Τι ψάχνουν Στάσσης, Βαρδινογιάννης, Μυτιληναίος, Σιάμισιης και Masdar στα Βαλκάνια

ΔΕΗ, HELLENiQ ENERGY, Motor Oil μέσω της MORE και METLEN επιταχύνουν την επέκτασή τους εκτός Ελλάδας, επενδύοντας σε φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα και συστήματα αποθήκευσης, ενώ στον ανταγωνισμό αποκτά ενισχυμένο ρόλο και η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η οποία λειτουργεί πλέον ως περιφερειακή πλατφόρμα ανάπτυξης του εμιρατινού ομίλου Masdar.

Η Νοτιοανατολική Ευρώπη εξελίσσεται σε βασικό προορισμό ελληνικών ενεργειακών κεφαλαίων δισεκατομμυρίων ευρώ, με τους μεγάλους ενεργειακούς ομίλους να ανταγωνίζονται για τη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ και για την εξασφάλιση ισχυρής θέσης στην περιφερειακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που χτίζεται σήμερα.

Η στροφή των μεγάλων επενδυτών στην ενέργεια προς τις γειτονικές αγορές  γίνεται σε μια συγκυρία που οι χώρες των Βαλκανίων στρέφονται προς τις ΑΠΕ τη στιγμή που η Ελλάδα έχει κλείσει ένα μεγάλο κύκλο ανάπτυξης. Στην Ελλάδα, η υψηλή διείσδυση των έργων ΑΠΕ έχει οδηγήσει σε αυξανόμενο κορεσμό του ηλεκτρικού συστήματος, περισσότερες περικοπές πράσινης παραγωγής και συχνότερη εμφάνιση μηδενικών ή αρνητικών τιμών. Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στην έκδοση όρων σύνδεσης και στην υλοποίηση των έργων αποθήκευσης αυξάνουν τον χρόνο ωρίμανσης των επενδύσεων και περιορίζουν την προβλεψιμότητα των αποδόσεών τους. Το “κλείσιμο”της ελληνικής αγοράς οδηγεί τους ελληνικούς ομίλους στο εξωτερικό, και ο στόχος είναι τα μερίδια στην περιφερειακή αγορά ενέργειας του αύριο.

Σημειώνεται ότι  αγορές όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία διαθέτουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης νέας ισχύος ΑΠΕ, ανάγκες αντικατάστασης παλαιών συμβατικών μονάδων και, σε αρκετές περιπτώσεις, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης. Η αναμενόμενη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η ηλεκτροδότηση της βιομηχανίας και η ανάπτυξη των data centers δημιουργούν επιπλέον προοπτικές, ενώ οι ευρωπαϊκοί στόχοι απανθρακοποίησης και τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία στηρίζουν τις νέες επενδύσεις.

Καθοριστικό πλεονέκτημα αποτελεί και η σταδιακή ενοποίηση των αγορών ηλεκτρισμού της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μέσω των διασυνδέσεων και της σύζευξης των χρηματιστηρίων ενέργειας, οι ελληνικοί όμιλοι μπορούν να αναπτύσσουν παραγωγικές μονάδες σε διαφορετικές χώρες και να αξιοποιούν εμπορικά την ενέργεια σε μια ευρύτερη περιφερειακή αγορά, στον βαθμό που το επιτρέπουν οι διαθέσιμες διασυνοριακές δυναμικότητες. Έτσι, η παραγωγή σε μία χώρα μπορεί να συνδυάζεται με εμπορικές θέσεις, συμβόλαια και ανάγκες κατανάλωσης σε άλλες αγορές, ενισχύοντας τη δυνατότητα βελτιστοποίησης του συνολικού χαρτοφυλακίου.

Η αποθήκευση αλλάζει τον επενδυτικό χάρτη

Στο επίκεντρο των νέων επενδύσεων βρίσκεται πλέον η αποθήκευση, καθώς η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών δημιουργεί μεγαλύτερη ανάγκη μεταφοράς της παραγωγής από τις ώρες χαμηλών τιμών στις ώρες υψηλότερης ζήτησης. Οι μπαταρίες προσφέρουν επιπλέον έσοδα από τις αγορές εξισορρόπησης και τις υπηρεσίες ευελιξίας, ενώ η ενσωμάτωσή τους στα έργα ΑΠΕ περιορίζει την έκθεση στις περικοπές παραγωγής.

