Ευρωαγορές: Πώς ανατράπηκαν οι ισορροπίες – Οι καταλύτες που απογείωσαν την αγορά

Ένα μίγμα ισχυρότερων εταιρικών κερδών, αυξημένων επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, υψηλής κερδοφορίας των τραπεζών, διευρυμένων δημόσιων δαπανών και έντονων διακυμάνσεων στις τιμές του πετρελαίου διαμόρφωσε την πορεία των ευρωπαϊκών μετοχών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Η άνοδος, ωστόσο, δεν ήταν γραμμική. Διαφορετικοί κλάδοι ανέλαβαν τα ηνία της αγοράς σε κάθε φάση του εξαμήνου, καθώς οι επενδυτές αναπροσάρμοζαν τις τοποθετήσεις τους ανάλογα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, τις τιμές της ενέργειας και τις προσδοκίες για την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι ευρωπαϊκές μετοχές ολοκλήρωσαν το πρώτο εξάμηνο του έτους με ισχυρά κέρδη, έχοντας ως βασικό μοχλό το δεύτερο τρίμηνο. Ο MSCI Europe, ο οποίος περιλαμβάνει 397 εταιρείες υψηλής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης από 15 ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές αγορές, κατέγραψε συνολική καθαρή απόδοση 10,75% έως τις 30 Ιουνίου. Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο, η απόδοσή του ανήλθε σε 11,80%.

Αντίστοιχα, ο δείκτης τιμών STOXX Europe 600 ενισχύθηκε κατά 10% στο δεύτερο τρίμηνο, σημειώνοντας την ισχυρότερη τριμηνιαία επίδοσή του από τα τέλη του 2020.

Το ράλι δεν αποτυπώνει πλήρως την ευρωπαϊκή οικονομία

Η εντυπωσιακή εικόνα των χρηματιστηριακών δεικτών δεν αντανακλά, ωστόσο, στον ίδιο βαθμό τη δυναμική της εγχώριας ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με ανάλυση του International Banker, η συνολική απόδοση των ευρωπαϊκών μετοχών παρουσιάζει μια περισσότερο αισιόδοξη εικόνα από εκείνη που προκύπτει από την πορεία των μικρότερων επιχειρήσεων και της περιφερειακής ανάπτυξης.

Ο MSCI Europe Small Cap κατέγραψε συνολική καθαρή απόδοση μόλις 5,41% στο πρώτο εξάμηνο, δηλαδή περίπου τη μισή απόδοση σε σύγκριση με τις μετοχές υψηλής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης.

Την ίδια στιγμή, σχεδόν το 50% των σταθμισμένων εσόδων των εταιρειών του STOXX Europe 600 προέρχεται, σύμφωνα με τη STOXX, από δραστηριότητες εκτός της ευρωπαϊκής αγοράς. Επομένως, σημαντικό μέρος της κερδοφορίας των μεγαλύτερων εισηγμένων εξαρτάται περισσότερο από την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα παρά από την εγχώρια ζήτηση.

Η διάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν συγκριθεί η χρηματιστηριακή επίδοση με τις προβλέψεις για την οικονομία. Τον Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε ότι το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αυξηθεί μόλις κατά 1,1% το 2026.

Το ράλι των ευρωπαϊκών μετοχών αντανακλά, συνεπώς, περισσότερο τη διεθνή έκθεση και τη σύνθεση των κερδών των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών παρά την πραγματική ισχύ της περιφερειακής οικονομίας.

Από τις πρώτες ύλες στην τεχνητή νοημοσύνη

Η σύνθεση των πρωταγωνιστών της ευρωπαϊκής αγοράς μεταβλήθηκε σημαντικά μέσα στο πρώτο εξάμηνο. Έως το τέλος Φεβρουαρίου, οι βασικοί ευρωπαϊκοί δείκτες είχαν ενισχυθεί κατά περίπου 6% έως 8%, με τις πρώτες ύλες, τις τηλεπικοινωνίες, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, καθώς και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανόδου.

Το σκηνικό άλλαξε όταν η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο αύξησε το ενεργειακό κόστος και άσκησε ισχυρές πιέσεις στις μετοχές των ταξιδιωτικών και καταναλωτικών εταιρειών, εξαλείφοντας μεγάλο μέρος των αρχικών κερδών.

