά η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας:

«Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία των λαών όπου οι οικονομικές επιλογές αποκτούν πολιτικό και πολιτισμικό βάθος: όταν μια επιχειρηματική εκ πρώτης όψεως απόφαση γίνεται πράξη ευθύνης και μια συνεργασία μετατρέπεται σε γέφυρα ανάμεσα σε λαούς που υπήρξαν αντίπαλοι.

Η σημερινή έκθεση αφηγείται την ιστορία των ναυπηγικών επιτευγμάτων αλλά, στην πραγματικότητα, φωτίζει μια βαθύτερη ευρωπαϊκή εμπειρία. Πώς, μέσα από τη θάλασσα και τη ναυτιλία, μια ζοφερή μνήμη μετετράπη σε δημιουργική συνεργασία. Πώς η θάλασσα, τελικώς, έχει το χάρισμα να ενώνει τους ανθρώπους.

Αντίθετα με τη σαρκαστική συμβουλή που έδινε ο Ντιντερό στις Αρχές Πολιτικής των Ηγεμόνων «να μην κάνουν συμμαχίες παρά μόνο για να σπέρνουν μίση», η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επέλεξε συνειδητά έναν άλλο δρόμο. Της συμμαχίας για να σπείρει τη δημοκρατία και την ευημερία. Από τα ερείπια της καταστροφής αναδείχθηκε σε μια από τις πιο δυναμικές οικονομίες του πλανήτη μας.

Μέρος αυτής της ανασυγκρότησης υπήρξε και η ναυπηγική δραστηριότητα, η οποία δημιούργησε γέφυρες εμπιστοσύνης και συνεργασίας που ξεπέρασαν το παρελθόν και οδήγησαν στο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον που βιώνουμε σήμερα.

Το τεκμηριωμένο και εξαιρετικά διαφωτιστικό έργο του ιστορικού Γιώργου Φουστάνου, καρπός πολυετούς έρευνας, αναδεικνύει πώς οι παραγγελίες Ελλήνων πλοιοκτητών συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομική ανασυγκρότηση της Δυτικής Γερμανίας και τη σταδιακή επανένταξή της στον παγκόσμιο χάρτη.

Η ιστορική αυτή αφήγηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστούμε το σημείο εκκίνησής της. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Έλληνες χάσαμε τα τρία τέταρτα του εμπορικού μας στόλου από τα πυρά, κυρίως, των γερμανικών υποβρυχίων και για τέσσερα χρόνια η χώρα μας υποδουλώθηκε στις δυνάμεις του Άξονα. Παρά ταύτα, αναπτύξαμε μετά τον πόλεμο επιχειρηματικές σχέσεις με τα καθημαγμένα, αρχικά, ναυπηγεία της Δυτικής Γερμανίας.

Η επιλογή αυτή δεν υπήρξε αποτέλεσμα λήθης, αλλά πράξη υπέρβασης. Ήταν μια σιωπηλή παραδοχή ότι το μέλλον της Ευρώπης δεν μπορούσε παρά να οικοδομηθεί πάνω στη συμπόρευση και τη συνεργασία.

Οι μεταπολεμικές ναυπηγήσεις έφεραν ένα διπλό όφελος καθώς συνέβαλλαν στη δημιουργία της γερμανικής οικονομικής ανασυγκρότησης και ταυτόχρονα του ελληνικού ναυτιλιακού θαύματος. Δύο θαύματα σε συσκευασία του ενός. Ήταν μια πρώτη εικόνα του ευρωπαϊκού μέλλοντος, ένα πρώτο δείγμα της προόδου και της ανάπτυξης που θα μπορούσε να πετύχει η Ευρώπη μέσα από τη σύντηξη δυνάμεων, μέσα από τη συνεννόηση και τη συνεργασία.

Και επειδή ακριβώς αυτό υπήρξε το προανάκρουσμα του πώς χτίστηκε εν συνεχεία η Ευρώπη, θα ήθελα να αναφερθώ σε αυτήν την πρωτοποριακή διαίσθηση του ελληνικού εφοπλισμού, ο οποίος αντιλαμβάνεται τις εξελίξεις ακόμη και πριν να δρομολογηθούν. Απόδειξη ότι η συμμετοχή της Ελλάδος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον πλευρό της Αντάντ, έγινε αρχικά μέσω του εμπορικού της στόλου και εν συνεχεία μέσω της κρατικής επιλογής, το 1917. Ο εφοπλισμός, δηλαδή, έβλεπε μπροστά και ενίοτε η κρατική πρωτοβουλία ακολουθούσε.

