Επέμβαση ΗΠΑ σε Βενεζουέλα: Συρίγος και Φαραντούρης μιλούν στο mononews για την επόμενη μέρα

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα μετά την ένοπλη επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στο Καράκας και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, καθώς και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες.

Το mononews συνομίλησε για όλα τα γεγονότα στην Βενεζουέλα με τους  Άγγελο Συρίγο, βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας στην Α’ Αθηνών, καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και εξωτερικής πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Νικόλα Φαραντούρη, Ευρωβουλευτή (the left), μέλος της επιτροπής Ασφάλειας & Άμυνας και της αντιπροσωπείας Ευρω-αμερικανικών σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθηγητή Ευρωπαϊκού Δικαίου, Έδρα Jean Monnet.

Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς και κυβερνήσεις δυτικών χωρών, ο Νικολάς Μαδούρο δεν κέρδισε τις εκλογές στη Βενεζουέλα, αλλά διατήρησε την εξουσία με βία, εγκαθιδρύοντας ένα αυταρχικό καθεστώς.

Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορεί τον Μαδούρο για συνωμοσία ναρκο-τρομοκρατίας, για διακίνηση κοκαΐνης, για παράνομη κατοχή βαρέως οπλισμού και για ενέργειες που στρέφονται κατά της ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήδη, αρκετοί ηγέτες κρατών έσπευσαν να συγχαρούν τις ΗΠΑ για την επέμβαση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποκατάστασης δημοκρατικών διαδικασιών και ελεύθερων εκλογών στη Βενεζουέλα. Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αναλάβουν τη διοίκηση της χώρας για ένα μεταβατικό χρονικό διάστημα.

Στον αντίποδα, η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο χαρακτηρίζονται από άλλες χώρες και διεθνείς παράγοντες ως κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. Η αντιπρόεδρος της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες, που έχει οριστεί από τον ίδιο τον Μαδούρο, δήλωσε ότι παραμένει πιστή στον πρόεδρο και ότι είναι έτοιμη να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της Βενεζουέλας.

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό διεθνές περιβάλλον, γεννώνται κρίσιμα ερωτήματα όπως: Αλλάζει η στρατηγική των ΗΠΑ για την λατινική Αμερική; Είναι νόμιμη η δίωξη του Μαδούρο από δικαστήριο των ΗΠΑ; Διαθέτουν οι ΗΠΑ την ικανότητα να αναλάβουν τη διοίκηση της Βενεζουέλας, έστω και μεταβατικά ; Ποια θα είναι τελικά η επόμενη μέρα για τη χώρα και τον λαό της Βενεζουέλας;

Συρίγος: Ο στόχος του Τραμπ είναι η Βενεζουέλα και η Κούβα

Ο κ. Συρίγος μας αναφέρει ότι η ανακοίνωση του Τραμπ για διοίκηση της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ είναι εξαιρετικά περίεργη, «Δεδομένου ότι δεν είναι απολύτως σαφές τι δυνατότητες υπάρχουν και ποια είναι η παρουσία της Αμερικής στο εσωτερικό της Βενεζουέλας».

Ο βουλευτής μας λέει πως εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι τα χαράματα έγινε μια πολεμική επιχείρηση από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών που στόχο είχε να χτυπήσει τα αντιαεροπορικά συστήματα της Βενεζουέλας και οδήγησε στην σύλληψη του Μαδούρο.

Μας δηλώνει πως σύμφωνα με κοινή παραδοχή η στρατιωτική επιχείρηση στο εσωτερικό της χώρας έχει τελειώσει συμπεραίνοντας πως «από ό,τι αντιλαμβάνομαι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει δυνατότητα παρουσίας της Αμερικής στο εσωτερικό της χώρας κατά τρόπο που να καθορίσει τις εξελίξεις για να ορίσει ποιος θα είναι ο αντικαταστάτης του, ποια θα είναι η μεταβατική περίοδος».

 Ο κ. Συρίγος τονίζει ότι η επιχείρηση δείχνει αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική καθώς παρενέβησαν  στρατιωτικά σε μία άλλη χώρα και έτσι η δράση αυτή ξεφεύγει από αυτό που γνωρίζαμε τα τελευταία χρόνια.

Μας δηλώνει ότι επηρεάζονται δύο χώρες από αυτή την ιστορία η Βενεζουέλα και η Κούβα καθώς η δεύτερη λαμβάνει εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα πολύ φτηνό πετρέλαιο «ουσιαστικά δωρεάν» από τη Βενεζουέλα με σκοπό να το αποπληρώσει στο μέλλον.

«Με αυτές τις εξελίξεις που συμβαίνουν εδώ και ενάμιση μήνα η Κούβα δεν έχει πετρέλαιο. Αυτός είναι και ο λόγος που η Κούβα έχει τεράστιες, πολύωρες διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος καθημερινά.» λέει ο κ. Συρίγος.