Η εικόνα αντιστράφηκε εκ νέου κατά το δεύτερο τρίμηνο. Ο τεχνολογικός κλάδος σημείωσε την ισχυρότερη τριμηνιαία άνοδό του από το 2001, καθώς ο ενθουσιασμός για τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης εξαπλώθηκε από τις ΗΠΑ και την Ασία προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου κατά 38% μέσα στο ίδιο τρίμηνο περιόρισε το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και έδωσε ώθηση στις μετοχές ταξιδιών και αναψυχής, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά περισσότερο από 19%.

Το πρώτο εξάμηνο χαρακτηρίστηκε, επομένως, από συνεχείς κλαδικές εναλλαγές, καθώς κάθε μεταβολή στις ενεργειακές τιμές και στις επενδυτικές προσδοκίες αναδείκνυε διαφορετικούς κερδισμένους.

Τα εταιρικά κέρδη στο επίκεντρο του ράλι

Παρά τις έντονες εναλλαγές μεταξύ των κλάδων, τα εταιρικά αποτελέσματα αποτέλεσαν τη βασική σταθερά πίσω από την άνοδο των ευρωπαϊκών αγορών.

Στοιχεία της LSEG I/B/E/S, τα οποία δημοσιεύθηκαν στις 23 Ιουλίου, έδειχναν ότι τα κέρδη των εταιρειών του STOXX Europe 600 αναμενόταν να αυξηθούν κατά 17,3% σε ετήσια βάση κατά το δεύτερο τρίμηνο. Η πρόβλεψη στηριζόταν στα αποτελέσματα 77 εταιρειών που είχαν ήδη ανακοινώσει μεγέθη και στις εκτιμήσεις των αναλυτών για τις υπόλοιπες.

Ο ενεργειακός κλάδος είχε καθοριστική συμβολή, με τα κέρδη του να αναμένεται να αυξηθούν κατά 122,6%. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς την ενέργεια, η κερδοφορία των εταιρειών του δείκτη εκτιμάται ότι θα κατέγραφε άνοδο 7,2%.

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η ανάκαμψη των εσόδων, τα οποία προβλεπόταν να ενισχυθούν κατά 11,5% —ο ταχύτερος ρυθμός από το τελευταίο τρίμηνο του 2022— έπειτα από 13 διαδοχικά τρίμηνα στασιμότητας ή υποχώρησης.

Η επιστροφή της αύξησης του κύκλου εργασιών προσέδωσε μεγαλύτερο βάθος στην ανάκαμψη των κερδών, καθώς περιόρισε την εξάρτησή της από τις περικοπές κόστους και τη βελτίωση των περιθωρίων.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέος ευρωπαϊκός καταλύτης

Η τεχνητή νοημοσύνη αναδείχθηκε σε έναν απροσδόκητα ισχυρό μοχλό ανόδου για τις ευρωπαϊκές μετοχές. Στις αρχές Ιουλίου, η Morgan Stanley εκτίμησε ότι οι επιχειρήσεις που συνδέονται με τις επενδύσεις σε υποδομές AI αντιπροσώπευαν περίπου το 70% της απόδοσης του MSCI Europe μέσα στο 2026.

Η ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης εκτείνεται πολύ πέρα από την ανάπτυξη λογισμικού. Περιλαμβάνει κατασκευαστές ημιαγωγών, εταιρείες ηλεκτρικών δικτύων, παραγωγούς τουρμπινών, παρόχους συστημάτων ψύξης και προμηθευτές εξοπλισμού για data centers.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή την άνοδο διαδραμάτισε η ολλανδική ASML, η οποία κατασκευάζει συστήματα λιθογραφίας για προηγμένα chips. Στις 30 Ιουνίου αποτελούσε τη μεγαλύτερη συμμετοχή του MSCI Europe, με βάρος 5,43%.

Η μετοχή της είχε ενισχυθεί κατά 60% έως τις 20 Ιουλίου, ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή της αξία κοντά στα 700 δισ. δολάρια. Η ισχυρή της πορεία και η βαρύτητά της στον δείκτη συνέβαλαν ώστε ο παγκόσμιος επενδυτικός κύκλος της τεχνητής νοημοσύνης να μεταφραστεί σε σημαντικά κέρδη και για την ευρωπαϊκή αγορά.