Πριν από τον πόλεμο, τα γερμανικά ναυπηγεία κατείχαν εξέχουσα θέση στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη. Μετά την ήττα αποδεκατίστηκαν και ήταν αποκομμένα βάσει συμφωνιών και συνθηκών από τις διεθνείς αγορές. Η Γερμανία παρέδωσε το σύνολο του στόλου της στους νικητές του πολέμου και της απαγορεύτηκε να αναπτύξει ναυπηγική δραστηριότητα εξαιρουμένης αυτής που εξυπηρετούσε τις εσωτερικές ανάγκες του κράτους. Πέντε χρόνια μετά την άρση της απαγόρευσης αυτής -και σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία- οι αθρόες παραγγελίες Ελλήνων εφοπλιστών, κυρίως για ατμοκίνητα δεξαμενόπλοια, υπήρξαν καταλύτης για την επανεκκίνηση ιστορικών ναυπηγικών μονάδων στο Κίελο, το Αμβούργο, τη Βρέμη και το Έμντεν. Σκεφτείτε ότι μέχρι και το 1958 τα ελληνικά πλοία απέπλεαν με γερμανικό πλήρωμα και Γερμανό πλοίαρχο.

To 1953, τέσσερα ελληνόκτητα νεότευκτα δεξαμενόπλοια παραδόθηκαν από γερμανικά ναυπηγεία. Το Olympic Cloud υπήρξε το πρώτο δεξαμενόπλοιο που ναυπηγήθηκε μετά τον πόλεμο και καθελκύστηκε παρουσία της Λουίζε Έρχαρντ, συζύγου του Λούντβιχ Έρχαρντ, αρχιτέκτονα του γερμανικού οικονομικού θαύματος. Λίγους μήνες αργότερα, η παράδοση του Tina Onassis, του μεγαλύτερου δεξαμενόπλοιου στον κόσμο, ενώπιον δεκάδων χιλιάδων θεατών, σήμανε την επιστροφή του Αμβούργου ανάμεσα στα κορυφαία ναυπηγικά κέντρα διεθνώς.

Σε κάθε σπουδαία ιστορία επιτυχίας, άλλωστε, υπάρχει ένας αφανής πρωταγωνιστής: η κουλτούρα εμπιστοσύνης στη συλλογική εργασία, που λειτουργεί ως καταλύτης προόδου.

Η ανασυγκρότηση για την οποία μιλάμε δεν αφορούσε μόνο ναυπηγεία και λιμάνια. Αφορούσε ανθρώπους, οικογένειες, εργαζόμενους. Αφορούσε την αποκατάσταση της αξιοπρέπειας της εργασίας και της δημιουργίας σε μια κοινωνία που αναζητούσε εκ νέου τον βηματισμό της. Στα γερμανικά ναυπηγεία εργάστηκαν αργότερα χιλιάδες Έλληνες μετανάστες, συμβάλλοντας με το μόχθο τους όχι μόνο στην ανασυγκρότηση της Γερμανίας, αλλά και στη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού κοινωνικού ιστού. Η πολιτική βούληση συνόδευσε αυτή τη δυναμική. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, τη δεκαετία του ’50, εργάστηκε συστηματικά για την ενίσχυση των ελληνογερμανικών συνεργασιών.

Η ιστορία αυτή δείχνει με σαφήνεια πως το οικονομικό θαύμα δεν είναι ποτέ αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα. Είναι προϊόν συνεργειών, εμπιστοσύνης και διεθνών σχέσεων που βασίζονται στη σταθερότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Η ελληνική ναυτιλία, σε αντίθεση με άλλες χώρες, αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό χωρίς κρατική στήριξη. Σε μια Ελλάδα καθημαγμένη, απορροφημένη από τον εμφύλιο πόλεμο, οι Έλληνες εφοπλιστές ανέλαβαν πρωτοβουλία. Και σήμερα, η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει πάνω από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας! Ένα επίτευγμα δυσανάλογο με το γεωμετρικό μέγεθος και τον πληθυσμό της χώρας μας.

