Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης: Add mononews.gr on Google

Δύο κρίσιμε πολιτικές ανατροπές ανέδειξαν οι κάλπες της Κυριακής σε Βραζιλία και Σερβία, με τον Λούλα ντα Σίλβα να εξασφαλίζει ιστορική τέταρτη προεδρική θητεία και τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να παραδέχεται την ήττα του. Ο Λούλα ανέτρεψε το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου, επικρατώντας του Φλάβιο Μπολσονάρου με 51,75% έναντι 48,25%, με καταμετρημένο σχεδόν το 99% των ψήφων. Στη Σερβία, η Φοιτητική Λίστα οδεύει προς αυτοδυναμία, βάζοντας τέλος στην πολυετή κυριαρχία Βούτσιτς, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια μαζικών κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς και του αυταρχισμού.

Βραζιλία: Εκλογικό θρίλερ Λούλα–Μπολσονάρου μετά τη δίωρη παράταση

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, πέτυχε μια θεαματική εκλογική ανατροπή, επικρατώντας του ακροδεξιού αντιπάλου του, Φλάβιο Μπολσονάρου, και εξασφαλίζοντας μια ιστορική τέταρτη θητεία στην εξουσία.

1

Η εκλογική βραδιά σημαδεύτηκε από τη δίωρη παράταση της ψηφοφορίας, η οποία αποφασίστηκε την τελευταία στιγμή και προκάλεσε σύγχυση σε εκλογικά τμήματα. Ο δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου, Κριστιάνο Ζανίν, ενέκρινε το μέτρο έπειτα από αίτημα της εκστρατείας του Λούλα, που κατήγγειλε προβλήματα στις δημόσιες συγκοινωνίες σε τρεις πόλεις της πολιτείας Μπαΐα. Αναφορές για δυσκολίες στις μετακινήσεις ψηφοφόρων υπήρξαν και στο Σάο Πάολο.

Παράταση είχε ζητήσει και η πλευρά Μπολσονάρου, επικαλούμενη ισχυρές βροχοπτώσεις που ενδέχεται να περιόρισαν την προσέλευση σε περιοχές των πολιτειών Σάο Πάολο και Σάντα Καταρίνα. Τα αιτήματα των δύο επιτελείων αποτύπωναν την κρισιμότητα κάθε ψήφου, καθώς οι τελευταίες δημοσκοπήσεις κατέγραφαν εξαιρετικά αμφίρροπη αναμέτρηση.

Το ωράριο παρατάθηκε από τις 17:00 έως τις 19:00 (22:00 έως τις 00:00 ώρα Ελλάδος). Ωστόσο, αρκετά εκλογικά τμήματα είχαν ήδη ολοκληρώσει τη διαδικασία και απενεργοποιήσει τις ηλεκτρονικές κάλπες. Ο Ζανίν διευκρίνισε στη συνέχεια ότι η παράταση αφορούσε μόνο τα τμήματα όπου η ψηφοφορία δεν είχε οριστικοποιηθεί. Όπου η διαδικασία είχε κλείσει, τα αποτελέσματα θα καταμετρούνταν κανονικά.

Εργαζόμενοι σε εκλογικά τμήματα δήλωσαν στο BBC ότι δεν είχαν λάβει εγκαίρως σαφείς οδηγίες, ενώ ορισμένοι είχαν ήδη εκτυπώσει τα πρακτικά και συσκευάσει τα μηχανήματα. Σύμφωνα με την ανταποκρίτρια του δικτύου στη Μπραζίλια, η αναστάτωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσφυγές εφόσον η τελική διαφορά αποδειχθεί εξαιρετικά μικρή.

Με καταμετρημένο σχεδόν το 99% των ψήφων, ο 80χρονος αριστερός ηγέτης συγκέντρωνε 51,75%, έναντι 48,25% του 45χρονου αντιπάλου του.

Ο Λούλα είχε ηττηθεί οριακά από τον Μπολσονάρου στον πρώτο γύρο, στις αρχές Οκτωβρίου, γεγονός που έθεσε υπό αμφισβήτηση το πολιτικό του μέλλον και βύθισε τους προοδευτικούς Βραζιλιάνους σε τρεις εβδομάδες απογοήτευσης. Από την αποκατάσταση της δημοκρατίας τη δεκαετία του 1980, κανένας υποψήφιος που είχε τερματίσει δεύτερος στον πρώτο γύρο δεν είχε καταφέρει να κερδίσει στον δεύτερο.

Ωστόσο, ο Λούλα πέτυχε ακριβώς αυτό την Κυριακή, πυροδοτώντας πανηγυρισμούς στους δρόμους του Σάο Πάολο, όπου παρακολουθούσε την καταμέτρηση, αλλά και στο ξενοδοχείο στο οποίο βρισκόταν.