Η βιομηχανική βάση διευρύνει την έκθεση στην AI

Το ευρωπαϊκό στοίχημα στην τεχνητή νοημοσύνη ενισχύεται και από την ισχυρή βιομηχανική βάση της ηπείρου. Η Infineon Technologies προμηθεύει ημιαγωγούς ισχύος, ενώ εταιρείες όπως οι Schneider Electric, Siemens Energy και Legrand παρέχουν εξοπλισμό διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ψύξης και άλλα κρίσιμα εξαρτήματα για τη λειτουργία των data centers.

Η Siemens Energy κατέγραψε παραγγελίες ύψους 17,75 δισ. ευρώ στο τρίμηνο που ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου, αυξημένες κατά 29,5% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, έκλεισε την περίοδο με ιστορικό ανεκτέλεστο υπόλοιπο παραγγελιών ύψους 154 δισ. ευρώ.

«Η ισχυρή δυναμική της αγοράς συνεχίζεται παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οδηγώντας σε ακόμη ένα εξαιρετικά ισχυρό τρίμηνο και πρώτο εξάμηνο», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Siemens Energy, Κρίστιαν Μπρουχ.

Το γεγονός ότι οι νέες παραγγελίες ξεπέρασαν τα έσοδα κατά 72% δημιουργεί ισχυρή ορατότητα για τις μελλοντικές πωλήσεις της εταιρείας και επιβεβαιώνει ότι η ανάπτυξη της AI μετατρέπεται ήδη σε πραγματική ζήτηση για ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές.

Οι τράπεζες επιστρέφουν στον ρόλο του πρωταγωνιστή

Οι χρηματοοικονομικές εταιρείες αποτέλεσαν έναν ακόμη βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ανόδου, με τις τράπεζες της Βρετανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας να ξεχωρίζουν.

Τα υψηλότερα περιθώρια δανεισμού, η αύξηση των χορηγήσεων, τα έσοδα από προμήθειες και συναλλαγές, καθώς και οι περιορισμένες πιστωτικές ζημίες, ενίσχυσαν τόσο την κερδοφορία όσο και τις διανομές κεφαλαίου προς τους μετόχους.

Η Santander, για παράδειγμα, ανακοίνωσε αύξηση 10% στα καθαρά έσοδα από τόκους κατά το δεύτερο τρίμηνο, στα 11,69 δισ. ευρώ. Έως τα τέλη Ιουλίου, η μετοχή της είχε καταγράψει άνοδο 18%.

«Βλέπουμε τις χρηματοοικονομικές εταιρείες ως τον κλάδο με τις περισσότερες αναβαθμίσεις εκτιμήσεων σε σχέση με τις υποβαθμίσεις», ανέφερε η Κάρολιν Ρααμπ, στρατηγική αναλύτρια ευρωπαϊκών μετοχών και διακατηγορικών επενδύσεων στη Deutsche Bank.

Οι δημόσιες δαπάνες στηρίζουν άμυνα και υποδομές

Σημαντική ώθηση στις ευρωπαϊκές αγορές έδωσε και η αύξηση των δημόσιων δαπανών, μετατρέποντας τα επενδυτικά αφηγήματα γύρω από την άμυνα και τις υποδομές σε πραγματικές εταιρικές παραγγελίες.

Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να δαπανήσουν συνολικά 454 δισ. ευρώ για την άμυνα μέσα στο 2026. Το ποσό αυτό είναι αυξημένο κατά 8,6% σε σύγκριση με το 2025 και κατά 75,3% έναντι του 2021.

Η Thales Group ανακοίνωσε παραγγελίες ύψους 12,47 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο, σημειώνοντας αύξηση 21% σε ετήσια βάση. Στο σύνολο περιλαμβάνονταν 18 συμβόλαια αξίας άνω των 100 εκατ. ευρώ το καθένα.

Στη Γερμανία, οι ομοσπονδιακές επενδυτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 11,1%, ή κατά 2,3 δισ. ευρώ, μέσα στο πρώτο εξάμηνο. Η διεύρυνση των κρατικών επενδύσεων δημιουργεί νέες ευκαιρίες για εταιρείες άμυνας, βιομηχανικού εξοπλισμού και μηχανικής, οι οποίες μπορούν να προμηθεύσουν στρατιωτικές, μεταφορικές, ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές.