Οι Έλληνες ταξιδεύουν στις θάλασσες εδώ και χιλιάδες χρόνια. Η θάλασσα -το αρχαιοελληνικό «ανήριθμον γέλασμα των κυμάτων»- υπήρξε πεδίο εμπορίου, διάδοσης πολιτισμού αλλά και αγώνων για την ελευθερία. Στη μεταπολεμική Ευρώπη, έγινε και πεδίο συμφιλίωσης.

Η ιστορία που αναδεικνύεται μέσα από αυτή την έκθεση δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Μάς καλεί να αναλογιστούμε το παρόν και το μέλλον. Αποτελεί μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η πρόοδος δεν γεννιέται από την απομόνωση, αλλά από τη συνεννόηση, που είναι δύναμη. Σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται εκ νέου, η εμπειρία της ευρωπαϊκής μεταπολεμικής πορείας -και η αποφασιστική συμβολή της ναυτιλίας σε αυτήν- δείχνει ότι οι λαοί μπορούν να μετατρέψουν τις τραυματικές τους εμπειρίες σε κοινό, στέρεο θεμέλιο. Σήμερα, οι άλλοτε δύο αντιμαχόμενοι λαοί, συνυπάρχουν ως ισότιμοι εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις διαφορές, η θάλασσα, όντως, ενώνει τους λαούς.

Και κλείνοντας, θα ήθελα να πω τούτο: Οι Έλληνες εφοπλιστές, σήμερα που βρίσκονται στο πιο ψηλό σκαλί ισχύος και διεθνούς επιρροής στην ιστορία τους, έχουν όχι μόνο τη δυνατότητα, αλλά και τη μοναδική ιστορική ευκαιρία, μαζί με την ευθύνη που αυτή συνεπάγεται, να προσφέρουν ακόμα περισσότερα στην Ελλάδα. Να δημιουργήσουν, να τολμήσουν και να ανοίξουν νέους δρόμους προόδου. Όπως συνέβαλαν στο γερμανικό οικονομικό θαύμα, έτσι μπορούν να πρωτοστατήσουν στις επιτυχίες του ελληνικού μας μέλλοντος. Να κάνουν περισσότερα και από αυτά τα αξιόλογα που ήδη κάνουν.

Η εποχή που διανύουμε, παρότι χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και αβεβαιότητα, γεννά ταυτόχρονα νέες ευκαιρίες για πρωτοβουλία και δημιουργία. Ο ελληνικός εφοπλισμός έχει μπροστά του νέες κορυφές που μπορεί να κατακτήσει. Οι Έλληνες εφοπλιστές μπορούν να υλοποιήσουν νέους στόχους και να πραγματοποιήσουν νέα σχέδια και οράματα. Οράματα συνυφασμένα τόσο με την εδραίωση της δικής τους πρωτοπορίας στην ελληνική και τη διεθνή οικονομία, όσο και με την πορεία του έθνους μας πιο μπροστά και πιο ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών.

Αν η ιστορία προσφέρει ένα δίδαγμα, είναι ότι η θάλασσα θα αποτελεί πάντοτε πηγή έμπνευσης, γνώσης και ισχύος για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Πάνω στη θάλασσα ξεδιπλώνεται αυτό το αέναο και επίμονο ταξίδι της ελληνίδος ιδέας στο χρόνο, αυτό το Ομηρικό ταξίδι που ξεκίνησε από τα βάθη της προϊστορίας και δεν θα τελειώσει ποτέ για όσο θα υπάρχει στον κόσμο φως και πίστη στην αρμονία, στο μέτρο και στα ανθρωπιστικά ιδεώδη.

Διαβάστε επίσης

Κωστής Φραγκούλης για τα 35 Χρόνια FRANMAN: Πετυχαίνουμε νέες συνεργασίες και διευρύνουμε τους ορίζοντές μας

Propeller Club: Τιμητική διάκριση της Capital Link – Αναγνώριση του Νικόλα και της Όλγας Μπορνόζη

Ευάγγελος Πιστιόλης: Επένδυση σχεδόν 500 εκατ. δολ. για 10 product tankers από την Central