Η πιο χαρακτηριστική επιχειρηματική κίνηση είναι η συνεργασία ΔΕΗ και METLEN για την ανάπτυξη έως 1.500 MW μπαταριών, χωρητικότητας 3.000 MWh, στη Ρουμανία, στη Βουλγαρία και στην Ιταλία. Παράλληλα, η HELLENiQ ENERGY αναπτύσσει χαρτοφυλάκιο αποθήκευσης στη Ρουμανία, με στόχο 500 MW και 1.500 MWh την επόμενη τριετία, ενώ η MORE συνδυάζει ήδη φωτοβολταϊκά με μπαταρίες στην πρώτη επένδυσή της στη ρουμανική αγορά.

Η αποθήκευση αποκτά έτσι κεντρικό ρόλο στη στρατηγική των ομίλων, καθώς η αξία των επενδύσεων δεν καθορίζεται πλέον μόνο από την εγκατεστημένη ισχύ, αλλά από τη δυνατότητα διαχείρισης της παραγωγής και αποτελεσματικότερης εμπορικής αξιοποίησής της.

ΔΕΗ: Από τη Ρουμανία προς Ουγγαρία και Πολωνία – 10 ,8 δις. επενδύσεις εκτός Ελλάδας ως το 2030 για έναν περιφερειακό ενεργειακό όμιλο

Τη μεγαλύτερη γεωγραφική επέκταση επιδιώκει η ΔΕΗ, η οποία  σχεδιάζει επενδύσεις 10,8 δις. μέχρι το 2030 εκτός Ελλάδας για να δημιουργήσει το μεγαλύτερο καθετοποιημένο ενεργειακό όμιλο στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδυάζοντας συμβατική παραγωγή, ΑΠΕ, αποθήκευση, δίκτυα και εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Ρουμανία αποτελεί τη βασική διεθνή αγορά του Ομίλου, όπου διαθέτει ήδη σημαντική παρουσία στη διανομή και προμήθεια ηλεκτρισμού. Η ΔΕΗ επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή τη θέση, αυξάνοντας την εγκατεστημένη παραγωγική της ισχύ στη χώρα σε περίπου 5,3 GW έως το 2030, με σημαντική συμμετοχή φωτοβολταϊκών, αιολικών και μπαταριών. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περίπου 900 MW αποθήκευσης, καθώς και νέες επενδύσεις σε ευέλικτη παραγωγή.

Το επόμενο βήμα είναι η επέκταση βορειότερα, με αιχμή την Πολωνία και την Ουγγαρία. Τον Ιούλιο η ΔΕΗ ανακοίνωσε την είσοδό της στην ουγγρική αγορά με συμφωνία για φωτοβολταϊκό πάρκο 57,5 MW και δικαίωμα απόκτησης υπό ανάπτυξη συστήματος αποθήκευσης 49 MW. Ακολούθησε η συμφωνία για την απόκτηση χαρτοφυλακίου 277,3 MW στην Πολωνία από την EDP Renewables, με λειτουργούντα αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα και πρόσθετη ισχύ υπό ανάπτυξη.

Η σημαντικότερη κίνηση πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο, με τη συμφωνία εξαγοράς των θυγατρικών της γερμανικής ABO Energy σε Πολωνία και Ουγγαρία, μαζί με χαρτοφυλάκιο άνω των 2 GW σε φωτοβολταϊκά, αιολικά και αποθήκευση.

Ήδη τον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκε η απόκτηση των πολωνικών εταιρειών, με χαρτοφυλάκιο περίπου 1,2 GW, ενώ για την Ουγγαρία η συναλλαγή αφορά πρόσθετα έργα περίπου 1,1 GW και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του τέταρτου τριμήνου του 2026, εφόσον εκπληρωθούν οι σχετικές προϋποθέσεις.

Η εξαγορά δεν αφορά μόνο έργα αλλά και εξειδικευμένες ομάδες ανάπτυξης, οι οποίες θα επιτρέψουν στη ΔΕΗ να επιταχύνει την οργανική επέκτασή της στις νέες αγορές.