Οι τιμές του πετρελαίου άλλαξαν τους πρωταγωνιστές

Οι διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας καθόρισαν επανειλημμένα ποιοι κλάδοι και ποιες αγορές θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή της ανόδου.

Κατά τους πρώτους μήνες του έτους, η άνοδος των εμπορευμάτων ευνόησε τις πετρελαϊκές και μεταλλευτικές εταιρείες, στηρίζοντας ιδιαίτερα τον βρετανικό FTSE 100. Την ίδια στιγμή, όμως, το ακριβότερο πετρέλαιο αύξησε το λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες και τις βιομηχανίες, ενώ επιβάρυνε τα νοικοκυριά στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Η πτώση του πετρελαίου κατά 38% στο δεύτερο τρίμηνο αντέστρεψε την εικόνα. Το κόστος μεταφορών και παραγωγής υποχώρησε, οι πληθωριστικές πιέσεις περιορίστηκαν και η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών ενισχύθηκε.

«Οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου ενισχύουν το επενδυτικό επιχείρημα υπέρ της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε σύγκριση με μια οικονομία που εξάγει ενέργεια, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Άντρας Βιγκ, επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής της Invesco.

Οι αποτιμήσεις εξακολουθούν να ευνοούν την Ευρώπη

Παρά την ισχυρή άνοδο, οι σχετικές αποτιμήσεις παραμένουν ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής αγοράς.

Στις 30 Ιουνίου, ο MSCI Europe διαπραγματευόταν περίπου 15 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη, προσφέροντας μερισματική απόδοση 2,80%. Αντίθετα, ο ευρύτερος MSCI World διαπραγματευόταν στις 19,17 φορές τα κέρδη, με μερισματική απόδοση μόλις 1,52%.

«Οι ευρωπαϊκές μετοχές δεν είναι πλέον φθηνές, αλλά ούτε και ακριβές», δήλωσε ο Μάικλ Φιλντ, επικεφαλής στρατηγικής ευρωπαϊκών μετοχών της Morningstar.

Όπως επισήμανε, ωστόσο, το περιθώριο ασφαλείας που απολάμβαναν προηγουμένως οι επενδυτές έχει πλέον περιοριστεί, γεγονός που αυξάνει τη σημασία των εταιρικών αποτελεσμάτων για τη συνέχιση της ανοδικής πορείας.

Μεγαλύτερη διασπορά σε σχέση με τη Wall Street

Οι ευρωπαϊκοί δείκτες προσφέρουν, επίσης, μεγαλύτερη διαφοροποίηση σε σύγκριση με τους αμερικανικούς. Οι δέκα μεγαλύτερες εταιρείες του MSCI Europe αντιπροσώπευαν μόλις το 21,68% του δείκτη στο τέλος Ιουνίου, ενώ καμία συμμετοχή δεν ξεπερνούσε το βάρος 5,43% της ASML.

«Η απάντηση είναι ναι. Ο ευρωπαϊκός δείκτης είναι πολύ λιγότερο συγκεντρωμένος από τον αμερικανικό», ανέφερε η Σάρον Μπελ, στρατηγική αναλύτρια ευρωπαϊκών χαρτοφυλακίων της Goldman Sachs Research.

Η μεγαλύτερη διασπορά σημαίνει ότι περισσότερες επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στις συνολικές αποδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, η κερδοφορία τους εξακολουθεί να εξαρτάται από κοινούς εξωτερικούς παράγοντες, όπως οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, οι τιμές της ενέργειας και η πορεία των επιτοκίων.

Εύθραυστη παραμένει η επενδυτική εμπιστοσύνη

Παρά τα ισχυρά κέρδη, η Ευρώπη δεν αποτελεί αυτομάτως τον ελκυστικότερο επενδυτικό προορισμό. Την εβδομάδα έως τις 19 Ιουνίου, τα ευρωπαϊκά ETFs προσέλκυσαν περίπου 1,5 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της Morningstar που επικαλείται το Reuters.

