Καταθέσεις: Γιατί οι τράπεζες κρατούν χαμηλά τα επιτόκια – Οι εναλλακτικές και οι αποδόσεις έως 2,25%

Η υψηλή ρευστότητα που έχουν σήμερα οι ελληνικές τράπεζες από τη μια και η απροθυμία των καταθετών να αναζητήσουν καλύτερο επιτόκιο αλλάζοντας τράπεζα από την άλλη, είναι οι δύο βασικοί παράγοντες που τα επιτόκια στα παραδοσιακά προϊόντα καταθέσεων (ταμιευτήριο, προθεσμίας) παραμένουν καθηλωμένα.

Ακριβώς λόγω της μεγάλης ρευστότητας οι μεγάλες τράπεζες δεν πέρασαν τις αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ  επαρκώς στους καταθέτες, η μετακύλιση των αυξήσεων υπήρξε περιορισμένη, καθυστερημένη και άνιση, συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Δεν ισχύει το ίδιο με τις μικρότερες τράπεζες, οι οποίες  μπαίνουν δυνατά στο παιχνίδι του ανταγωνισμού και προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.

Τα παραπάνω αποτυπώνονται και στην τελική  έκθεση της  Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις τραπεζικές  καταθέσεις που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024 και δόθηκε χθες στην δημοσιότητα. Η Επιτροπή με  δεδομένο ότι τα επιτόκια καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, έκανε συγκεκριμένες προτάσεις.

Προτείνει μεταξύ των άλλων την στροφή στις  εναλλακτικές μορφές καταθέσεων, την  δημιουργία λογαριασμών καταθέσεων στη λογική του γαλλικού Livret A και του livret d’épargne populaire (LEP), όπου το επιτόκιο καθορίζεται από το κράτος κατόπιν πρότασης της Κεντρικής Τράπεζας προς το Υπουργείο Οικονομικών, και  λογαριασμούς ταμιευτηρίου με fidelity premium (όπως στο Βέλγιο), που συνδυάζει επιτόκιο βάσης και προνομιακό επιτόκιο «πίστης» για ποσά που παραμένουν για ένα έτος.

Υπόλοιπα καταθέσεων – επιτόκια

Στο τέλος Σεπτεμβρίου νοικοκυριά και επιχειρήσεις είχαν στους λογαριασμούς τους 227 δις ευρώ, εκ των οποίων περί τα 30 δις ευρώ είναι τοποθετημένα σε λογαριασμούς προθεσμίας. Η «ψαλίδα» ανάμεσα στα επιτόκια δανείων/ καταθέσεων την ίδια ώρα  βρίσκεται στο 4,36%.

Να σημειωθεί ότι το  94% αυτών των χρημάτων είναι τοποθετημένα στις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Αυτό σημαίνει ότι οι μεγάλες τράπεζες «πνίγονται» στην ρευστότητα και προσφέρουν επιτόκια 0,03% στους λογαριασμούς ταμιευτηρίου των νοικοκυριών, κάτω από 1% στις απλές  καταθέσεις προθεσμίας και στα σύνθετα προγράμματα,  που συνδυάζουν προθεσμιακή κατάθεση με Αμοιβαία Κεφάλαια, οι αποδόσεις μπορούν να φτάσουν από 1,30% έως και 2,40% υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ανταγωνισμός

Την ίδια ώρα ο ανταγωνισμός από τις τράπεζες του 5ου τραπεζικού πυλώνα, κινείται δυναμικά και προσφέρει σημαντικά υψηλότερα επιτόκια. Για παράδειγμα η CrediaBank δίνει 1,15% στο ταμιευτήριο και μέχρι 2% στην κατάθεση προθεσμίας.

Αλλά και η ψηφιακή Snappi  αυξάνει το επιτόκιο, όσο αυξάνεται το υπόλοιπο κατάθεσης, το οποίο ξεκινά από το 1,25% και φτάνει στο 2,25% για ποσά από 9.000 ευρώ και πάνω.

