Διυλιστήρια προς Κομισιόν: Τι ζητάμε για να αυξήσουμε την παραγωγή

Η αύξηση της παραγωγής των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων αποτελεί πλέον στόχο της Κομισιόν, όπως ανέφερε ο Επίτροπος Ενέργειας της Κομισιόν Νταν Γιόρκενσεν στο πρόσφατο Συμβούλιο, υπουργών Ενέργειας. Κι αυτό γιατί είναι πλέον κατανοητό όσο περισσότερα καύσιμα παράγει η Ευρώπη τόσο περισσότερο αυτόνομη είναι και τόσο λιγότερο εξαρτάται από τις ακριβές εισαγωγές.

Στο πλαίσιο αυτό ξεκίνησε ο Στρατηγικός Διάλογος μεταξύ της Κομισιόν και των εκπροσώπων των ευρωπαϊκώ διυλιστηρίων, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για πιο ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά διυλιστήρια και μεγαλύτερη παραγωγή.

Από την πλευρά των διυλιστηρίων, τα αιτήματα είναι πολλά και σημαντικά, καθώς η ενεργειακή μετάβαση έχει ήδη κοστίσει ακριβά, οδηγώντας στο κλείσιμο πολλά ευρωπαϊκά διυλιστήρια τα τελυταία χρόνια.

Η Γενική Διευθύντρια της FuelsEurope, Λιάνα Γούτα, στην κρίσιμη αυτή συγκυρία για τον κλάδο, μιλάει στο mononews.gr εξηγώντας  που βρισκόμαστε σήμερα και τι πρέπει να αλλάξει.

“Είναι ανάγκη να δημιουργηθεί ένα ξεκάθαρο επενδυτικό περιβάλλον, ώστε τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια να παραμείνουν ανταγωνιστικά και να πραγματοποιήσουν τις επενδύσεις που χρειάζεται η Ευρώπη για να αυξήσει την παραγωγή καυσίμων”, σημειώνει ότι είναι το κεντρικό επιχείρημα που υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι του κλάδου στις συζητήσεις που ξεκίνησαν με την Κομισιόν την περασμένη Τετάρτη.

Στη συνάντησή της Τετάρτης, όπως αναφέρει, “καταθέσαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις προτάσεις του για τις παρεμβάσεις που θεωρούμε αναγκαίες. Το επόμενο βήμα είναι η συγκρότηση τεχνικής επιτροπής από την Κομισιόν, η οποία θα εξετάσει ποιες από αυτές μπορούν να προχωρήσουν και υπό ποιες προϋποθέσεις”.

Σύμφωνα με την ίδια, η συζήτηση ήταν ιδιαίτερα παραγωγική, με την Κομισιόν να δείχνει ότι υπάρχει κοινή επιδίωξη: να μπορούν τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια να ανταποκριθούν στον ρόλο τους, στηρίζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού και την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης.

“Η επόμενη συνάντηση του στρατηγικού διαλόγου τοποθετείται στις αρχές του 2027, προκειμένου να αποτιμηθεί η πρόοδος που θα έχει επιτευχθεί και να καθοριστούν οι παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν. Μέχρι τότε, η τεχνική επεξεργασία καλείται να μετατρέψει τις προτάσεις της βιομηχανίας σε συγκεκριμένες δυνατότητες αύξησης της παραγωγής και στήριξης των επενδύσεων”, τονίζει.

Το μήνυμα του κλάδου, όπως το περιγράφει η κ. Γούτα, είναι ότι τα διυλιστήρια μπορούν να αναλάβουν οικονομικά τις επενδύσεις που απαιτούνται. “Για να το κάνουν, όμως, χρειάζονται νομοθετική ευθυγράμμιση, κατάλληλα κίνητρα και πολιτικές που θα στηρίζουν τη λειτουργία και τον μετασχηματισμό τους. Όπως έχουμε επισημάνει στη FuelsEurope η Ευρώπη έχει χάσει 20% της δυναμικότητας διύλισης από το 2009, με 35 κλεισίματα διυλιστηρίων. Και για να γίνει η ενεργειακή μετάβαση των διυλιστηρίων, που ζητά η Κομισιόν, προϋπόθεση είναι να συνεχίσουν να υπάρχουν και να επενδύουν”.

Η συζήτηση αφορά τόσο την άμεση ενίσχυση της παραγωγής συμβατικών καυσίμων, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές, όσο και την ανάπτυξη ανανεώσιμων καυσίμων, που αποτελεί το επόμενο μεγάλο επενδυτικό στοίχημα για την ευρωπαϊκή διύλιση.

Στο πλαίσιο αυτό, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν ανέφερε ότι θα παρουσιάσει οδικό χάρτη για την ενεργειακή μετάβαση του κλάδου. Παράλληλα, αναμένεται η ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Διύλιση, με μέτρα και πολιτικές για τη στήριξη των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων.

Πόσο μπορεί να αυξηθεί η παραγωγή

Το πρώτο ζητούμενο είναι να προσδιοριστεί πόσα περισσότερα καύσιμα μπορούν να παραχθούν από τα διυλιστήρια που λειτουργούν σήμερα στην Ευρώπη. Η προσοχή στρέφεται κυρίως στο ντίζελ και στο αεροπορικό καύσιμο, όπου οι πιέσεις στον εφοδιασμό αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής.

Η απάντηση, ωστόσο, προϋποθέτει εξέταση τόσο των τεχνικών δυνατοτήτων των εγκαταστάσεων όσο και των κανόνων που καθορίζουν τη λειτουργία τους. Η τεχνική επιτροπή θα πρέπει επομένως να καταγράψει τα διαθέσιμα περιθώρια, αλλά και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για να αξιοποιηθούν.

Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια έχουν ήδη αυξήσει την παραγωγή αεροπορικού καυσίμου, διατηρώντας υψηλότερους όγκους και κατά τη θερινή περίοδο, όταν η ζήτηση ενισχύεται λόγω των αεροπορικών μετακινήσεων. Το ερώτημα πλέον είναι σε ποιον βαθμό μπορεί να υπάρξει πρόσθετη αύξηση και πόσο γρήγορα αυτή μπορεί να φτάσει στην αγορά.

Για τον κλάδο, οι δυνατότητες αυτές συνδέονται άμεσα με τη λειτουργική ευελιξία των μονάδων. Γι’ αυτό και η συζήτηση με την Επιτροπή περιλαμβάνει τις νομοθετικές και κανονιστικές προσαρμογές που θα μπορούσαν να διευκολύνουν την παραγωγή, τα κίνητρα καθώς και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο λαμβάνονται οι επενδυτικές αποφάσεις. Για παράδειγμα, η Κομισιόν ζητάει προσραμογή των διυλιστηρίων στην ενεργειακή τους μετάβαση με αυξημένη παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων όπως το SAF, το ανανεώσιμο αεροπορικό καύσιμο. Το οποίο όμως είναι ακριβότερο, και για να ενισχύσει τη διείσδυσή του, θα μπορούσε να επιδοτεί το κόστος του, ώστε να το επιλέγουν οι αεροπορικές.

Ταυτόχρονα, πρέπει να βρεθεί φόρμουλα, ώστε οι προβλέψεις του ETS 2, για μείωση μεσοπρόθεσμα της χρήσης ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές να προσαρμοστούν στην ανάγκη για περισσότερα, καύσιμα που θα παράγονται στην Ευρώπη,

Η ευρωπαϊκή στρατηγική καλείται, συνεπώς, να δώσει απαντήσεις σε δύο διαφορετικούς χρόνους: τι μπορεί να αποδώσει άμεσα, ενθαρρύνοντας τις εγκαταστάσεις να αυξήσουν την παραγωγή τους, και πώς μπορεί να παρέμβει ώστε να υπάρχει το επενδυτικό πλαίσιο ώστε να μπορούν οι επενδύσεις που καλούνται τα διυλιστήρια να κάνουν να αποσβεστούν σε βάθος χρόνου.

Οι προϋποθέσεις για τις επενδύσεις

“Η σαφήνεια των κανόνων αποτελεί βασικό αίτημα της βιομηχανίας, καθώς οι επενδύσεις στα διυλιστήρια απαιτούν σημαντικά κεφάλαια και μακροχρόνιο σχεδιασμό. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται ένα συνεκτικό πλαίσιο, που να επιτρέπει τον προγραμματισμό τους και να στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής”, σημειώνει η κυρία Γούτα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές για την ασφάλεια εφοδιασμού, τη βιομηχανία και την ενεργειακή μετάβαση πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους. Η επιδίωξη για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία στα καύσιμα χρειάζεται να αποτυπωθεί και στους όρους με τους οποίους λειτουργούν και επενδύουν οι επιχειρήσεις που τα παράγουν.

Αυτή είναι και η σημασία που αποδίδει ο κλάδος στον στρατηγικό διάλογο: να διαμορφωθεί μια κοινή κατεύθυνση, η οποία θα μεταφραστεί σε εφαρμόσιμες παρεμβάσεις. Η τεχνική επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάσει τις επιμέρους προτάσεις, ώστε στην επόμενη συνάντηση να υπάρχει συγκεκριμένη εικόνα για όσα μπορούν να υλοποιηθούν.

Η αγορά που χρειάζονται τα ανανεώσιμα καύσιμα

Αντίστοιχα κρίσιμο είναι το πλαίσιο για τη μετάβαση στα ανανεώσιμα υγρά καύσιμα. Σε αυτή την περίπτωση, η κατασκευή ή η μετατροπή παραγωγικών εγκαταστάσεων πρέπει να συμβαδίζει με τη δημιουργία μιας αγοράς που θα μπορεί να απορροφήσει τα νέα προϊόντα.

Για τη βιομηχανία, η ανάπτυξη παραγωγής και ζήτησης χρειάζεται να προχωρήσει συντονισμένα. Οι επενδύσεις απαιτούν προοπτική διάθεσης των καυσίμων, ενώ η διεύρυνση της χρήσης τους προϋποθέτει επάρκεια παραγωγής. Στη συζήτηση εμπλέκονται έτσι και οι υπόλοιποι κρίκοι της αλυσίδας, μεταξύ των οποίων η αυτοκινητοβιομηχανία.

Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις μπορούν να αποτελέσουν βάση για αυτόν τον μετασχηματισμό, αξιοποιώντας υποδομές και τεχνογνωσία που διαθέτει ήδη η Ευρώπη. Η επιλογή της μετατροπής συμβατικών διυλιστηρίων σε βιοδιυλιστήρια εντάσσεται σε αυτή τη λογική, καθώς μπορεί να περιορίσει το κόστος σε σχέση με την ανάπτυξη εντελώς νέων εγκαταστάσεων.

Το ζητούμενο για τον υπό διαμόρφωση οδικό χάρτη είναι να προσδιορίσει πώς θα συνδεθούν οι επενδύσεις αυτές με τη ζήτηση, τα κίνητρα και το ρυθμιστικό πλαίσιο. Από αυτή τη σύνδεση θα κριθεί η δυνατότητα του κλάδου να αυξήσει την παραγωγή ανανεώσιμων καυσίμων και να συμβάλει στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια.