Στην έρευνα και ανάπτυξη οργανικών μπαταριών ροής, επενδύει η ΔΕΗ με την απόφασή της να συμμετάσχει στη CMBlu Greece, πραγματοποιώντας ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς την ενίσχυση της τεχνολογικής της παρουσίας στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας. Με μια κίνηση στρατηγικής σημασίας, η ελληνική επιχείρηση εισέρχεται στο μετοχικό κεφάλαιο της θγατρικής της γερμανικής εταιρείας, στηρίζοντας την καινοτομία στην ανάπτυξη οργανικών μπαταριών νέας γενιάς.

 Ειδικότερα, η ΔΕΗ, σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, συμμετείχε στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της CMBlu Greece, με ποσό που ανέρχεται περίπου στα 20 εκατ. ευρώ και αποκτά ποσοστό που προσεγγίζει το 49% στη CMBlu Greece, τη θυγατρική εταιρεία που έχει αναλάβει την ανάπτυξη και λειτουργία του νέου εργοστασίου παραγωγής μπαταριών στη Θεσσαλονίκη. Το συγκεκριμένο project έχει ήδη εξασφαλίσει σημαντική οικονομική στήριξη, καθώς έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Produce e-Green» του Ταμείου Ανάκαμψης, λαμβάνοντας επιδότηση ύψους 30 εκατ. ευρώ.

1

Στόχος της CmBlu είναι η δημιουργία της πρώτης μονάδας μαζικής παραγωγής οργανικών μπαταριών στην Ελλάδα  στη Βιομηχανική Περιοχή Σίνδου, σε οικόπεδο 20 στρεμμάτων που αποκτήθηκε από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Η κατασκευή του εργοστασίου στη Θεσσαλονίκη ξεκινάει το 2026 με στόχο η πρώτες οργανικές μπαταρίες να βγουν στην αγορά το 2027.

Το συνολικό ύψος της επένδυσης υπολογίζεται στα 50 εκατ. ευρώ.  Στόχος είναι η μεταφορά της τεχνογνωσίας που αναπτύχθηκε πιλοτικά στις εγκαταστάσεις της εταιρείας στο Αλζενάου της Γερμανίας, πλέον όμως σε βιομηχανική κλίμακα και με επίκεντρο την ελληνική αγορά.

Η παραγωγική δυναμικότητα του εργοστασίου θα ανέρχεται σε περίπου 800 MW ετησίως, που αντιστοιχούν σε μπαταρίες συνολικής χωρητικότητας 4.000 MWh με δυνατότητα αποθήκευσης διάρκειας πέντε ωρών. Οι συγκεκριμένες μπαταρίες προορίζονται κυρίως για χρήση σε μεγάλες μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σε ενεργοβόρες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, επιτρέποντας τη σταθεροποίηση της παραγωγής και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της «πράσινης» ενέργειας.

Η στόχευση δεν περιορίζεται μόνο στην ελληνική αγορά. Αντίθετα, το εργοστάσιο της Θεσσαλονίκης φιλοδοξεί να αποτελέσει κέντρο παραγωγής για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καλύπτοντας τις αυξανόμενες ανάγκες αποθήκευσης ενέργειας που δημιουργεί η διείσδυση των ΑΠΕ στην περιοχή.

Η συμφωνία με την Uniper

Σημειώνεται ότι η γερμανική CMBlu  πρόσφατα εξασφάλισε  δεκαετή σύμβαση με τον γερμανικό ενεργειακό κολοσσό Uniper για την προμήθεια μπαταριών συνολικής χωρητικότητας 5 GWh, με τις πρώτες παραδόσεις να προγραμματίζονται για το 2027. Η μακροπρόθεσμη συμφωνία-πλαίσιο έχει διάρκεια έως το 2037 και δίνει στην Uniper τη δυνατότητα να παραλαμβάνει συστήματα μπαταριών από την CMBlu σε τμηματικές παραδόσεις τουλάχιστον 100 MWh η καθεμία, με έναρξη από το 2027.Η συμφωνία ακολουθεί τη δοκιμή αποδοχής εγκατάστασης (Site Acceptance Test – SAT) του συστήματος μπαταριών της CMBlu από την Uniper.

