The Breeder Gallery: Η Όλγα Μηλιαρέση-Φωκά μετατρέπει τη γλώσσα της πολυτέλειας σε αίτημα για ευαισθητοποίηση

Η πολυτέλεια συχνά συναντά την αυτοκριτική και αυτοσαρκάζεται. Στην περίπτωση όμως της νέας ατομικής έκθεσης της Όλγας Μηλιαρέση-Φωκά στην The Breeder Gallery, η αισθητική της επιθυμίας μετατρέπεται σε όχημα πολιτικού και ηθικού σχολιασμού από ένα εξωτερικό παρατηρητή: την καλλιτέχνιδα.

Με τίτλο BANG BANG, η έκθεση, που παρουσιάζεται από τις 25 Ιουνίου έως τις 29 Αυγούστου, κινείται με άνεση ανάμεσα στη γλώσσα του branding, την ποπ κουλτούρα και τη συλλογική συνείδηση, δημιουργώντας μια εμπειρία που είναι εξίσου σαγηνευτική όσο και βαθιά ανήσυχη.

Η Μηλιαρέση-Φωκά κατανοεί ότι ίσως τα πιο ισχυρά σύμβολα της εποχής μας είναι τα λογότυπα, τα σλόγκαν, οι οθόνες και οι ήχοι που καταναλώνουμε καθημερινά, σχεδόν ασυναίσθητα.

Στην έκθεση BANG BANG, αυτά τα οικεία σημεία αναφοράς δεν καταστρέφονται, αλλά μετατοπίζονται ελάχιστα, όσο χρειάζεται, ώστε να αποκαλύψουν τις ρωγμές κάτω από τη φαινομενικά γυαλιστερή τους επιφάνεια.

Η έκθεση αναπτύσσεται ήδη από την πρόσοψη του κτιρίου και έπειτα στο ισόγειο και στο υπόγειο της The Breeder ως μια αλληλουχία οπτικών και νοηματικών ανατροπών.

Το παιχνίδι γίνεται σοβαρό, το θέαμα αποκτά συνέπειες και η επιλεγμένη αθωότητα καταρρέει μπροστά στη βίαιη συνύπαρξη διαφορετικών πραγματικοτήτων που συνθέτουν τη σύγχρονη ζωή.

Το χιούμορ και η ειρωνεία των έργων λειτουργούν ως δούρειος ίππος για να εισέλθουν στην αφήγηση ζητήματα πολέμου, καταναλωτισμού, κοινωνικής απάθειας, ελευθερίας και συλλογικής ευθύνης.

Η πρώτη δήλωση γίνεται ήδη πριν από την είσοδο. Στη γωνία της πρόσοψης, στο The Breeder Skin, το έργο HELL μεταμορφώνει το γνώριμο λογότυπο της SΗELL στο ουσιαστικό HELL και στο ρήμα SELL.

Ο περαστικός της ημέρας δεν μπορεί να το εκτιμήσει καθώς το έργο ξυπνά το βράδυ με τη νέον επιγραφή να εναλλάσσεται συνεχόμενα από SELL σε HELL, χρησιμοποιώντας την αισθητική της διαφήμισης.

Η λογική του branding αντιστρέφεται. Εκεί όπου άλλοτε υπήρχε η υπόσχεση της κατανάλωσης, εμφανίζεται μια δυσοίωνη προειδοποίηση. Η επιγραφή λάμπει σαν ένας ψεύτικος ήλιος, καλωσορίζοντας τον επισκέπτη σε έναν κόσμο όπου το οικείο και φωτεινό γίνεται απειλητικό και σκοτεινό, ενώ παράλληλα αυτές οι αντιφάσεις συνυπάρχουν.

Όταν η τεράστια, σιδερένια θύρα του παλιού εργοστασίου παγωτού ανοίγει εμφανίζονται άμεσα και χωρίς ειδοποίηση έργα-καθρέφτες μεγάλων διαστάσεων. Ο χώρος μπορεί να καταπιεί τον επισκέπτη. Είναι εμβληματικός, μεγάλος, γεμάτος και ταυτόχρονα κενός.

Τα WAR – GIVEASHIT και ZOO – GIVEASHIT, αποτελούν ίσως τις πιο εύστοχες συνόψεις της καλλιτεχνικής της πρόθεσης. Με μια σχεδόν ανεπαίσθητη παρέμβαση στο λογότυπο του οίκου Givenchy, η καλλιτέχνις μετατρέπει το σύμβολο ενός οίκου πολυτελείας στην προστακτική φράση GIVE A SHIT. Όχι μόνο γράφεται αλλά και ακούγεται παρόμοιο.

