Κυκλοφοριακό: Πώς η κυβέρνηση θα ξεμπλοκάρει έργα-μαμούθ μέσω των Πρότυπων Προτάσεων

Νέα ώθηση στον θεσμό των Πρότυπων Προτάσεων επιχειρεί να δώσει η κυβέρνηση, συνδέοντας για πρώτη φορά ανοιχτά το συγκεκριμένο εργαλείο με κρίσιμα έργα που φιλοδοξούν να αντιμετωπίσουν το οξύ κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αττικής.

Οι αναφορές του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, σε συνέντευξή του, επαναφέρουν στο προσκήνιο δύο από τα μεγαλύτερα οδικά projects που βρίσκονται εδώ και χρόνια στο τραπέζι των συζητήσεων: την παράκαμψη του Κηφισού μέσω του άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα και τη σήραγγα που θα συνδέει την Κατεχάκη με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης μέσω της περιοχής του Καρέα.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να ενεργοποιήσει ένα θεσμικό πλαίσιο το οποίο, παρά τις υψηλές προσδοκίες που δημιούργησε όταν θεσπίστηκε, παρέμεινε μέχρι σήμερα ουσιαστικά ανενεργό και ανεφάρμοστο.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης περιέγραψε τρεις βασικούς άξονες παρέμβασης για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αττική, ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται δύο από τα μεγαλύτερα έργα που εξετάζονται ως λύση στο ατέλειωτο μποτιλιάρισμα της Αττικής.

Πρώτος είναι η δημιουργία μιας εναλλακτικής διαδρομής που θα παρακάμπτει τον Κηφισό, μέσω της σύνδεσης των αυτοκινητοδρόμων Αθηνών – Λαμίας και Αθηνών – Κορίνθου χωρίς τη διέλευση των οχημάτων από τον υφιστάμενο κορεσμένο άξονα.

Δεύτερος είναι η εφαρμογή νέων παρεμβάσεων διαχείρισης κυκλοφορίας στον ίδιο τον Κηφισό, ο οποίος καταγράφει καθημερινά συνθήκες υπερκορεσμού και αποτελεί το μεγαλύτερο κυκλοφοριακό «στενωπό» της χώρας.

Τρίτος είναι η αποσυμφόρηση του νότιου τομέα της Αθήνας μέσω της υπόγειας σύνδεσης της λεωφόρου Κατεχάκη με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης, ένα έργο που συνδέεται άμεσα με τις αυξημένες μετακινήσεις που αναμένεται να προκαλέσει η πλήρης ανάπτυξη του Ελληνικού.

Ο κ. Χατζηδάκης ξεκαθάρισε ότι τα συγκεκριμένα σχέδια δεν βρίσκονται μόνο σε επίπεδο θεωρητικών συζητήσεων, αλλά παραδέχθηκε ότι απαιτείται σημαντική τεχνική προεργασία και ωρίμανση πριν προχωρήσουν.

Η παράκαμψη του Κηφισού στις προτεραιότητες 

Συνεπώς, το πρώτο έργο που φαίνεται να αποκτά νέα δυναμική είναι ο αυτοκινητόδρομος Ελευσίνα – Οινόφυτα μήκους 45 χλμ, γνωστός και ως «Παράκαμψη Αττικής».

Η πρόταση έχει κατατεθεί από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στο πλαίσιο του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων και προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου οδικού διαδρόμου που θα συνδέει τη δυτική με τη βόρεια Αττική, απορροφώντας σημαντικό μέρος των διερχόμενων μεταφορών που σήμερα διοχετεύονται στον Κηφισό.

Το έργο εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει την κυκλοφοριακή πίεση στον βασικό οδικό άξονα της πρωτεύουσας, ο οποίος εξυπηρετεί καθημερινά δεκάδες χιλιάδες οχήματα, μεταξύ των οποίων και μεγάλο αριθμό βαρέων φορτηγών.

Παρότι ο προϋπολογισμός του υπολογίζεται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ και η πρόταση έχει υποβληθεί εδώ και περισσότερα από δυόμισι χρόνια, μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει σε διαδικασία αξιολόγησης.

Συγκεκριμένα, αυτό που μέχρι σήμερα γνωρίζουμε είναι ότι οι φάκελοι που έχουν υποβάλει οι εργολάβοι με τις προτάσεις τους βρίσκονται ακόμη κλειστοί και ίσως αυτή τη φορά να έχουν βγει από τα συρτάρια και να βρίσκονται πάνω στο τραπέζι των αρμοδίων.

Η σήραγγα Ηλιούπολης και η νέα πρόσβαση προς το Ελληνικό

Το δεύτερο μεγάλο έργο αφορά την Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης, η οποία εντάσσεται στον σχεδιασμό των επεκτάσεων της Αττικής Οδού.

Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία υπόγειου άξονα που θα ξεκινά από την περιοχή της Κατεχάκη και θα καταλήγει στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, προσφέροντας μια νέα ταχεία σύνδεση μεταξύ των βορείων και των νοτίων προαστίων.

Το έργο θεωρείται στρατηγικής σημασίας λόγω της αναμενόμενης αύξησης των μετακινήσεων προς το Ελληνικό, αλλά και λόγω της δυνατότητας αποσυμφόρησης κομβικών λεωφόρων όπως η Βουλιαγμένης και η Κατεχάκη.

Η πρόταση έχει κατατεθεί από κοινοπραξία των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Άκτωρ Παραχωρήσεις και ΑΒΑΞ, ενώ ο προϋπολογισμός της επένδυσης προσεγγίζει τα 1,2 δισ. ευρώ.

Να θυμίσουμε επίσης ότι η επανενεργοποίηση των Πρότυπων Προτάσεων συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που προώθησε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών μέσω του νέου ερανιστικού νομοσχεδίου

Με τις νέες ρυθμίσεις καταργείται το περιορισμένο χρονικό παράθυρο κατάθεσης προτάσεων, επιτρέποντας στους ενδιαφερόμενους φορείς να υποβάλλουν φακέλους οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο έτος.

Ταυτόχρονα εγκαταλείπεται η υποχρεωτική σειρά προτεραιότητας που ίσχυε μέχρι σήμερα, δίνοντας τη δυνατότητα στην αρμόδια επιτροπή να εξετάζει πρώτα τα έργα που θεωρούνται πιο ώριμα ή πιο σημαντικά για τον εθνικό σχεδιασμό υποδομών.

Στόχος των παρεμβάσεων είναι να ξεπεραστούν οι δυσλειτουργίες που είχαν ως αποτέλεσμα καμία πρότυπη πρόταση να μην έχει προχωρήσει ουσιαστικά από την ψήφιση του σχετικού νόμου.

Το μεγάλο αγκάθι παραμένει η χρηματοδότηση

Ωστόσο, παρά τις θεσμικές παρεμβάσεις, κυβερνητικά στελέχη και παράγοντες της αγοράς συμφωνούν ότι το βασικό εμπόδιο για την υλοποίηση των έργων δεν είναι πλέον η διαδικασία αξιολόγησης αλλά η εξασφάλιση χρηματοδότησης.

Ο ίδιος ο Κωστής Χατζηδάκης αναγνώρισε ότι οι δημοσιονομικές δυνατότητες παραμένουν περιορισμένες, σημειώνοντας ότι ακόμη και για ώριμα έργα, όπως η σύνδεση της λεωφόρου Κύμης με τον Κηφισό, η εξεύρεση πόρων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα.

Οι Πρότυπες Προτάσεις δεν δημιουργούν νέες πηγές χρηματοδότησης. Λειτουργούν κυρίως ως εργαλείο ωρίμανσης έργων, επιτρέποντας στον ιδιωτικό τομέα να αναλαμβάνει το κόστος προετοιμασίας τεχνικών και οικονομικών φακέλων πριν το Δημόσιο αποφασίσει αν θα προχωρήσει στη δημοπράτησή τους.

Έτσι, ακόμη και αν τα έργα ξεπεράσουν το στάδιο της αξιολόγησης, θα απαιτηθεί η εξασφάλιση πόρων είτε μέσω συμβάσεων παραχώρησης, είτε μέσω ΣΔΙΤ, είτε μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Οι επιφυλάξεις και ο έλεγχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Παράλληλα, στο Υπουργείο Υποδομών παραμένουν ισχυρές οι επιφυλάξεις σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του θεσμού.

Ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος ουκ ολίγες φορές έχει επισημάνει ότι κάθε πρόταση πρέπει να εξετάζεται προσεκτικά ώστε να διασφαλίζεται η συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο περί ανταγωνισμού και κρατικών ενισχύσεων.

Ο προβληματισμός αφορά κυρίως το ενδεχόμενο συγκεκριμένες παρεμβάσεις να δημιουργούν συνθήκες στρέβλωσης της αγοράς ή να ενισχύουν δυσανάλογα συγκεκριμένους οικονομικούς φορείς.

Για τον λόγο αυτό, η αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου συνοδεύεται από προσπάθεια ενίσχυσης των μηχανισμών αξιολόγησης και ελέγχου.

Διαβάστε επίσης:

Χατζηδάκης: Τρεις πρωτοβουλίες για το κυκλοφοριακό – Ανακοινώσεις για τη διαχείριση απορριμμάτων στην Αττική τον Ιούλιο

Κυκλοφοριακό: Τι συμβαίνει με το χάος στους δρόμους – Tι λένε οι συγκοινωνιολόγοι