ΗΠΑ: Συμμαχία με εννέα χώρες για την προστασία της τεχνητής νοημοσύνης από την Κίνα – Στο επίκεντρο τα τσιπ και σπάνιες γαίες

Ένα νέο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας για την προστασία των κρίσιμων τεχνολογιών και των εφοδιαστικών αλυσίδων της τεχνητής νοημοσύνης διαμορφώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οκτώ εταίροι τους, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία, η Αυστραλία, το Ισραήλ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η συμφωνία προβλέπει την κατάρτιση κοινού καταλόγου ευαίσθητων τεχνολογιών και υποδομών, ενώ εντάσσεται στην αμερικανική πρωτοβουλία Pax Silica, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των εφοδιαστικών αλυσίδων απέναντι στον αυξανόμενο ανταγωνισμό με την Κίνα.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ΗΠΑ και οι χώρες που συμμετέχουν στη συμφωνία επιδιώκουν να προσδιορίσουν από κοινού ποιες τεχνολογίες, υποδομές και αλυσίδες εφοδιασμού είναι στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και απαιτούν αυξημένη προστασία.

Η πρωτοβουλία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από τον σχεδιασμό και την κατασκευή ημιαγωγών μέχρι την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών, τις ενεργειακές υποδομές και τις μεταφορές.

Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από την Κίνα σε τομείς που θεωρούνται καθοριστικοί για την επόμενη φάση ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.

Ποιες χώρες συμμετέχουν στη Διακήρυξη του Σαν Φρανσίσκο

Ο Τζέικομπ Χέλμπεργκ, υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ αρμόδιος για οικονομικές υποθέσεις, δήλωσε στους Financial Times ότι στη λεγόμενη Διακήρυξη του Σαν Φρανσίσκο για τις Ασφαλείς Βάσεις της Διαρκούς Ευημερίας έχουν προσχωρήσει, εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, η Αυστραλία, το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νότια Κορέα, η Ινδία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η συνεργασία πρόκειται να διευρυνθεί την επόμενη εβδομάδα, καθώς αναμένεται να υπογράψουν τη Διακήρυξη η Γερμανία, η Σουηδία, η Ολλανδία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η συμφωνία αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας Pax Silica, η οποία αναπτύσσεται υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων που υποστηρίζουν την τεχνητή νοημοσύνη.

Κοινή ευθύνη για την προστασία των κρίσιμων τεχνολογιών

Ο Χέλμπεργκ υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται σε ένα σύνθετο διεθνές δίκτυο τεχνολογιών και υποδομών, οι οποίες συχνά βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες.

«Η τεχνογνωσία για τον σχεδιασμό ενός τσιπ, το μηχάνημα που το κατασκευάζει και το λιμάνι από το οποίο αυτό αποστέλλεται μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, το βασικό στοιχείο της νέας συμφωνίας είναι ότι οι συμμετέχουσες χώρες αναγνωρίζουν πως η ασφάλεια αυτών των τεχνολογιών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.

«Αυτό που καθιστά ιστορική τη Διακήρυξη του Σαν Φρανσίσκο είναι ότι οι εταίροι της Pax Silica συμφώνησαν να αντιμετωπίζουν την ασφάλεια αυτών των τεχνολογιών και των υποδομών που τις υποστηρίζουν ως κοινή ευθύνη», τόνισε.

Η συνεργασία θα επιτρέψει στις χώρες να διαμορφώσουν κοινή αντίληψη για το ποιες τεχνολογίες θεωρούνται ευαίσθητες και ποιες υποδομές είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της λεγόμενης «υπερνοημοσύνης» (super intelligence – SI), όρου που χρησιμοποιεί ο Ντόναλντ Τραμπ αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη.

Παράλληλα, θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών για τα σημεία όπου απαιτείται διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων, ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από μεμονωμένες χώρες ή προμηθευτές.

Η συμφωνία ενόψει της συνάντησης Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ

Η ανακοίνωση της νέας συνεργασίας πραγματοποιείται λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ, την Πέμπτη, στο περιθώριο του φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) στη Σεντζέν.