Ο απερχόμενος πρόεδρος, που πριν από τρεις εβδομάδες είχε χάσει με διαφορά 2,2 εκατομμυρίων ψήφων, επικράτησε τώρα με προβάδισμα 4,3 εκατομμυρίων.

Ο Λούλα φαίνεται ότι κάλυψε μεγάλο μέρος της διαφοράς αξιοποιώντας αυτό που οι σύμμαχοί του θεωρούσαν τη σημαντικότερη ευκαιρία του: να πείσει τους ψηφοφόρους του να προσέλθουν στις κάλπες. Μετά το ποσοστό αποχής ρεκόρ 21,08% στον πρώτο γύρο, το οποίο επηρέασε δυσανάλογα το δικό του εκλογικό ακροατήριο, καθώς οι υποστηρικτές του τείνουν να κατοικούν μακρύτερα από τα εκλογικά τμήματα, η αποχή υποχώρησε στο 19,21%.

Για τον Λούλα, που συμπληρώνει τα 81 του χρόνια την Τρίτη, η νίκη αποτελεί ένα εντυπωσιακό τελευταίο κεφάλαιο σε μια πολυκύμαντη πολιτική διαδρομή, η οποία ξεκίνησε όταν αναδείχθηκε σε συνδικαλιστικό ηγέτη στα βιομηχανικά προάστια του Σάο Πάολο, στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Ο πρώην εργάτης, που γεννήθηκε σε συνθήκες φτώχειας στην ύπαιθρο, διεκδίκησε ανεπιτυχώς την προεδρία τρεις φορές, το 1989, το 1994 και το 1998, προτού εκλεγεί το 2002 ο πρώτος πρόεδρος της Βραζιλίας με καταγωγή από την εργατική τάξη.

Αποχώρησε από την εξουσία αφού ολοκλήρωσε τις δύο διαδοχικές θητείες που επιτρέπει το Σύνταγμα, αλλά επέστρεψε κερδίζοντας τις εκλογές του 2022 απέναντι στον πατέρα του Φλάβιο, τον τότε πρόεδρο Ζαΐρ Μπολσονάρου, ο οποίος αργότερα φυλακίστηκε για σχεδιασμό πραξικοπήματος.

Η νίκη του Λούλα αποτελεί δυσάρεστη εξέλιξη για τον Ζαΐρ Μπολσονάρου, ο οποίος εκτίει ποινή κάθειρξης 27 ετών για εκείνη την αποτυχημένη απόπειρα κατάληψης της εξουσίας. Ο ίδιος ήλπιζε ότι μια νίκη του γιου του θα οδηγούσε στην απελευθέρωσή του και στην ανάληψη κυβερνητικού ρόλου.

Το αποτέλεσμα συνιστά επίσης πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, τον σημαντικότερο διεθνή σύμμαχο της οικογένειας Μπολσονάρου. Ο Αμερικανός πρόεδρος ήλπιζε ότι ο Φλάβιο θα γινόταν ο επόμενος σε μια σειρά φιλοτραμπικών ηγετών που αναλαμβάνουν την εξουσία στη Λατινική Αμερική, όπως ο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέγια στην Κολομβία, ο Ντανιέλ Νομπόα στον Ισημερινό, ο Χοσέ Αντόνιο Καστ στη Χιλή και ο Χαβιέρ Μιλέι στην Αργεντινή.

Η επιβεβαίωση της νίκης του Λούλα προκάλεσε οργή και αμηχανία στη Μπραζίλια, όπου ο Ζαΐρ Μπολσονάρου βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό και ο γιος του παρακολουθούσε την καταμέτρηση.

Η επικράτηση του Λούλα ήρθε μετά από δύο τεράστιες συγκεντρώσεις υποστήριξης το Σάββατο. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατέκλυσαν την παραλία Κοπακαμπάνα στο Ρίο ντε Τζανέιρο, ενώ ακόμη μεγαλύτερο πλήθος διαδήλωσε στη λεωφόρο Παουλίστα, στην καρδιά του Σάο Πάολο.

Εκατοντάδες υποστηρικτές του Λούλα επέστρεψαν το βράδυ της Κυριακής στη λεωφόρο Παουλίστα για να παρακολουθήσουν την καταμέτρηση, ανεμίζοντας κόκκινες σημαίες με το πρόσωπο του προέδρου.

Πολλοί από όσους βρίσκονταν στους δρόμους του Σάο Πάολο εξέφραζαν οργή για μια φερόμενη προσπάθεια πολιτικών που στηρίζουν τον Μπολσονάρου να υπονομεύσουν την εκλογική διαδικασία, παρεμποδίζοντας τη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών σε περιοχές της χώρας όπου ο Λούλα διαθέτει ισχυρή υποστήριξη.