Όμως δύσκολα οι καταθέτες παίρνουν την απόφαση να μετακινηθούν σε μία μικρότερη τράπεζα.

Εναλλακτικά προϊόντα κατάθεσης

Ωστόσο θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι τράπεζες προσφέρουν μια σειρά από εναλλακτικά καταθετικά και επενδυτικά προϊόντα, με στόχο να προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις σε σχέση με τους παραδοσιακούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου, ανάλογα με το ρίσκο που είναι διατεθειμένος να αναλάβει ο αποταμιευτής.

Οι  Εναλλακτικές Προθεσμιακές, αποτελούν μία εξελιγμένη μορφή των κλασικών «κλειστών» λογαριασμών καθώς υπάρχουν προϊόντα με κλιμακούμενο επιτόκιο, το οποίο αυξάνεται ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (π.χ. ανά τρίμηνο). Προθεσμιακές με μηνιαία καταβολή τόκων, και προθεσμιακές καταθέσεις σε ξένο νόμισμα, που εκμεταλλεύονται τα διαφορετικά επιτόκια των κεντρικών τραπεζών.

Οι Συνδυαστικές καταθέσεις που περιλαμβάνουν:

Κατάθεση και Αμοιβαία Κεφάλαια, στο προϊόν αυτό το ποσό αποταμίευσης μοιράζεται, ανάλογα με το ρίσκο που θέλει να αναλάβει ο καταθέτης (πχ  50%-50% ή 80%-20%) ανάμεσα σε μια προθεσμιακή κατάθεση με προνομιακό επιτόκιο και σε επένδυση σε Αμοιβαία Κεφάλαια.

Τα Αποταμιευτικά – Επενδυτικά προγράμματα, συνδυάζονται με ασφαλιστικά προϊόντα ζωής, προσφέροντας συστηματική αποταμίευση, με μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Προϊόντα Εγγυημένου Κεφαλαίου / Διαρθρωμένα Προϊόντα (Structured Products). Το αρχικό κεφάλαιο είναι 100% εγγυημένο από την τράπεζα στη λήξη, ενώ το προϊόν προσφέρει και έξτρα αποδόσεις. Δηλαδή η  τελική απόδοση εξαρτάται από την πορεία ενός δείκτη, μιας μετοχής ή ενός νομίσματος. Αν η αγορά πάει καλά, η απόδοση είναι  υψηλή, αν  πάει άσχημα, υπάρχει η εγγύηση του αρχικού κεφαλαίου.

Τοποθετήσεις σε σε κρατικούς τίτλους, εδώ οι τράπεζες λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, για τους αποταμιευτές που θέλουν να τοποθετήσουν χρήματα σε  Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου, ή σε κρατικά ομόλογα (ελληνικά ή διεθνή), όπως και σε εταιρικά ομόλογα με σταθερό ετήσιο κουπόνι.

Αυτές οι εναλλακτικές μορφές κατάθεσης αποτελούν την «γέφυρα» μεταξύ αποταμίευσης και επένδυσης. Είναι κατάλληλες για τους συντηρητικούς αποταμιευτές που θέλουν μεν υψηλότερη απόδοση, όμως δεν επιθυμούν να αναλάβουν μεγάλο ρίσκο.

Επίσης είναι ιδανικές για όσους διαθέτουν κεφάλαια τα οποία γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι δεν θα χρειαστούν για τα επόμενα 2-3 χρόνια, όπως και για εκείνους που επιθυμούν να διαφοροποιήσουν το χαρτοφυλάκιό τους.

Διαβάστε επίσης:

Τράπεζα Χανίων: Στην τελική ευθεία η αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή – Έως τέλος Νοεμβρίου οι προσφορές

UBS: Άλμα 13% για τις ευρωπαϊκές μετοχές έως το τέλος του 2027

Τράπεζες: Στα 14 δισ. ευρώ η πιστωτική επέκταση το 2026 – Γιατί αναμένεται επιβράδυνση το 2027