Η Uniper είχε ανακοινώσει για πρώτη φορά το 2023 σχέδια για πιλοτική εφαρμογή της τεχνολογίας της CMBlu σε έργο στη Γερμανία. Έχει επίσης δοκιμάσει και άλλες τεχνολογίες μπαταριών ροής, όπως εκείνη της ολλανδικής εταιρείας Elestor, η οποία είχε ανακοινωθεί έναν χρόνο νωρίτερα, το 2022. Παράλληλα, έχει εξετάσει την οικονομική βιωσιμότητα της αποθήκευσης πράσινου υδρογόνου μεγάλης κλίμακας, κερδίζοντας την ίδια χρονιά μια μικρή επιχορήγηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση για σχετικό έργο. Ωστόσο, από τότε ο τομέας του πράσινου υδρογόνου δυσκολεύτηκε να αναπτυχθεί σε μεγάλη κλίμακα. Ίσως ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων, οι μπαταρίες ροής φαίνεται να έχουν γίνει πιο βιώσιμη επιλογή για έργα μεγάλης κλίμακας. Στο διάστημα αυτό, η εταιρεία μπαταριών ροής VoltStorage εξασφάλισε δάνειο επιχειρηματικού κεφαλαίου ύψους 30 εκατ. ευρώ, ολοκληρώθηκε ένα έργο ισχύος 10 MWh, ενώ η ενεργειακή εταιρεία LEAG εξέτασε σοβαρά την κατασκευή έργου 500 MWh με χρήση μπαταριών ροής σιδήρου της ESS Inc. Σημειώνεται ότι η Uniper προέρχεται ως απόσχιση (spin-off) από τον μεγαλύτερο γερμανικό όμιλο ενέργειας και κοινής ωφέλειας E.ON.

Ποια είναι η καινοτομία της CmBLU: Οργανικές μπαταρίες ροής

Η μπαταρία SolidFlow της CMBlu βασίζεται στον μοναδικό και κατοχυρωμένο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συνδυασμό οργανικής τεχνολογίας redox flow με υλικά αποθήκευσης στερεάς κατάστασης και είναι ειδικά σχεδιασμένη για εμπορική χρήση με γνώμονα την αγορά, σε εφαρμογές πολλών ωρών.

Η CMBlu υποστηρίζει ότι η τεχνολογία της προσφέρει υψηλή σταθερότητα κύκλων φόρτισης, διάρκεια ζωής πολλών δεκαετιών και μη εύφλεκτους ηλεκτρολύτες. Επιπλέον, δεν απαιτεί κρίσιμες πρώτες ύλες όπως λίθιο, κοβάλτιο ή νικέλιο, όπως συμβαίνει με τις περισσότερες άλλες τεχνολογίες μπαταριών που δεν βασίζονται στο λίθιο.

Οι μπαταρίες ροής – και ιδιαίτερα οι οργανικές εκδοχές τους – θεωρούνται από πολλούς   ως μια από τις πιο κατάλληλες λύσεις για το ενεργειακό σύστημα του μέλλοντος. Ενώ οι μπαταρίες λιθίου παραμένουν ιδανικές για οχήματα και βραχυχρόνια αποθήκευση, οι μπαταρίες ροής προσφέρουν αξιόπιστη, ασφαλή και οικονομικά βιώσιμη αποθήκευση για πολλές ώρες, καλύπτοντας ένα κρίσιμο κενό στην ενεργειακή μετάβαση. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα, τέτοιες τεχνολογίες μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη σταθερότητα του δικτύου και στη μείωση της εξάρτησης από συμβατικές μονάδες παραγωγής.

Τι είναι οι μπαταρίες ροής

Οι μπαταρίες ροής αποτελούν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και πολλά υποσχόμενες τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας για το σύγχρονο ενεργειακό σύστημα. Σε αντίθεση με τις κλασικές μπαταρίες λιθίου, όπου η ενέργεια αποθηκεύεται σε στερεά ηλεκτρόδια, στις μπαταρίες ροής η αποθήκευση πραγματοποιείται μέσα σε υγρούς ηλεκτρολύτες που βρίσκονται σε ξεχωριστές δεξαμενές. Τα υγρά αυτά κυκλοφορούν μέσω αντλιών σε μια ειδική κυψέλη, όπου λαμβάνουν χώρα αντιστρεπτές ηλεκτροχημικές αντιδράσεις που επιτρέπουν είτε την αποθήκευση είτε την απελευθέρωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Η βασική τους αρχή λειτουργίας είναι σχετικά απλή: δύο διαφορετικά υγρά κυκλοφορούν διαρκώς μέσα από ένα σύστημα σωληνώσεων και όταν περνούν από την κυψέλη, παράγεται ή αποθηκεύεται ηλεκτρισμός. Το μεγάλο πλεονέκτημα αυτής της αρχιτεκτονικής είναι ότι η ισχύς της μπαταρίας (MW) εξαρτάται από το μέγεθος της κυψέλης, ενώ η χωρητικότητα αποθήκευσης (MWh) καθορίζεται από το μέγεθος των δεξαμενών. Αυτό σημαίνει ότι μια εγκατάσταση μπορεί εύκολα να επεκταθεί, αυξάνοντας απλώς τον όγκο των υγρών ηλεκτρολυτών, χωρίς να απαιτούνται μεγάλες τεχνικές αλλαγές.

