Αλέξανδρος Εξάρχου απο το Νταβός: Η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει τι θέλει να είναι

Στο Νταβός, στο περιθώριο συζήτησης για το μέλλον της Ευρώπης, ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΑΚΤΩΡ, κατέθεσε μια αποτίμηση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας, θέτοντας το ερώτημα που –όπως υποστήριξε– η Ευρώπη αποφεύγει συστηματικά εδώ και δεκαετίες: τι θέλει πραγματικά να είναι.

Αναφερόμενος στον ενεργειακό τομέα, ο κ. Εξάρχου υπενθύμισε ότι πρόσφατα συμμετείχε ως βασικός παράγοντας στον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο», μια πρωτοβουλία για τη μεταφορά LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ελλάδα και από εκεί προς την Ευρώπη μέσω μακροχρόνιων συμφωνιών.

Όπως σημείωσε, παρά την παρουσία Αμερικανών υπουργών σε σχετική εκδήλωση P-TECH, αρκετοί Ευρωπαίοι υπουργοί εμφανίστηκαν απρόθυμοι να στηρίξουν δημόσια την πρωτοβουλία, ενώ η προσπάθεια δέχθηκε έντονη κριτική ως «πολύ ακριβή».

Η ευρωπαϊκή στάση στο εμπόριο φυσικού αερίου

Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα σοβαρότητας στην ευρωπαϊκή στάση. Την ίδια στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίζει να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία και να καταστήσει το εμπόριο ρωσικού φυσικού αερίου και LNG παράνομο από το 2028, αμφισβητεί τις μακροχρόνιες συμφωνίες που θα μπορούσαν να καλύψουν τις μελλοντικές της ανάγκες.

Ο κ. Εξάρχου ήταν σαφής, μετά το 2028, οι μόνες ρεαλιστικές πηγές φυσικού αερίου που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της Ευρώπης είναι το LNG από τις ΗΠΑ και το Κατάρ. Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκριση των σημερινών τιμών ρωσικού αερίου με τις τιμές των μακροχρόνιων συμβολαίων δεν έχει νόημα, αφού το ένα απλώς δεν θα είναι διαθέσιμο.

Το πραγματικό πρόβλημα, όπως τόνισε, δεν θα είναι τόσο η τιμή όσο η εξασφάλιση ποσοτήτων. Οι μακροχρόνιες συμφωνίες διασφαλίζουν τόσο ποσότητες όσο και τιμές σε μια περίοδο όπου ακόμη υπάρχει ανταγωνισμός, ενώ ο μεγαλύτερος κίνδυνος βαραίνει τον Αμερικανό παραγωγό που δεσμεύεται σε σταθερές τιμές πριν δημιουργηθεί έλλειψη προσφοράς.

Κατά τον ίδιο, όταν η Ευρώπη λαμβάνει σοβαρές αποφάσεις, τα κράτη-μέλη οφείλουν να μιλούν με μία φωνή. Αν θέλει να είναι αξιόπιστη, πρέπει να ενεργεί αναλόγως. «Θέλουμε πραγματικά κυρώσεις; Το εννοούμε και οι 27;» διερωτήθηκε, επιμένοντας ότι έχει έρθει η ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποφασίσει τι ακριβώς επιδιώκει να είναι.

Αν επιλέξει να λειτουργήσει ως ομοσπονδία ή ως κράτος, τότε –όπως είπε– αυτό προϋποθέτει κοινά οικονομικά συμφέροντα, κοινό στρατό και δυνατότητα αυτοάμυνας, κάτι που συνεπάγεται απώλεια εθνικής κυριαρχίας. Αν, αντίθετα, δεν υπάρχει τέτοια βούληση, τότε κάθε κράτος πρέπει να αναλάβει μόνο του την ευθύνη της προστασίας του, χωρίς ψευδαισθήσεις.

Ο κ. Εξάρχου υπενθύμισε την εμπειρία της Ελλάδας και των χωρών του Νότου πριν από μια δεκαετία, όταν οι βόρειες χώρες έλεγαν «προστατευτείτε μόνοι σας». Αυτό, σημείωσε, είναι θεμιτό μόνο αν γνωρίζεις εξαρχής ότι είσαι μόνος. Σήμερα όμως, το διακύβευμα δεν είναι οικονομικό αλλά στρατηγικό.

«Αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού»

Στον κόσμο των επιχειρήσεων –και της γεωπολιτικής– επικρατεί ο ισχυρότερος, τόνισε, επικαλούμενος τη φράση Καναδού πρωθυπουργού: «Αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού». Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη έχει ξεχάσει αυτή τη βασική αρχή.

Για να μπορέσει να καθίσει στο τραπέζι απέναντι σε παίκτες όπως η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Ρωσία, πρέπει να αποκτήσει ισχύ. Όμως η Ευρώπη είναι αδύναμη, επειδή δεν διαθέτει κοινό στρατό και επειδή η λήψη αποφάσεων απαιτεί ομοφωνία 27 κρατών, κάτι που την καθιστά εξαιρετικά δυσκίνητη.

Απαντώντας σε ερώτηση για το πόσο ρεαλιστική είναι η ευρωπαϊκή ενοποίηση από ελληνική σκοπιά, ο κ. Εξάρχου διευκρίνισε ότι δεν είπε αν το επιθυμεί ή αν πρέπει να συμβεί, αλλά ότι η Ευρώπη οφείλει να αποφασίσει αν το θέλει. Όπως η Ελλάδα αναγκάστηκε να λάβει σκληρές αποφάσεις για να επιβιώσει, γνωρίζοντας ότι ήταν μόνη, έτσι και η Ευρώπη πρέπει να γνωρίζει τι είναι, ώστε και οι άλλοι να ξέρουν με ποιον διαπραγματεύονται.

Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, ο κ. Εξάρχου μίλησε για τη σημερινή αναγκαστική ωρίμανση της Ευρώπης, τονίζοντας ότι η ήπειρος εξαναγκάζεται τώρα να απαντήσει σε ερωτήματα που έπρεπε να είχε απαντήσει πριν από 50 χρόνια. Το δίλημμα, όπως το έθεσε, είναι σαφές: ομοσπονδιακό κράτος ή επιστροφή σε μια Ευρώπη όπου κάθε χώρα κοιτάζει μόνο τον εαυτό της.

Από την πλευρά της επιβίωσης, παραδέχθηκε ότι συλλογικά η Ευρώπη αποτελεί τεράστια οικονομική δύναμη, που ενωμένη δεν μπορεί να εκφοβιστεί, ενώ μεμονωμένα μπορεί.

Απαντώντας σε ερώτηση Γερμανού πολίτη για την απροθυμία των νέων να υπερασπιστούν το κράτος τους, ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι γερμανικό αλλά ευρωπαϊκό. Η Ευρώπη, όπως είπε, οικοδόμησε κοινωνικά και οικονομικά μοντέλα που αποθαρρύνουν τους ανθρώπους από το να υπερασπιστούν οτιδήποτε.

Μίλησε ανοιχτά για την ανάγκη κυριαρχίας, υπερασπιζόμενος ακόμη και τη λογική του «Πρώτα η Αμερική» του Ντόναλντ Τραμπ, υπό την έννοια ότι τα κράτη οφείλουν να δίνουν στους πολίτες τους λόγους να πιστεύουν και να υπερασπίζονται το σύστημα στο οποίο ζουν.

Τέλος, άσκησε κριτική στην υπερ-ρύθμιση της Ευρώπης, η οποία –όπως είπε– κάνει τα πάντα πανάκριβα, αφήνοντας τους νέους να πληρώνονται σχετικά καλά αλλά να αδυνατούν να ζήσουν αξιοπρεπώς. Επισήμανε ότι οι πολιτικές για την πράσινη ενέργεια δεν μπορούν να αγνοούν τον μέσο πολίτη και ότι πρώτα πρέπει να προστατεύεται ο άνθρωπος και μετά να υλοποιούνται οι αφηρημένες στρατηγικές.

«Αποκαλούμε άλλους νταήδες», κατέληξε, «αλλά στην πραγματικότητα επιτρέψαμε σε όλους να μας εκφοβίζουν. Και αν σε εκφοβίζουν, το πρόβλημα δεν είναι του εκφοβιστή – είναι δικό σου».

Διαβάστε επίσης:

Κικίλιας από το Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος: Όταν συνεργαζόμαστε, τα αποτελέσματα είναι πραγματικά και μετρήσιμα

Ευρωκοινοβούλιο: Αναστολή εμπορικών συμφωνιών ΕΕ-ΗΠΑ μέχρι να πάψουν οι απειλές Τραμπ για Γροιλανδία

Ιράν: Στρέφεται σε κρυπτονομίσματα για να αντισταθμίσει την κρίση του ριάλ