Ήταν η πρώτη εβδομάδα καθαρών εισροών έπειτα από δέκα συνεχόμενες εβδομάδες εκροών, ένδειξη ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών παραμένει εύθραυστη.

Μέρος της επιφυλακτικότητας συνδέεται με τα τμήματα της αγοράς που εξακολουθούν να υποαποδίδουν. Οι μικρότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν μείνει πίσω, ενώ οι κλάδοι της αυτοκινητοβιομηχανίας, των ειδών πολυτελείας, των μέσων ενημέρωσης και ορισμένων εταιρειών λογισμικού βρίσκονται αντιμέτωποι με την ασθενή ζήτηση από την Κίνα, τους εμπορικούς δασμούς και τις πιθανές ανατροπές που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη.

Ενδεικτικά, λίγο μετά το άνοιγμα της σημερινής συνεδρίασης, ο δείκτης των ευρωπαϊκών εταιρειών πολυτελών αγαθών και προϊόντων προσωπικής φροντίδας υποχωρούσε κατά 0,4%, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων εξακολουθούσαν να επιβαρύνουν τις αποτιμήσεις.

Παράλληλα, παρότι οι εταιρείες ημιαγωγών εμφανίζουν ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα, οι αυξημένες αποτιμήσεις καθιστούν τις μετοχές τους ολοένα και περισσότερο εξαρτημένες από την ικανότητά τους να υπερβαίνουν ήδη ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες.

Οι επενδυτές αμφισβητούν, επίσης, κατά πόσο οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι θα μπορέσουν να δημιουργήσουν επαρκή έσοδα από τις υπηρεσίες AI, ώστε να δικαιολογήσουν τις τεράστιες επενδύσεις σε chips, data centers και ενεργειακές υποδομές.

Οποιαδήποτε επιβράδυνση αυτών των δαπανών θα μπορούσε να επηρεάσει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των ημιαγωγών και των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης —μία από τις βασικότερες πηγές της φετινής ανόδου στην Ευρώπη.

Οι μεγάλοι όμιλοι που βρίσκονται πίσω από την κερδοφορία

Συνολικά, η ισχυρή πορεία των ευρωπαϊκών μετοχών κατά το πρώτο εξάμηνο στηρίχθηκε κυρίως στις μεγαλύτερες εισηγμένες επιχειρήσεις, οι οποίες συμμετέχουν σε ορισμένους από τους ισχυρότερους κύκλους κερδοφορίας παγκοσμίως.

Η ολλανδική τεχνολογία, ο γερμανικός και γαλλικός ενεργειακός εξοπλισμός, οι τράπεζες της Βρετανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, οι ευρωπαϊκές αμυντικές παραγγελίες και τα διεθνή έσοδα των μεγάλων ομίλων αντιστάθμισαν την ασθενή εγχώρια ανάπτυξη και τις πιέσεις στους καταναλωτικούς κλάδους.

Οι σχετικά ελκυστικές αποτιμήσεις και οι υψηλότερες μερισματικές αποδόσεις ενίσχυσαν περαιτέρω το θετικό επενδυτικό αφήγημα για την Ευρώπη.

Η διατήρηση της ανοδικής δυναμικής, ωστόσο, δεν είναι δεδομένη. Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις θα πρέπει να μετατραπούν σε πραγματικές εταιρικές παραγγελίες, οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργήσουν διατηρήσιμα κέρδη για τους προμηθευτές, η ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων να παραμείνει ισχυρή και το ενεργειακό κόστος να διατηρηθεί σε διαχειρίσιμα επίπεδα.

Αυτοί οι παράγοντες θα κρίνουν εάν η άνοδος του πρώτου εξαμήνου αποτελεί την αρχή ενός ευρύτερου ανοδικού κύκλου για τις ευρωπαϊκές μετοχές ή αν το ράλι έχει ήδη προεξοφλήσει μεγάλο μέρος των θετικών εξελίξεων.

Διαβάστε επίσης 

Alpha Bank: Αντλεί €700 εκατ. – Ρεκόρ ζήτησης για Senior έκδοση

OpenAI – Anthropic: Στροφή σε μικρότερα data centers μετά την ανησυχία για τα μοντέλα ΑΙ – Η νέα στρατηγική

Bloomberg: Στο τραπέζι έκτακτο Eurogroup για το ενεργειακό