Οι μπαταρίες ροής θεωρούνται ιδανικές για εφαρμογές μεγάλης κλίμακας και κυρίως για αποθήκευση ενέργειας πολλών ωρών, από 4 έως και 12 ώρες ή και περισσότερο. Πρόκειται για χαρακτηριστικό που τις καθιστά εξαιρετικά χρήσιμες σε ενεργειακά συστήματα με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπου απαιτείται αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα για μεταγενέστερη χρήση. Παράλληλα, προσφέρουν πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής – συχνά πάνω από 20 χρόνια λειτουργίας – και υψηλή αντοχή σε χιλιάδες κύκλους φόρτισης, χωρίς σημαντική υποβάθμιση της απόδοσής τους.

Ένα ακόμη κρίσιμο πλεονέκτημα είναι η ασφάλεια. Σε αντίθεση με τις μπαταρίες λιθίου, οι μπαταρίες ροής δεν αντιμετωπίζουν κινδύνους υπερθέρμανσης ή ανάφλεξης, καθώς οι ηλεκτρολύτες τους είναι συνήθως μη εύφλεκτοι. Ωστόσο, λόγω του μεγαλύτερου όγκου και της πολυπλοκότητας των συστημάτων (αντλίες, δεξαμενές, σωληνώσεις), δεν είναι πρακτικές για μικρές ή οικιακές εφαρμογές, αλλά κυρίως για βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας.

Τι είναι οι οργανικές μπαταρίες

Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στον χώρο αυτό είναι οι λεγόμενες οργανικές μπαταρίες. Πρόκειται ουσιαστικά για μια πιο σύγχρονη και «πράσινη» εκδοχή των μπαταριών ροής. Στις κλασικές τεχνολογίες flow batteries χρησιμοποιούνται συχνά μεταλλικά στοιχεία, όπως το βανάδιο. Αντίθετα, στις οργανικές μπαταρίες οι ηλεκτρολύτες βασίζονται σε οργανικά μόρια με βάση τον άνθρακα και όχι σε σπάνια ή κρίσιμα μέταλλα.

Αυτό έχει πολλαπλά οφέλη. Πρώτον, μειώνεται σημαντικά η εξάρτηση από πρώτες ύλες όπως το λίθιο, το κοβάλτιο ή το νικέλιο, των οποίων η εξόρυξη είναι ακριβή και συχνά περιβαλλοντικά επιβαρυντική. Δεύτερον, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των οργανικών μπαταριών είναι σαφώς μικρότερο, ενώ οι ηλεκτρολύτες τους είναι συνήθως μη τοξικοί και μη εύφλεκτοι, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο το επίπεδο ασφάλειας. Επιπλέον, προσφέρουν πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής και μπορούν να λειτουργούν αξιόπιστα για δεκαετίες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τεχνολογίας είναι οι οργανικές μπαταρίες SolidFlow της γερμανικής CMBlu, που συνδυάζει οργανικούς ηλεκτρολύτες με στοιχεία αποθήκευσης στερεάς κατάστασης και έχει σχεδιαστεί ειδικά για εφαρμογές μεγάλης διάρκειας, όπως η υποστήριξη ηλεκτρικών δικτύων και η σταθεροποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Στρατηγική στήριξη σε κρίσιμη συγκυρία

Η είσοδος της ΔΕΗ στο μετοχικό κεφάλαιο της CMBlu έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη γερμανική εταιρεία. Το τελευταίο διάστημα η CMBlu αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις, καθώς έχασε τόσο τον ιδρυτή της, Dr. Peter Geigle, όσο και έναν από τους βασικούς της χρηματοδότες, τον Klemens Haselsteiner της STRABAG. Οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν κενό ηγεσίας και χρηματοδότησης, το οποίο πλέον καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από τη συμμετοχή της ΔΕΗ.

Με τη νέα αυτή επένδυση, η ΔΕΗ δεν περιορίζεται στον ρόλο του παραδοσιακού παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά εξελίσσεται σε έναν ολοκληρωμένο ενεργειακό όμιλο με ισχυρή παρουσία στις τεχνολογίες του μέλλοντος. Η συμμετοχή στη CMBlu ενισχύει τον στρατηγικό της στόχο να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αποθήκευση ενέργειας, έναν κλάδο καθοριστικής σημασίας για την πράσινη μετάβαση. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί, ταυτόχρονα, μια σημαντική ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα ως κόμβο βιομηχανικής παραγωγής υψηλής τεχνολογίας και ανοίγει νέες προοπτικές για την ανάπτυξη ενός δυναμικού οικοσυστήματος καινοτομίας γύρω από την αποθήκευση ενέργειας στη χώρα.