Βραζιλία: Φόβοι για κραχ στις αγορές μετά τη νίκη Λούλα – Έως 16% βουτιά στις μετοχές, πιέσεις στο ρεάλ

Ισχυρούς κλυδωνισμούς στις αγορές της Βραζιλίας αναμένουν οι επενδυτές τη Δευτέρα, μετά την απροσδόκητη εκλογική νίκη του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα έναντι του Φλάβιο Μπολσονάρου. Οι πρώτες ενδείξεις από τις διεθνείς αγορές προμηνύουν έντονες ρευστοποιήσεις, με χρηματιστηριακό ETF που παρακολουθεί τις βραζιλιάνικες μετοχές να υποχωρεί έως 16% στην Ιαπωνία και τα παράγωγα να υποδεικνύουν σημαντικές πιέσεις στο εθνικό νόμισμα.

Η νίκη του Λούλα, ο οποίος συγκέντρωσε το 51,8% των ψήφων έναντι 48,2% του Μπολσονάρου, σύμφωνα με τα στοιχεία της εκλογικής αρχής της Βραζιλίας και με σχεδόν ολοκληρωμένη την καταμέτρηση, ανέτρεψε τις προσδοκίες μεγάλου μέρους των επενδυτών που είχαν τοποθετηθεί υπέρ μιας επικράτησης του δεξιού υποψηφίου.

Οι πρώτες αντιδράσεις καταγράφηκαν κατά την ασιατική συνεδρίαση της Δευτέρας, όταν ETF βραζιλιάνικων μετοχών στην Ιαπωνία σημείωσε ενδοσυνεδριακή πτώση έως 16%, τη μεγαλύτερη από το 2020.

Παράλληλα, συμβόλαιο παραγώγων συναλλάγματος στο χρηματιστήριο CME εμφάνιζε ισοτιμία 5,55 ρεάλ ανά δολάριο. Αν και δεν αποτελεί άμεση ένδειξη της τιμής στην εγχώρια αγορά, η κίνηση αυτή υποδηλώνει πιθανή υποχώρηση του βραζιλιάνικου νομίσματος άνω του 10% σε σχέση με το κλείσιμο της Παρασκευής.

Η εκλογική έκπληξη ενίσχυσε επίσης τη ζήτηση για αμερικανικά κρατικά ομόλογα κατά τις συναλλαγές στην Ασία.

Φόβοι για ενεργοποίηση των μηχανισμών διακοπής συναλλαγών

Στα χρηματιστηριακά γραφεία του Σάο Πάολο επικρατεί ανησυχία ότι οι πιέσεις κατά την έναρξη των συναλλαγών θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ενεργοποίηση των μηχανισμών προσωρινής διακοπής της διαπραγμάτευσης.

Η χρηματιστηριακή Monte Bravo είχε εκτιμήσει ότι, σε περίπτωση νίκης του Λούλα, ο βασικός δείκτης Ibovespa θα μπορούσε να υποχωρήσει κατά 11% μέσα στην πρώτη ώρα.

Σε έρευνα της Citigroup μεταξύ 73 επενδυτών, η οποία δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, η πλειονότητα εκτιμούσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε σε πτώση του ρεάλ τουλάχιστον κατά 5% και σε αύξηση των επιτοκίων swaps κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα.

Η Societe Generale είχε προειδοποιήσει για πιθανές απώλειες έως 10% στο ρεάλ και άνοδο των εγχώριων αποδόσεων κατά 150 έως 250 μονάδες βάσης.

«Θα είναι μια δύσκολη ημέρα. Η αγορά θα επανατιμολογήσει τα πάντα», δήλωσε ο Bruno Funchal, διευθύνων σύμβουλος της Bradesco Asset Management, η οποία διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 1,1 τρισ. ρεάλ (221 δισ. δολαρίων).

Όπως πρόσθεσε, το εκλογικό αποτέλεσμα αιφνιδίασε τους επενδυτές, οι οποίοι επιχειρούν πλέον να αξιολογήσουν τις συνέπειές του.

Ανατρέπονται τα στοιχήματα υπέρ του Μπολσονάρου

Μεγάλο μέρος της επενδυτικής κοινότητας είχε τοποθετηθεί υπέρ μιας νίκης του Φλάβιο Μπολσονάρου, μετά το προβάδισμα που είχε εξασφαλίσει στον πρώτο γύρο των εκλογών νωρίτερα τον Οκτώβριο.