Ωστόσο, η φερόμενη προσπάθεια να αποτραπεί η νίκη του Λούλα απέτυχε.

Σερβία: Η Φοιτητική Λίστα βάζει τέλος στην κυριαρχία του Βούτσιτς

Σελίδα στην πολιτική της ιστορία γύρισε η Σερβία μετά τη νίκη της Φοιτητικής Λίστας στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να αναγνωρίζει την ήττα του έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια μαζικών κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς και του αυταρχισμού.

Το αποτέλεσμα κλονίζει το σύστημα εξουσίας που κυριάρχησε από το 2012, δημιουργώντας προσδοκίες για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, αλλά και ερωτήματα για τη διακυβέρνηση και τον διεθνή προσανατολισμό της χώρας.

Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις που ανακοίνωσε ο Βούτσιτς, η Φοιτητική Λίστα αναμένεται να εξασφαλίσει 135 έως 140 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, ξεπερνώντας τις 126 που απαιτούνται για την αυτοδυναμία.

Ο συνασπισμός του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, που συμμετείχε ως «Αλεξάνταρ Βούτσιτς – Ενωμένη Σερβία», εκτιμάται ότι συγκεντρώνει περίπου 105 έδρες. Τα οριστικά αποτελέσματα εκκρεμούν.

«Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές. Η Φοιτητική Λίστα νίκησε», δήλωσε ο Βούτσιτς σε τηλεοπτικό διάγγελμα από τα γραφεία του κόμματός του στο Βελιγράδι.

Η παραδοχή ήρθε περίπου μία ώρα μετά το κλείσιμο της κάλπης, νωρίτερα από ό,τι ανέμεναν πολλοί υποστηρικτές του φοιτητικού κινήματος.

Συμμετοχή ρεκόρ και τα πλήθη που συνέρρευσαν στους δρόμους να πανηγυρίσουν

Η συμμετοχή πλησίασε το 70%, σύμφωνα με εκτιμήσεις δημοσκόπων και της εκλογικής επιτροπής, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1992.

Η CRTA είχε καταγράψει συμμετοχή 67,8% έως τις 19:00, έναντι 58,8% στις βουλευτικές εκλογές του 2023, αποτυπώνοντας τη δυναμική της κινητοποίησης που διαμορφώθηκε την προηγούμενη διετία.

Μεγάλες ουρές σχηματίστηκαν στα εκλογικά τμήματα, ενώ ακόμη και ο Βούτσιτς περίμενε σχεδόν δύο ώρες για να ψηφίσει. Αντίστοιχη κινητοποίηση σημειώθηκε στη διασπορά, από το Σικάγο και το Τορόντο έως τη Βιέννη και τη Ζυρίχη.

Μετά την ανακοίνωση, δεκάδες χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν το Βελιγράδι, κρατώντας σημαίες, χορεύοντας και φωνάζοντας «Gotov je!» («Τελείωσε!»), το σύνθημα των κινητοποιήσεων κατά του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000.

«Ποτέ ξανά τυραννία στη χώρα μας!» δήλωσε ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου, Ίλιγια Σρντάνοβιτς.

Η πορεία από το Νόβι Σαντ στην νίκη της κάλπης

Το κίνημα γεννήθηκε μετά την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, που προκάλεσε τον θάνατο 16 ανθρώπων. Η τραγωδία πυροδότησε αιτήματα για λογοδοσία και διαφάνεια, με τις διαμαρτυρίες να εξελίσσονται στις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις της σύγχρονης σερβικής ιστορίας. Τα αιτήματα για διαλεύκανση της τραγωδίας εξελίχθηκαν σε ευρύτερη διεκδίκηση λογοδοσίας, ανεξάρτητης Δικαιοσύνης και αντιμετώπισης της διαφθοράς. Με αποφάσεις μέσω φοιτητικών συνελεύσεων, το κίνημα συγκρότησε ψηφοδέλτιο 250 προσώπων από την επιστήμη, τον πολιτισμό και την κοινωνία, επιλέγοντας να μη συμπεριλάβει φοιτητές.

Τον Μάιο του 2025, οι φοιτητές ανακοίνωσαν ότι θα διεκδικούσαν εκλογική εκπροσώπηση. Το ψηφοδέλτιο περιλαμβάνει 250 υποψηφίους, μεταξύ αυτών πανεπιστημιακούς, γιατρούς, μηχανικούς, ηθοποιούς και αγρότες.

