Ιράν: Θα επέτρεπε την επιστροφή πυρηνικών επιθεωρητών με αντάλλαγμα χαλάρωση των κυρώσεων

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν άφησε να εννοηθεί σε ιδιωτικές συνομιλίες ότι η χώρα του είναι διατεθειμένη να αποκαταστήσει την πρόσβαση των πυρηνικών επιθεωρητών στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις, με αντάλλαγμα χαλάρωση των κυρώσεων, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις. Πρόκειται για μια παραχώρηση που θα μπορούσε να βοηθήσει στην άρση του αδιεξόδου στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ.

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έθεσε την ιδέα σε συναντήσεις στα Ηνωμένα Έθνη με Ευρωπαίους και Μεσανατολίτες διπλωμάτες, κατά την παραμονή του στη Νέα Υόρκη για την ετήσια Γενική Συνέλευση, η οποία ολοκληρώθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Οι διπλωμάτες ζήτησαν να μην κατονομαστούν, καθώς αναφέρονταν σε ιδιωτικές διαβουλεύσεις.

Ο Αραγτσί αποκάλυψε ελάχιστα για την κατάσταση της ιρανικής οικονομίας εξαιτίας τόσο των κυρώσεων όσο και του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού έξω από τα Στενά του Ορμούζ, ο οποίος έχει στραγγαλίσει τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας. Ωστόσο, σύμφωνα με τους διπλωμάτες, η πρότασή του προς τους συνομιλητές του να επιτραπεί η πρόσβαση πυρηνικών επιθεωρητών με αντάλλαγμα χαλάρωση των κυρώσεων καταδεικνύει το μέγεθος της οικονομικής πίεσης που δέχεται το Ιράν.

Ο πληθωρισμός στο Ιράν πλησιάζει πλέον το 90% σε ετήσια βάση, ενώ το ριάλ έχει υποχωρήσει κατά 30% έναντι του δολαρίου, καθώς οι κυρώσεις αρχίζουν να έχουν αισθητό αντίκτυπο.

Ο Αραγτσί πίεσε επίσης τους Ευρωπαίους να ανατρέψουν την περσινή απόφαση του ΟΗΕ για επαναφορά εκτεταμένων κυρώσεων κατά του Ιράν, σύμφωνα με τέσσερα από τα πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις. Το ζήτημα αποτελεί ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο για την Τεχεράνη, αλλά οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αρνούνται να προχωρήσουν σε αυτή την κίνηση. Ο λεγόμενος μηχανισμός επαναφοράς των κυρώσεων, γνωστός ως «snapback», ενεργοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στην εκπομπή «Face the Nation» του CBS ότι η χώρα του ήταν διατεθειμένη να επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών. «Αυτό είναι απολύτως σωστό», ανέφερε.

Ωστόσο, δεν ήταν προηγουμένως γνωστό ότι ο Αραγτσί είχε θέσει την ιδέα κατά την πολυήμερη παραμονή του στη Νέα Υόρκη. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε αυτή την εβδομάδα δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ήταν διατεθειμένος να προσφέρει στο Ιράν χαλάρωση των κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, με αντάλλαγμα παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Οι ΗΠΑ έχουν σταματήσει σε μεγάλο βαθμό τις στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων, στηριζόμενες πλέον στον ναυτικό αποκλεισμό. Το Ιράν δεν φόρτωσε καθόλου αργό πετρέλαιο σε δεξαμενόπλοια τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που βασίζονται σε δορυφορικές εικόνες. Η κατάρρευση των φορτώσεων υποδηλώνει ότι η χώρα είναι ολοένα λιγότερο πρόθυμη ή ικανή να δοκιμάσει τα όρια του αμερικανικού αποκλεισμού των λιμανιών της στον Περσικό Κόλπο.

Παράλληλα, παρότι οι ΗΠΑ επιτρέπουν τη διέλευση περισσότερων μη ιρανικών δεξαμενόπλοιων από τα Στενά, οι εγχώριες τιμές της βενζίνης και του ντίζελ παραμένουν υψηλές. Αυτό επιβαρύνει τη θέση του Τραμπ και των Ρεπουμπλικανών έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Η Ουάσιγκτον έχει προσεγγίσει αρκετές χώρες σχετικά με την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων καυσίμων και εξετάζει διάφορες επιλογές για τη μείωση των τιμών.

Τα πρόσωπα που γνωρίζουν την υπόθεση προειδοποίησαν, πάντως, ότι το Ιράν έχει μεγάλη αντοχή σε τέτοιου είδους πιέσεις.

Οι ΗΠΑ είχαν υποστηρίξει ότι το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει την επιστροφή πυρηνικών επιθεωρητών στη χώρα στο πλαίσιο ενός μνημονίου κατανόησης τον Ιούνιο, το οποίο αργότερα κατέρρευσε. Τότε, Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν απορρίψει τον ισχυρισμό, ενώ στο κείμενο της συμφωνίας δεν υπήρχε σχετική πρόβλεψη.

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες που ακολούθησαν μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg την περασμένη εβδομάδα, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν πλέον καταλήξει στην εκτίμηση ότι μια τέτοια συμφωνία δεν είναι εφικτή πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Οι δύο πλευρές σημείωσαν ελάχιστη πρόοδο κατά τις συνομιλίες στη Νέα Υόρκη.

Το μνημόνιο είχε δεχθεί επικρίσεις από Δημοκρατικούς και ορισμένους Ρεπουμπλικανούς ότι προσέφερε υπερβολικά μεγάλα οικονομικά ανταλλάγματα στο Ιράν, ιδίως μέσω της χαλάρωσης των κυρώσεων. Όπως έχει αναφέρει το Bloomberg, η αμερικανική κυβέρνηση έχει ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι αυτή τη φορά ζητά από το Ιράν σαφείς δεσμεύσεις για την επαναλειτουργία των Στενών, καθώς και παραχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη δήλωσε ότι πρότεινε να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ εντός επτά ημερών, εφόσον οι ΗΠΑ προχωρούσαν σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις. Ο Τραμπ, ωστόσο, ανέφερε ότι απέρριψε την πρόταση. Οι ηγέτες του Ιράν έχουν δηλώσει στο παρελθόν ότι οι ΗΠΑ πρέπει να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και τις κυρώσεις προτού επιτρέψουν τη διέλευση περισσότερων πλοίων από τη θαλάσσια οδό.

Διαβάστε επίσης

Ζελένσκι: Η Ουκρανία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά βαλλιστικό πύραυλο FP-7, «επόμενο βήμα η παραγωγή»

Χαλκός: Πετρέλαιο και ισχυρότερο δολάριο έφερε υποχώρηση για το μέταλλο

Μάρκο Ρούμπιο: Στην Αθήνα μεταξύ 5 – 8 Οκτωβρίου