Η εξέλιξη εκείνη είχε πυροδοτήσει ισχυρό ράλι στις βραζιλιάνικες αγορές, προσελκύοντας δισεκατομμύρια ξένων κεφαλαίων.

Οι επενδυτές προσδοκούσαν ότι μια κυβέρνηση Μπολσονάρου θα προχωρούσε σε δημοσιονομική προσαρμογή, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μείωση των επιτοκίων.

Μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι, όπως η UBS Global Wealth Management, η Morgan Stanley, η JPMorgan Chase και η Citigroup, είχαν εκδώσει θετικές εκτιμήσεις για τα βραζιλιάνικα περιουσιακά στοιχεία.

Παρότι οι δημοσκοπήσεις έδειχναν αμφίρροπη αναμέτρηση και αρκετοί επενδυτές είχαν ενισχύσει την αντιστάθμιση κινδύνου στα χαρτοφυλάκιά τους, η επικράτηση του Μπολσονάρου παρέμενε το βασικό σενάριο για μεγάλο μέρος της αγοράς.

Η Anna Wu, ιδρύτρια της Floodlines Research, εκτίμησε ότι οι κινήσεις στο Τόκιο αντανακλούν την αντιστροφή των τοποθετήσεων που είχαν πραγματοποιηθεί μετά τον πρώτο γύρο των εκλογών.

Κατά την ίδια, οι πιέσεις ενδέχεται να ξεπεράσουν μια αρχική αντίδραση των επενδυτών, καθώς επανέρχονται οι ανησυχίες για το δημόσιο χρέος και τη συναλλαγματική ισοτιμία.

Πώς λειτουργούν τα όρια διακοπής συναλλαγών

Στο χρηματιστήριο της Βραζιλίας, ο μηχανισμός προσωρινής διακοπής συναλλαγών ενεργοποιείται όταν ο δείκτης Ibovespa υποχωρήσει κατά 10%, με τη διαπραγμάτευση να αναστέλλεται για 30 λεπτά.

Εάν, μετά την επανέναρξη, οι απώλειες φτάσουν το 15%, οι συναλλαγές διακόπτονται για ακόμη μία ώρα.

Σε περίπτωση πτώσης 20%, η διαχειρίστρια εταιρεία του χρηματιστηρίου B3 αποφασίζει τη διάρκεια της αναστολής.

Η τελευταία φορά που ενεργοποιήθηκε αντίστοιχος μηχανισμός στις βραζιλιάνικες μετοχές ήταν στις αρχές του 2020, κατά την αναταραχή που προκάλεσε η πανδημία.

Στις αγορές παραγώγων δεν ισχύουν οι ίδιοι μηχανισμοί, αλλά εφαρμόζονται όρια μεταβολής τιμών. Για τα επιτόκια swaps το επιτρεπόμενο εύρος είναι 90 μονάδες βάσης προς κάθε κατεύθυνση, ενώ στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης συναλλάγματος το όριο διαμορφώνεται στο 6%.

Όταν εξαντλούνται αυτά τα όρια, οι συναλλαγές ουσιαστικά σταματούν έως ότου εγκριθεί η διεύρυνσή τους.

Στο επίκεντρο το δημοσιονομικό πρόβλημα της Βραζιλίας

Οι ανησυχίες των επενδυτών συνδέονται κυρίως με την πορεία των δημόσιων οικονομικών της Βραζιλίας.

Από την επιστροφή του στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2023, ο Λούλα έχει επιδιώξει την ενίσχυση της κατανάλωσης και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εργαζομένων, αξιοποιώντας και την πιστωτική επέκταση που ξεκίνησε κατά την πανδημία.

Ωστόσο, οι επενδυτές θεωρούν ότι δεν έχει υπάρξει επαρκής πρόοδος στον περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, τα οποία συνδέουν με τη διατήρηση των πραγματικών επιτοκίων σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Το δημόσιο χρέος της χώρας υπερβαίνει το 80% του ΑΕΠ, ενώ μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού δεσμεύεται από υποχρεωτικές δαπάνες.

Την ίδια ώρα, οι καθυστερήσεις πληρωμών των νοικοκυριών βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, εκατομμύρια επιχειρήσεις εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και οι αθετήσεις πληρωμών στον αγροτικό τομέα καταγράφουν πρωτοφανή αύξηση.