Η δημιουργός έχει την ικανότητα να εντοπίζει λέξεις, γνωστά σημερινά σύμβολα και να τους προσδίδει μια πρόσθετη χροιά. Μπορεί μέσα από οίκους και μεγάλα brands να περάσει ένα άλλο μήνυμα, συχνά υπόγειο και σκοτεινό.

Η χειρονομία είναι απλή, αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική. Τα έργα ανατρέπουν τη γλώσσα της πολυτέλειας σε ένα αίτημα για ευαισθητοποίηση. Εκεί όπου κάποτε υπήρχε η επιθυμία για αυτοπροβολή, εμφανίζεται μια έκκληση για ενσυναίσθηση.

Και κάτω από την επιφάνεια του branding αναδύονται δύο παράλληλες πραγματικότητες: ένας πόλεμος που συμβαίνει αλλού και μια κοινωνία που συνεχίζει να παρακολουθεί, να καταναλώνει και να κοιτάζει τον εαυτό της.

Η καλλιτέχνης δεν έχει πρόθεση να ασκήσει κριτική στην πολυτέλεια. Επιθυμεί να προκαλέσει τη σκέψη του θεατή, να δει πέρα από τη γυαλιστερή επιφάνεια.

Το νέον αποτελεί σταθερό μέσο στην πρακτική της Μηλιαρέση-Φωκά και εδώ αποκτά μια συναισθηματική διάσταση. Το κόκκινο φως λειτουργεί ταυτόχρονα ως συναγερμός και ως υπόμνηση ζεστασιάς. Θυμίζει προειδοποιητικά σήματα αλλά και κάρβουνα που ακόμη καίνε, ή τη θαλπωρή μιας ζεστής αγκαλιάς κάτω από μια εντυπωσιακή πανσέληνο.

Ανάμεσα στην αγωνία και την ελπίδα κινείται και το IT’S JUST A KISS AWAY, το οποίο καλωσορίζει το κοινό και δανείζεται έναν στίχο από το τραγούδι Gimme Shelter των Rolling Stones. Αποκομμένη από το τραγούδι, η φράση αιωρείται ανάμεσα στην απειλή και την τρυφερότητα, υπονοώντας ότι η ειρήνη ίσως απέχει όσο και μια πράξη συμπόνιας.

Ίσως, τελικά, το πιο μικρό άτομο ενός συνόλου να είναι υπεύθυνο για το σύνολο. Ή ακόμη και η μονάδα να μπορεί να επηρεάσει θετικά το σύμπαν ολόκληρο με μια απλή, καθημερινή της ενέργεια.

Στο έργο FIRST TIMES, που στέκεται απέναντι από το ZOO, η καλλιτέχνις στρέφεται σε μια πιο υπόγεια αλλά βαθιά συγκινητική σκέψη. Tο προνόμιο της δυνατότητας να φαντάζεται κανείς το μέλλον του δεν είναι δεδομένο.

Φράσεις όπως THE FIRST KISS, χαραγμένες πάνω σε μπλε γυαλί, ενεργοποιούν προσωπικές μνήμες και προσδοκίες, μόνο για να υπενθυμίσουν ότι για εκατομμύρια ανθρώπους αυτές οι πρώτες στιγμές μπορεί να μην υπάρξουν ποτέ. Η ανισότητα δεν αφορά μόνο το παρόν, αλλά και το δικαίωμα στο μέλλον.

Παράλληλα, ένας γνώριμος ήχος συνοδεύει διαρκώς την περιήγηση από τη στιγμή της εισόδου. Το χαρακτηριστικό ηχητικό σήμα εισαγωγής του Netflix BANG BANG αποδομείται σταδιακά, μέχρι που μετατρέπεται σε μια σειρά από κρουστικά χτυπήματα που θυμίζουν βομβαρδισμό ή και πυροβολισμούς.

Η άνεση της οικιακής ψυχαγωγίας συγχέεται με τον ήχο της πραγματικής βίας, διαλύοντας τα όρια ανάμεσα στο θέαμα και την βάναυση πραγματικότητα μιας επίθεσης. Η μετατροπή του θετικού σε κάτι αρνητικό μέσα από τον καθρέπτη, τις χαράξεις, και τον ήχο, γίνεται η υπογραφή της έκθεσης.

Στο υπόγειο, η πλάκα FUCK WARS λειτουργεί ως μια διακήρυξη. Ο χώρος συνοδεύεται από μια γαλήνη, λιγότερο θόρυβο και μια σταθερότητα. Άλλωστε, το υπόγειο στο πλαίσιο του πολέμου θυμίζει καταφύγιο.

Εδώ, η σειρά BLOWING IN THE WIND, οι επτά χρυσοί καθρέφτες με φοίνικες λυγισμένους από τον άνεμο, εμπνευσμένοι από τις σκέψεις του Bob Dylan για τον πόλεμο και την ειρήνη, συνθέτουν ένα τοπίο εύθραυστο αλλά ανθεκτικό και ελπιδοφόρο.