Η συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιείται σε μια περίοδο αναζωπύρωσης των εμπορικών εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατηγορήσει την Κίνα ότι δεν τηρεί τους όρους της εμπορικής εκεχειρίας που είχαν συμφωνήσει οι δύο πρόεδροι στα τέλη του 2025.

Στο επίκεντρο των αμερικανικών ανησυχιών βρίσκεται η πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες, ιδιαίτερα σε τομείς όπου η Κίνα διαθέτει σημαντική επιρροή στην παγκόσμια παραγωγή και διακίνηση.

Σπάνιες γαίες: Η στρατηγική εξάρτηση από την Κίνα

Η Διακήρυξη του Σαν Φρανσίσκο εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά αμερικανικών πρωτοβουλιών για τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων σε στρατηγικούς τομείς.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις σπάνιες γαίες, καθώς η Κίνα κατέχει κυρίαρχη θέση στην παραγωγή και επεξεργασία τους.

Τα υλικά αυτά αποτελούν κρίσιμα συστατικά για πολλές τεχνολογικές και βιομηχανικές εφαρμογές, γεγονός που καθιστά την ασφαλή και σταθερή προμήθειά τους ζήτημα οικονομικής και εθνικής ασφάλειας.

Ενόψει της συνάντησης Τραμπ – Σι, η Ουάσιγκτον έχει ζητήσει από το Πεκίνο να αυξήσει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών τόσο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και προς συμμάχους τους, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία.

Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει, παράλληλα, να ενισχύσει τη συνεργασία με εταίρους που μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία εναλλακτικών πηγών προμήθειας και στην ανάπτυξη νέων υποδομών.

«Η οικονομική ασφάλεια αποτελεί προϋπόθεση της εθνικής ασφάλειας»

Στο κείμενο της Διακήρυξης επισημαίνεται ότι «η οικονομική ασφάλεια αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση της εθνικής ασφάλειας».

Οι συμμετέχουσες χώρες αναγνωρίζουν ότι η προστασία των κρίσιμων τεχνολογιών και υποδομών αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής τους ασφάλειας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για συστήματα που θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη προηγμένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως αναφέρεται στη Διακήρυξη, καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται ασφαλής εάν δεν προστατεύει τα κρίσιμα συστήματα και τις τεχνολογίες της από παράγοντες που επιδιώκουν να της προκαλέσουν βλάβη.

Στο πλαίσιο αυτό, οι κυβερνήσεις δεσμεύονται να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την προστασία ευαίσθητων τεχνολογιών, των οποίων η κλοπή, η παράνομη μεταφορά ή η απόκτηση από εχθρικούς παράγοντες θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικό στρατιωτικό ή κατασκοπευτικό πλεονέκτημα.

Η συμφωνία προβλέπει, επομένως, στενότερη συνεργασία για την αναγνώριση και προστασία τεχνολογικών δυνατοτήτων που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας.

Ομάδες εργασίας και νέοι επενδυτικοί κόμβοι για την τεχνητή νοημοσύνη

Οι χώρες που υπογράφουν τη Διακήρυξη θα συγκροτήσουν επίσης ειδικές ομάδες εργασίας, με αντικείμενο την αντιμετώπιση ζητημάτων που επηρεάζουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων της τεχνητής νοημοσύνης.

Μεταξύ των πρωτοβουλιών που προβλέπονται περιλαμβάνεται η δημιουργία οικονομικών κόμβων για την προσέλκυση επενδύσεων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Οι ομάδες εργασίας θα εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, με έμφαση στις κρίσιμες τεχνολογίες, στις υποδομές και στις ανάγκες διαφοροποίησης της παραγωγής και των προμηθειών.

Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η Pax Silica περνά πλέον σε νέα φάση.

«Κανένα κράτος δεν μπορεί να διασφαλίσει μόνο του τα θεμέλια της εποχής της υπερνοημοσύνης, ενώ η ευημερία που καθιστά δυνατή η υπερνοημοσύνη θα είναι τόσο διαρκής όσο και οι εφοδιαστικές αλυσίδες και οι υποδομές που τη στηρίζουν», ανέφερε χαρακτηριστικά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.