Απορρίπτει το ενδεχόμενο να δούμε εμπλοκή των ΗΠΑ σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής πέρα αυτών καθώς η Βενεζουέλα πρόκειται περί ιδιάζουσας περίπτωσης και συμπεραίνει ότι «Ο στόχος του Τραμπ είναι η Βενεζουέλα και η Κούβα. Δεν είναι μόνο να περιοριστεί στην Βενεζουέλα. Είναι να δημιουργήσει προβλήματα και στην Κούβα. Και να ανατρέψει το καθεστώς και στην Κούβα αν μπορεί».

Για το πως θα γινεί μια ανατροπή του καθεστώτος στην Κούβα ο κ. Συρίγος μας αναφέρει ότι εκεί δεν υπάρχει μία προσωπικότητα τύπου Μαδούρο αυτή τη στιγμή, που με τη σύλληψή της μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα, ώστε να γίνει μια αντίστοιχη επιχείρηση.

Συμπεραίνει πως η κατάσταση στη Κούβα είναι εντελώς διαφορετική και ότι εκεί ο πρόεδρος Τραμπ περιμένει εσωτερική αναταραχή.

Για το αν η επιχείρηση ενισχύει την εικόνα του προέδρου Τραμπ ως «problem-solver» μας εξηγεί ότι το κάνει στο εσωτερικό των ΗΠΑ παρόλο που πρόκειται για κατάφορη παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Φαραντούρης: Ο στόχος δεν είναι η κατάκτηση εδάφους, αλλά η αναδιάταξη συσχετισμών ισχύος

Ο κ. Φαραντούρης ερωτώμενος για τους λόγους που η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ διεξήχθη από την Delta Force  και όχι από επίθεση χερσαίου στρατού μας εξηγεί πως η επιλογή μιας ταχείας και περιορισμένης επιχείρησης είχε επιχειρησιακά και πολιτικά κριτήρια και σε κάθε περίπτωση φαίνεται να αντανακλά το δόγμα που εξήγγειλε πριν από λίγες εβδομάδες ο Πρόεδρος Τραμπ.

Προσθέτει πως οι μαζικές χερσαίες επεμβάσεις έχουν αποδειχθεί πολιτικά ασύμφορες, θεσμικά προβληματικές και στρατηγικά ασταθείς. Έχουν μεγάλες οργανωτικές ανάγκες και σύμφωνα με το Αμερικανικό Σύνταγμα, απαιτούν την ενημέρωση του Κογκρέσου.

Ο κ. Φαραντούρης εξηγεί πως με μία «ειδική επιχείρηση» ο Τραμπ επιχείρησε να ξεπεράσει όλα τα παραπάνω.

«Επίσης, όπως διαπίστωσα από το πρόσφατο ταξίδι μου στην Ουάσιγκτον, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να περιορίσουν το αποτύπωμά τους, να αποφύγουν τις εικόνες κατοχής τύπου Ιράκ/Αφγανιστάν και να μειώσουν το ρίσκο παρατεταμένης αποσταθεροποίησης» λέει ο κ. Φαραντούρης.

Αναφέρει ότι η ίδια η διεθνής «αμηχανία» που καταγράφεται -με έμφαση στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και στην αποφυγή κλιμάκωσης- δείχνει πόσο ακριβό θα ήταν ένα σενάριο χερσαίας επέμβασης. «Πάντως, γνωρίζουμε ότι η όλη επέμβαση είχε την κάλυψη σύσσωμου του αμερικανικού στρατού, προφανώς για να διασφαλίσουν την επιτυχή έκβαση» συμπεραίνει ο ευρωβουλευτής.

Απαντώντας στο αν η επιχείρηση δείχνει αλλαγή στρατηγικής των ΗΠΑ στην Λατινική Αμερική ή πρόκειται για συνολικότερη αλλαγή στρατηγικής ο κ. Φαραντούρης απαντάει πως «Κατά την άποψή μου, η επιχείρηση συνδέεται άμεσα με τη μετάβαση από την παραδοσιακή γεωπολιτική στη γεωοικονομία και σηματοδοτεί μία ιστορική στιγμή».

Συμπληρώνει πως εγκαταλείπεται ο παλιός κόσμος της φιλελεύθερης έννομης τάξης και ανοίγει η αυλαία στην εποχή της μονομερούς επέμβασης.

Μας λέει όμως, πως ο στόχος δεν είναι η κατάκτηση εδάφους, αλλά η αναδιάταξη συσχετισμών ισχύος μέσω πολιτικών, οικονομικών και θεσμικών εργαλείων.