Οι αμφιβολίες για τη δημοσιονομική πολιτική του Λούλα είχαν προκαλέσει ισχυρές πιέσεις στις αγορές στα τέλη του 2024, όταν το ρεάλ είχε υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό.

Παρά τις αναταράξεις, πάντως, οι βραζιλιάνικες αγορές είχαν συνολικά θετική πορεία κατά την τρίτη προεδρική θητεία του. Τα υψηλά επιτόκια είχαν ενισχύσει την ελκυστικότητα του ρεάλ για επενδυτές που αξιοποιούν στρατηγικές carry trade, σε ένα περιβάλλον ασθενέστερου δολαρίου και αυξημένου ενδιαφέροντος για τις αναδυόμενες αγορές.

Οι εκτιμήσεις για το ρεάλ και τις μετοχές

Ο Homin Lee, αναλυτής της Lombard Odier στη Σιγκαπούρη, χαρακτήρισε αναπόφευκτη την αντιστροφή του ράλι που είχε προηγηθεί με βάση τις προσδοκίες για νίκη Μπολσονάρου.

Πριν από την εκλογική αναμέτρηση, ο Alvaro Vivanco της Wells Fargo είχε εκτιμήσει ότι μια απροσδόκητη επικράτηση του Λούλα θα μπορούσε να οδηγήσει το ρεάλ στις 5,30 μονάδες ανά δολάριο κατά την επανέναρξη των συναλλαγών.

Ο Guilherme Abbud, διευθύνων σύμβουλος της Persevera Asset Management, είχε προβλέψει πιθανή υποτίμηση του νομίσματος κατά 7%, χωρίς να αποκλείει την ενεργοποίηση μηχανισμού διακοπής συναλλαγών στο χρηματιστήριο.

Όπως επισήμανε, οι πτωτικές κινήσεις ενδέχεται να είναι εντονότερες λόγω των αυτόματων εντολών περιορισμού ζημιών και των αντιδράσεων πανικού.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Λούλα θα μπορούσε στη συνέχεια να υιοθετήσει πιο συγκρατημένη δημοσιονομική πολιτική, ωστόσο η αγορά δύσκολα θα προεξοφλήσει άμεσα μια τέτοια εξέλιξη.

Πιέσεις και στη σόγια – Η πολιτική αβεβαιότητα

Η εκλογική έκπληξη επηρέασε και τις αγορές εμπορευμάτων, με τις τιμές της σόγιας να υποχωρούν σε χαμηλό δύο μηνών.

Η κίνηση συνδέθηκε με εκτιμήσεις ότι η Βραζιλία θα μπορούσε να ενισχύσει τις σχέσεις της με την Κίνα, περιορίζοντας ενδεχομένως το μερίδιο των ΗΠΑ στις εισαγωγές σόγιας της μεγαλύτερης αγοράς παγκοσμίως.

Παράλληλα, ο Φλάβιο Μπολσονάρου ζήτησε την ακύρωση του εκλογικού αποτελέσματος, κατηγορώντας το Ανώτατο Δικαστήριο ότι άλλαξε τους κανόνες με την απόφαση για παράταση της ψηφοφορίας την τελευταία στιγμή.

Ο Rajeev De Mello, επικεφαλής επενδύσεων της Gama Asset Management, εκτίμησε ότι ο συνδυασμός της διάψευσης των προσδοκιών των αγορών και της προοπτικής παρατεταμένης πολιτικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επιβαρύνει τις μετοχές, τα ομόλογα και το ρεάλ.

Από την πλευρά της, η Cathy Hepworth, επικεφαλής της ομάδας χρέους αναδυόμενων αγορών της PGIM, η οποία διαχειρίζεται συνολικά κεφάλαια 1,5 τρισ. δολαρίων, εκτίμησε ότι η επανατιμολόγηση των βραζιλιάνικων περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι σημαντική και να διαρκέσει κάποιο διάστημα.

Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι αγορές θα μπορούσαν τελικά να σταθεροποιηθούν, μετά την αρχική περίοδο έντονων αναταράξεων.

 

Διαβάστε επίσης 

Αγορές: Νευρικότητα ενόψει Fed και αποτελεσμάτων των τεχνολογικών κολοσσών

Οι τέσσερις γραμμές άμυνας της ελληνικής οικονομίας απέναντι στη διεθνή αναταραχή της αγοράς ομολόγων

ΕΚΤ: Παύση στις αυξήσεις επιτοκίων με φόντο την επιβράδυνση της ευρωζώνης