Επικεφαλής είναι ο καρδιολόγος Ίλιγια Σρντάνοβιτς, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ποιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία. Με κεντρικό δίλημμα «η Σερβία ή η μαφία», ο σχηματισμός προτάσσει την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ενίσχυση του κράτους δικαίου και τη βελτίωση της εκπαίδευσης. Στην 24η θέση βρίσκεται ο πρώην άσος του Παναθηναϊκού, Ντέγιαν Μποντιρόγκα, ο οποίος αναμένεται να εκλεγεί εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις.

Ο Επικεφαλής του κόμματος Φοιτητική Λίστα, Ίλιγια Σρντάνοβιτς

Η συνοχή του σχηματισμού στηρίζεται κυρίως στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, με προτεραιότητες τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις, την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Ωστόσο, η επικράτησή του δεν προεξοφλεί γεωπολιτική στροφή: δεν διαθέτει ενιαία, σαφή θέση για την ευρωπαϊκή ένταξη, έχει απορρίψει την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία και αντιμετωπίζει το Κόσοβο ως αναπόσπαστο τμήμα της Σερβίας. Η βασική πρόκληση είναι πλέον η μετατροπή ενός ετερόκλητου κινήματος διαμαρτυρίας σε συνεκτική κυβέρνηση, ικανή να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε.

Καταγγελίες και αστυνομικός κλοιός

Η ψηφοφορία συνοδεύτηκε από καταγγελίες για βία και παρατυπίες, ενώ είχαν προηγηθεί αναφορές για περιορισμούς στη δυνατότητα της διασποράς να ψηφίσει.

Στο Βελιγράδι αποκλείστηκε η πρόσβαση προς την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή και αναπτύχθηκαν τεθωρακισμένα οχήματα καταστολής ταραχών. Μετά το κλείσιμο της κάλπης αποκλείστηκαν δρόμοι μπροστά από το δημαρχείο και το κοινοβούλιο, ενώ εμφανίστηκαν ομάδες κουκουλοφόρων.

Η Φοιτητική Λίστα κάλεσε τους υποστηρικτές της να αποφύγουν τις συγκρούσεις. Παρατηρητές του ΟΑΣΕ, του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρακολουθούσαν τη διαδικασία, με τους τελευταίους υπό αστυνομική συνοδεία.

Ο Βούτσιτς και το SNS αρνούνται κατηγορίες για καταστολή, διαφθορά και παρακολουθήσεις. Ο ισχυρισμός του ότι οι φοιτητές χρηματοδοτούνται από ξένους πράκτορες στην Κροατία και στο Μαυροβούνιο απορρίπτεται από το κίνημα.

Το μήνυμα της ήττας και η Ευρώπη προοπτική

Παρά την προσπάθεια του Βούτσιτς να αναδείξει τις οικονομικές επιδόσεις και τα έργα υποδομής, η αναμέτρηση εξελίχθηκε σε δημοψήφισμα για τη διακυβέρνησή του. Οι υποστηρικτές του τού πιστώνουν τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας και την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, σιδηροδρομικών γραμμών, σχολείων και νοσοκομείων.

Πριν από την ανακοίνωση του αποτελέσματος, υπήρχαν φόβοι επανάληψης του 2000, όταν ο Μιλόσεβιτς είχε ανακηρύξει τη νίκη του και αναγκάστηκε από μαζικές διαδηλώσεις να αποδεχθεί την ήττα.

«Αυτό που συνέβη απόψε στη Σερβία δεν είναι απλώς η εκλογική ήττα μιας κυβέρνησης, αλλά ένα τεκτονικό πλήγμα στην πολιτική τάξη που εγκαθιδρύθηκε το 1987», δήλωσε ο Ράτκο Κνέζεβιτς, πρώην διπλωμάτης από το Μαυροβούνιο.

Η ανατροπή έρχεται περίπου έξι μήνες μετά την ήττα του στενού συμμάχου του, Βίκτορ Όρμπαν, στην Ουγγαρία. Ο ίδιος επιχείρησε να διατηρήσει τη συσπείρωση του SNS, δηλώνοντας ότι ο κομματικός μηχανισμός παραμένει ισχυρός και ενωμένος.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνεχάρη τη Φοιτητική Λίστα και δήλωσε έτοιμη να στηρίξει μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η Σερβία είναι υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ από το 2012, αλλά η πορεία της έχει βαλτώσει λόγω ανησυχιών για τη δημοκρατία και της άρνησης ευθυγράμμισης με τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως η Φοιτητική Λίστα απέφυγε προεκλογικά θέσεις εξωτερικής πολιτικής που θα συγκρούονταν με κυρίαρχες κοινωνικές αντιλήψεις, επιδιώκοντας να διατηρήσει τη συνοχή της και να περιορίσει τις επιθέσεις των φιλοκυβερνητικών μέσων.