«Με απλά λόγια, ο ανταγωνισμός μετατοπίζεται από το στρατιωτικό πεδίο στο γεωοικονομικό: ενέργεια, κυρώσεις, χρηματοπιστωτικά εργαλεία, τεχνολογία και αλυσίδες εφοδιασμού. Η Βενεζουέλα είναι χαρακτηριστική περίπτωση. Δεν είναι μόνο ένα πολιτικό ζήτημα δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή δικτύων εμπορίας ναρκωτικών. Είναι ταυτόχρονα ενεργειακός και οικονομικός κόμβος.» αναφέρει προσθέτοντας πως για αυτό και η πίεση δεν ασκείται πλέον κυρίως με στρατεύματα, αλλά με συνδυασμό οικονομικών κινήτρων, περιορισμών και θεσμικών παρεμβάσεων.

Ωστόσο, καταλήγει ο κ. Φαραντούρης, από τη στιγμή που ένας-ένας οι Ευρωπαίοι ηγέτες ,τους οποίους ο Τραμπ εγκαλεί για πολιτική, οικονομική και πολιτιστική παρακμή, συστρατεύονται πίσω από τον Αμερικανό Πρόεδρο στο ζήτημα της Βενεζουέλας, βλέπει και ο ίδιος ο Τραμπ ότι το διεθνές περιβάλλον τον ευνοεί προς αυτή την κατεύθυνση.

«Η επόμενη μέρα για τη Βενεζουέλα δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος βρίσκεται τυπικά στην εξουσία, αλλά από το αν θα υπάρξει λειτουργική θεσμική συνέχεια.» εξηγεί ο ευρωβουλευτής.

Προς το παρόν, λέει ο κ. Φαραντούρης, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει εκείνος την πολιτική ευθύνη της χώρας -άγνωστο ακόμη με ποια μορφή- και θα μεταφέρει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου στις ΗΠΑ.

Από εκεί και πέρα, αναφέρει πως το κρίσιμο ζήτημα είναι το ενδεχόμενο κενό εξουσίας και η κατάρρευση των κρατικών μηχανισμών, «κάτι που θα είχε δραματικές ανθρωπιστικές και περιφερειακές συνέπειες».

Ο κ. Φαραντούρης λέει πως οι πραγματικοί μοχλοί ισχύος σε ένα περιβάλλον γεωοικονομικού ανταγωνισμού είναι σαφείς και είναι:

1. ο έλεγχος της ενεργειακής παραγωγής,
2. η πρόσβαση σε διεθνή χρηματοδότηση,
3. το καθεστώς κυρώσεων
4. και η διαχείριση κρίσιμων υποδομών.

Ο κ. Φαραντούρης αναφέρει πως αν αυτοί οι μοχλοί δεν ενταχθούν σε ένα μεταβατικό πλαίσιο με διεθνείς εγγυήσεις, ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης παραμένει υψηλός. Υπό άλλες συνθήκες, ο ευρωβουλευτής λέει πως η διεθνής κοινότητα – ιδίως η Ευρωπαϊκή Ένωση – θα όφειλε να πιέσει για μια πολιτική διαδικασία με σαφές χρονοδιάγραμμα, εγγυήσεις και ανθρωπιστική πρόσβαση.

«Στη σημερινή εποχή, με δεδομένη την ανάγνωση Τραμπ του Δόγματος Μονρόε και την Ευρώπη σε «στρατηγική αμηχανία» κάτι τέτοιο δεν είναι αναμενόμενο», καταλήγει.

Βενεζουέλα: Ένα σκηνικό βαθιάς αβεβαιότητας

Εν κατακλείδι, οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα συνθέτουν ένα σκηνικό βαθιάς αβεβαιότητας όπου βλέπουμε αλλαγή της πολιτικής των ΗΠΑ για την Λατινική Αμερική, όπως μας γνωστοποίησε ο κ. Συρίγος αλλά και συνολικότερη αλλαγή στρατηγικής που οδηγεί όπως ανέφερε ο κ. Φαραντούρης στην εποχή της μονομερούς επέμβασης.

Αναπάντητα παραμένουν ακόμα ερωτήματα που την απάντηση τους θα φέρει μόνο ο χρόνος όπως το τι θα συμβεί στην Βενεζουέλα, πως θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις για το ουκρανικό η στάση της Ρωσίας στην επιχείρηση των ΗΠΑ και αν η Κίνα θα θελήσει να συγκαλέσει το συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ με σκοπό την συζήτηση της νομιμότητας της σύλληψης του Μαδούρο.

Διαβάστε επίσης:

Η Ευρωπαϊκή Άμυνα ως συντελεστής ασφάλειας και ανάπτυξης

Η Χάλκη στο επίκεντρο: Οι αμερικανικές πιέσεις, ο Ερντογάν και οι κόκκινες γραμμές Μπαχτσελί – Ο Αντώνης Δεριζιώτης στο mononews

Τουρκία: Σύννεφα στις σχέσεις Ερντογάν – Μπαχτσελί λόγω της Σχολής της Χάλκης