Συνολικά, το επενδυτικό πρόγραμμα του Ομίλου για την περίοδο 2026-2030 ανέρχεται σε 24 δισ. ευρώ, με στόχο εγκατεστημένη ισχύ 24,3 GW στο τέλος της περιόδου, από την οποία το 45% θα βρίσκεται εκτός Ελλάδας. Η στρατηγική βασίζεται στη δημιουργία ενός διαφοροποιημένου περιφερειακού χαρτοφυλακίου, το οποίο θα επιτρέπει την αξιοποίηση των διαφορετικών συνθηκών παραγωγής και κατανάλωσης μεταξύ των αγορών.

HELLENiQ ENERGY: Ρουμανία και Βουλγαρία οδηγούν τη διεθνή ανάπτυξη

Στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία επικεντρώνεται η διεθνής ανάπτυξη της HELLENiQ ENERGY στον τομέα της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας της εκτός Ελλάδας και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ και της αποθήκευσης στο συνολικό ενεργειακό της χαρτοφυλάκιο.

Η Ρουμανία έχει αναδειχθεί στη δεύτερη σημαντικότερη αγορά για τη HELLENiQ Renewables μετά την Ελλάδα, με χαρτοφυλάκιο άνω των 850 MW, που περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά, αιολικά και έργα αποθήκευσης σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης.

Τον Μάρτιο τέθηκαν σε εμπορική λειτουργία τα πρώτα δύο φωτοβολταϊκά έργα, συνολικής ισχύος 58 MW, στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη METLEN για τέσσερα πάρκα συνολικής ισχύος 211 MW. Τα υπόλοιπα δύο έργα, ισχύος 153 MW, έχουν προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν εντός του 2026.

Παράλληλα, προωθούνται επενδύσεις σε αιολικά, μεταξύ των οποίων πάρκο ισχύος 96 MW στην περιοχή Galati και έργο 186 MW στην περιοχή Vaslui, με δυνατότητα ενσωμάτωσης συστήματος αποθήκευσης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα σχέδια ανάπτυξης μπαταριών στη Ρουμανία. Η HELLENiQ ENERGY έχει θέσει στόχο την ανάπτυξη 500 MW και 1.500 MWh αποθήκευσης μέσα στην επόμενη τριετία, μέσω αυτόνομων εγκαταστάσεων και υβριδικών έργων. Η στρατηγική αποσκοπεί στη μεγαλύτερη ευελιξία της παραγωγής, στον περιορισμό των περικοπών και στη δημιουργία πρόσθετων εσόδων από τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Στη Βουλγαρία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η υλοποίηση του πρώτου μεγάλου υβριδικού έργου του Ομίλου, το οποίο περιλαμβάνει φωτοβολταϊκό πάρκο 123 MW και μπαταρία 90 MW/180 MWh. Το έργο είναι πλήρως αδειοδοτημένο και οι πρόδρομες εργασίες έχουν ξεκινήσει, με στόχο τη λειτουργία έως το τέλος του 2027.

Η διοίκηση θεωρεί ότι η βουλγαρική αγορά προσφέρει σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης, τόσο σε υβριδικά φωτοβολταϊκά όσο και σε αιολικά έργα, ενώ επισημαίνει ότι η αδειοδοτική διαδικασία είναι σε ορισμένες περιπτώσεις ταχύτερη και περισσότερο προβλέψιμη από την αντίστοιχη ελληνική.

Συνολικά, η HELLENiQ ENERGY έχει συμβασιοποιημένα 1.575 MW έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης, με στόχο να ξεπεράσει τα 2 GW έως το 2030. Η ανάπτυξη στα Βαλκάνια αποτελεί βασικό στοιχείο της διαφοροποίησής της από τις παραδοσιακές δραστηριότητες διύλισης, αλλά και της δημιουργίας ενός ισχυρότερου καθετοποιημένου ενεργειακού χαρτοφυλακίου.