Η γυαλισμένη επιφάνειά των έργων ενσωματώνει την αντανάκλαση του θεατή, μετατρέποντάς τον από παρατηρητή σε μέρος της ίδιας της τέχνης. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ουδετερότητα είναι συχνά ψευδαίσθηση.

Η λάμψη τους παραπέμπει στην πολυτέλεια, όμως το θέμα τους αφορά την επιβίωση.

Αυτό ακριβώς καθιστά την BANG BANG μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εκθέσεις του φετινού καλοκαιριού. Δεν απορρίπτει τη γοητεία της ποπ κουλτούρας ούτε δαιμονοποιεί την αισθητική της κατανάλωσης.

Χρησιμοποιεί την ακαταμάχητη οικειότητά τους για να τις στρέψει εναντίον των δεινών της εποχής μέσα από τα μάτια της καλλιτέχνιδας αλλά και μέσα από τα μάτια του θεατή. Οι εικόνες εξακολουθούν να είναι λαμπερές, τα λογότυπα αναγνωρίσιμα και τα υλικά πολυτελή.

Ωστόσο, πίσω από την αψεγάδιαστη επιφάνεια, η Μηλιαρέση-Φωκά αποκαλύπτει πόσο λεπτή είναι η γραμμή που χωρίζει την κατανάλωση από τις συνέπειές της, την εικόνα από την πραγματικότητα, και τη θέαση από την ευθύνη.

Και κάπου προς το τέλος, υπάρχει μια άλλη σιδερένια πόρτα που οδηγεί στην ηχώ. Το ECHO μεταφέρει τα μηνύματα της έκθεσης από τους τοίχους της γκαλερί στους δρόμους της πόλης. Γίνονται ένα με τον αέρα, ελπίζοντας πως θα αγγίξουν ακόμη και αυτούς που δεν την έχουν δει.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by THE BREEDER (@the_breeder_gallery)

Όλγα Μηλιαρέση-Φωκά

Η Όλγα Μηλιαρέση-Φωκά (γ. 1981) ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Μέσα από φωτογραφικές, text-based και γλυπτικές εγκαταστάσεις και παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο, διερευνά τις εντάσεις μεταξύ της σύγχρονης μαζικής κουλτούρας, του καταναλωτισμού, της ταυτότητας και της συλλογικής επιθυμίας.

Το 2009 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές (MFA) στο Photography & Related Media του Parsons School of Design. Προηγουμένως, πραγματοποίησε Foundation Studies in Art & Design στο Central Saint Martins και απέκτησε πτυχίο (BFA) στο Fashion Photography από το London College of Fashion. Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις διεθνώς. Εκπροσωπείται από τη γκαλερί The Breeder στην Αθήνα.

Επιλεγμένες ατομικές εκθέσεις: DIRTY DANCING, Rettberg Gallery, Μόναχο | RISKY BUSINESS, The Breeder, Αθήνα | KEEP WALKING, Haus N, Αθήνα | Perpetual Endangered Tempo, P.E.T. Projects, Αθήνα | Sin City, Dio Horia Contemporary Art Platform, Μύκονος.

Επιλεγμένες ομαδικές εκθέσεις: BEYOND SURFACE, Bergson Gallery, Μόναχο | 5-7-5, Αθήνα | Prizing Eccentric Talents III, P.E.T. Projects, Αθήνα | Opus MAGNUM, Britta Rettberg, Μόναχο | This Current Between Us, Παλαιός Ατμοηλεκτρικός Σταθμός Νέου Φαλήρου, Αθήνα | P.T.S.D., Αθήνα | Highlight: Gramercy, National Arts Club, Νέα Υόρκη | Dancing Goddesses, Dio Horia, Μύκονος | Cultural Memories, Αρχαιολογικό Μουσείο Μήλου | It Looks Like Up To Me, Eleni Koroneou Gallery | The Diary of a Seamstress, Antonopoulou Gallery | καθώς και η έκθεση The Equilibrists, που διοργανώθηκε από το New Museum και το DESTE Foundation σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by OMP (@olgamph)

The Breeder Gallery
Ιάσωνος 45, Αθήνα, 10436
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή 11:00-19:00, Σάββατο 11:00-17:00
Email: [email protected]
τηλ.: +30 210 3317527

Διαβάστε επίσης:

Βοτανικά θραύσματα: H Αλεξία Ψαραδέλη διηγείται τη ζωή της αποσύνθεσης στη Σίφνο

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Το καλοκαιρινό ραντεβού των Young Patrons επιστρέφει στην Κύθνο

Ραντεβού στην Κέα: Τα έργα του Cacao Rocks συναντούν το Αιγαίο στο One&Only Kéa Island