MORE: Το μεγαλύτερο μέρος της νέας ανάπτυξης θα προέλθει από το εξωτερικό

Σημαντική επιτάχυνση της διεθνούς ανάπτυξής της σχεδιάζει η Motor Oil Renewable Energy (MORE), με τη διοίκηση να εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης του παραγωγικού της χαρτοφυλακίου τα επόμενα χρόνια θα προέλθει από επενδύσεις εκτός Ελλάδας.

Τη στρατηγική αυτή περιέγραψε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Βίκτωρ Παπακωνσταντίνου, μιλώντας στο Renewable & Storage Forum, επισημαίνοντας ότι η MORE εξετάζει μεγάλο αριθμό επενδυτικών ευκαιριών σε διαφορετικές χώρες, τις οποίες αξιολογεί προσεκτικά.

Όπως ανέφερε, η εταιρεία έχει ήδη παρουσία στη Ρουμανία και εξετάζει νέες αγορές, με στόχο η διεθνής επέκταση να αποτελέσει τον βασικό μοχλό της επόμενης φάσης ανάπτυξης. Η στρατηγική στηρίζεται στην πλατφόρμα και στις εξειδικευμένες ομάδες που έχουν δημιουργηθεί στην Ελλάδα, οι οποίες θα ενισχυθούν σταδιακά με στελέχη από τις χώρες όπου θα δραστηριοποιηθεί η MORE.

Η πρώτη σημαντική επένδυση στο εξωτερικό βρίσκεται στη Ρουμανία, με το υβριδικό έργο Stâlpu 2, στην περιοχή Buzău. Πρόκειται για φωτοβολταϊκό πάρκο 63 MW, σε συνδυασμό με μπαταρία 10 MW/21 MWh, το οποίο εισήλθε σε δοκιμαστική λειτουργία τον Ιούλιο του 2026.

Το έργο αναπτύχθηκε μέσω συνεργασίας με τον όμιλο Premier Energy, με τη MORE να κατέχει το 80% της εταιρείας του έργου. Παράλληλα, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και το Stâlpu 1, με τα δύο έργα να συγκροτούν χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών περίπου 86 MW, με προβλεπόμενη συνολική ισχύ αποθήκευσης 18 MW.

Η MORE αξιοποιεί επίσης τη δραστηριότητά της στην εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας, έχοντας παρουσία σε εννέα χρηματιστήρια της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί πλεονέκτημα για την ανάπτυξη νέων παραγωγικών έργων, καθώς επιτρέπει τη συνδυασμένη αξιοποίηση της παραγωγής και των εμπορικών ευκαιριών στις διασυνδεδεμένες αγορές.

Στην πρόσφατη τοποθέτησή του, ο Βίκτωρ Παπακωνσταντίνου επανέλαβε ότι η εταιρεία παραμένει σταθερά προσηλωμένη στις ΑΠΕ, ενδεχομένως περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, και εκτίμησε ότι η ζήτηση για αποθήκευση θα ενισχυθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Η στρατηγική της MORE προβλέπει επομένως μεγαλύτερη διεθνή παρουσία, ανάπτυξη νέων έργων και αξιοποίηση της αποθήκευσης, με στόχο να δημιουργήσει ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο στην ευρύτερη περιοχή.

METLEN: Επέκταση στα Βαλκάνια μέσω ΑΠΕ και της μεγάλης συνεργασίας αποθήκευσης με τη ΔΕΗ

Ισχυρή θέση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη επιδιώκει να εξασφαλίσει και η METLEN, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει στην ανάπτυξη και κατασκευή ενεργειακών έργων, αλλά και το μοντέλο ανακύκλωσης κεφαλαίων μέσω πωλήσεων ώριμων χαρτοφυλακίων ΑΠΕ.

Η Ρουμανία και η Βουλγαρία αποτελούν σημαντικές αγορές για την ανάπτυξή της, με τη στρατηγική να επικεντρώνεται πλέον όχι μόνο στα φωτοβολταϊκά αλλά και στην προσθήκη αποθήκευσης, καθώς οι μπαταρίες αποκτούν αυξανόμενη εμπορική σημασία.

Στη Ρουμανία, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συνεργασία με τη HELLENiQ ENERGY, μέσω της οποίας η METLEN ανέλαβε την ανάπτυξη και κατασκευή τεσσάρων φωτοβολταϊκών έργων συνολικής ισχύος 211 MW.

Το μοντέλο αυτό εντάσσεται στη στρατηγική Asset Rotation, που επιτρέπει στην εταιρεία να αναπτύσσει και να κατασκευάζει έργα ΑΠΕ και στη συνέχεια να τα μεταβιβάζει, ανακυκλώνοντας κεφάλαια για νέες επενδύσεις.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο νέο εγχείρημα της METLEN στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αφορά την αποθήκευση. Η συμφωνία με τη ΔΕΗ, που υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2026, προβλέπει την ανάπτυξη κοινού χαρτοφυλακίου μπαταριών έως 1.500 MW και 3.000 MWh, σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Ιταλία.

Οι δύο όμιλοι συμμετέχουν ισότιμα στο κοινό σχήμα, με τη METLEN να συνεισφέρει την τεχνογνωσία της στην ανάπτυξη και κατασκευή των έργων και τη ΔΕΗ την εμπειρία της στη λειτουργία ενεργειακών χαρτοφυλακίων και στη διαχείριση ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, τα πρώτα έργα συνολικής ισχύος περίπου 300 MW αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία το πρώτο τρίμηνο του 2027, με προτεραιότητα σε Ρουμανία και Βουλγαρία.

Η METLEN επιδιώκει να αξιοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση για αποθήκευση όχι μόνο ως κατασκευαστής, αλλά και ως επενδυτής, συμμετέχοντας σε έργα που μπορούν να δημιουργούν έσοδα από την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας και τις υπηρεσίες ευελιξίας.

Η διεθνής ανάπτυξη συνδυάζεται με την ισχυρή τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει η εταιρεία στην κατασκευή μεγάλων συστημάτων μπαταριών, δημιουργώντας δυνατότητες επέκτασης και σε άλλες αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή: Αναλαμβάνει τον συντονισμό των επενδύσεων της Masdar στην Ανατολική Ευρώπη

Έναν νέο, διευρυμένο ρόλο στην αγορά της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης αναλαμβάνει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η οποία εξελίσσεται στον βασικό περιφερειακό βραχίονα ανάπτυξης της Masdar, για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου των 5,5 δισ. ευρώ, με στόχο συνολική λειτουργούσα ισχύ 6 GW έως το 2030.

 Όπως ανέφερε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αριστοτέλης Χαντάβας, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή έχει αναλάβει από το πρώτο εξάμηνο του 2026 την επιχειρησιακή ευθύνη των υφιστάμενων και υπό ανάπτυξη έργων της Masdar στην Ανατολική Ευρώπη, με στόχο τον συντονισμό των επενδύσεων και την περαιτέρω επέκταση του χαρτοφυλακίου.

Η νέα αυτή δομή περιλαμβάνει τις δραστηριότητες του εμιρατινού ομίλου στη Σερβία, στο Μαυροβούνιο και στην ευρύτερη περιοχή, ενώ εξετάζονται νέες επενδύσεις στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία και στην Αλβανία. Στη Σερβία η Masdar συμμετέχει, μέσω εταιρικών σχημάτων με τη φινλανδική Taaleri Energia, στα αιολικά πάρκα Čibuk 1, ισχύος 158 MW, και Čibuk 2, ισχύος 154 MW, τα οποία διαθέτουν συνολική ισχύ 312 MW. Το δεύτερο εγκαινιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ υπάρχει πρόσθετο χαρτοφυλάκιο άνω των 200 MW σε αιολικά, φωτοβολταϊκά και αποθήκευση. Στο Μαυροβούνιο η Masdar συμμετέχει με 49% στην Krnovo Green Energy, η οποία διαθέτει αιολικό πάρκο 72 MW. Στην Πολωνία, πέρα από τα υφιστάμενα έργα της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, ισχύος 102 MW, η Masdar έχει αναπτύξει μέσω συνεργασιών χαρτοφυλάκιο οκτώ υβριδικών έργων άνω του 1 GW. Στη Βουλγαρία η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή διαθέτει δύο λειτουργούντα αιολικά πάρκα 30 MW, ενώ προωθεί φωτοβολταϊκό έργο 130 MW στο Μπουργκάς.