Χρηματιστήριο: Από τη Δευτέρα αλλάζει πίστα – Τι σημαίνει η επιστροφή στις ώριμες αγορές και ποιες μετοχές αφορά

Τα 3,84 δισ. ευρώ που πέρασαν από το Χρηματιστήριο μέσα σε είκοσι λεπτά το απόγευμα της Παρασκευής δεν ήταν απλώς ένα εντυπωσιακό rebalancing.

Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, η τελευταία πράξη της παλιάς εποχής.

Των μνημονίων, των capital controls του Αλέξη Τσίπρα, της ανακεφαλαιοποίσης των τραπεζών, του spread που είχε απογειωθεί και τώρα δανειζόμαστε φθηνότερα από Ιταλία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ.

Από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου το Χρηματιστήριο Αθηνών περνά σε διαφορετική κατηγορία.

Η αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς σε Developed Market τίθεται σε ισχύ στους δείκτες FTSE Russell και STOXX, επαναφέροντας την Αθήνα στον χάρτη των ανεπτυγμένων χρηματιστηριακών αγορών.

Η STOXX, μάλιστα, ήταν ο τελευταίος από τους μεγάλους διεθνείς παρόχους που ανακοίνωσε την αναγνώριση της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης αγοράς.

Η Ελλάδα παύει σταδιακά να αντιμετωπίζεται από τα μεγάλα διεθνή χαρτοφυλάκια ως μία ειδική περίπτωση της περιφέρειας των αναδυόμενων αγορών και περνά στο ευρωπαϊκό σύμπαν των developed markets.

Εκεί όπου τα κεφάλαια είναι πολλαπλάσια. Αλλά και ο ανταγωνισμός πολύ σκληρότερος.

Από τα emerging funds στα μεγάλα ευρωπαϊκά χαρτοφυλάκια.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο που αλλάζει.

Μέχρι σήμερα, σημαντικό μέρος των διεθνών κεφαλαίων που παρακολουθούσαν συστηματικά την Αθήνα προερχόταν από funds με εντολή επένδυσης στις αναδυόμενες αγορές.

Η μετάβαση στην κατηγορία των developed markets μεταφέρει σταδιακά τις ελληνικές μετοχές σε ένα διαφορετικό επενδυτικό σύμπαν.

Στην πράξη, ελληνικοί τίτλοι αποκτούν πρόσβαση σε δείκτες και χαρτοφυλάκια που παρακολουθούν την Ευρώπη και τις ανεπτυγμένες αγορές παγκοσμίως.

Η FTSE Russell είχε ανακοινώσει από τον Οκτώβριο του 2025 ότι η Ελλάδα περνά από την κατηγορία Advanced Emerging στην κατηγορία Developed, με εφαρμογή από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.

Το ίδιο το Euronext Athens έχει επισημάνει ότι η αλλαγή μπορεί να διευρύνει σημαντικά τη δεξαμενή των διεθνών επενδυτών που έχουν τη δυνατότητα να τοποθετηθούν στην ελληνική κεφαλαιαγορά.

Η STOXX ακολουθεί από την ίδια ημερομηνία και η αλλαγή έχει ήδη συγκεκριμένα αποτελέσματα: εννέα ελληνικές εταιρείες εισέρχονται στον STOXX Europe 600, ενώ οι ίδιες εννέα μπαίνουν και στον ευρύτερο EURO STOXX.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Εθνική, η Eurobank και η Πειραιώς.

Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και την εικόνα της Παρασκευής.

Τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που πέρασαν από Εθνική, Πειραιώς, Eurobank και Alpha, αλλά και οι μεγάλες συναλλαγές σε ΔΕΗ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Motor Oil, Jumbo, Metlen, Titan και ΔΑΑ, δεν αποτελούν τη συνηθισμένη δραστηριότητα μιας συνεδρίασης, αλλά την προσαρμογή των χαρτοφυλακίων στη νέα πραγματικότητα των δεικτών.

Εδώ βρίσκεται και το κλειδί για να καταλάβει κανείς γιατί μία φαινομενικά «τεχνική» απόφαση των διεθνών οίκων μπορεί να μετακινήσει δισεκατομμύρια.

Ένα passive fund που αντιγράφει έναν δείκτη δεν αποφασίζει αν του αρέσει ή όχι μία μετοχή με τον τρόπο που το κάνει ένας διαχειριστής ενεργού χαρτοφυλακίου.

Ακολουθεί τον δείκτη.

Όταν μία χώρα ή μία εταιρεία μπαίνει σε έναν δείκτη, τα κεφάλαια που τον αναπαράγουν πρέπει να προσαρμόσουν τις θέσεις τους.

Όταν βγαίνει, πρέπει αντίστοιχα να πουλήσουν.

Γι’ αυτό τα rebalancings δημιουργούν ορισμένες φορές τεράστιους όγκους μέσα σε ελάχιστα λεπτά.

Και γι’ αυτό τα 3,84 δισ. ευρώ των τελευταίων είκοσι λεπτών της Παρασκευής έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον απλό αριθμό του ημερήσιου τζίρου.

Ή αν θέλετε τα 6,8 δισ. ευρώ που άλλαξαν χέρια στην αγορά από τις 9 Σεπτεμβρίου μέχρι και την Παρασκευή.

Η αναβάθμιση δεν συνεπάγεται ότι από τη Δευτέρα θα εμφανίζονται καθημερινά δισεκατομμύρια νέων αγορών ούτε ότι όλες οι ροές θα είναι μονόδρομα θετικές.

Κάθε αλλαγή κατηγορίας έχει δύο πλευρές.

Η Ελλάδα αποκτά πρόσβαση σε μια πολύ μεγαλύτερη δεξαμενή κεφαλαίων, αλλά ταυτόχρονα το σχετικό βάρος της μέσα στους τεράστιους δείκτες των developed markets είναι μικρότερο από εκείνο που μπορούσε να έχει μέσα σε έναν δείκτη αναδυόμενων αγορών.

Άρα, κάποιοι επενδυτές αγοράζουν επειδή πλέον η Ελλάδα γίνεται επιλέξιμη για τα χαρτοφυλάκιά τους και κάποιοι άλλοι αναγκάζονται να πουλήσουν επειδή παύει να ανήκει στο επενδυτικό τους σύμπαν.

Πέρα όμως από τα ETFs και τα κεφάλαια που αντιγράφουν μηχανικά τους δείκτες, υπάρχει μία δεύτερη και πιθανότατα σημαντικότερη ιστορία για τη μεσοπρόθεσμη πορεία της αγοράς, τα μεγάλα long-only θεσμικά χαρτοφυλάκια.

Πρόκειται για συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικά κεφάλαια, mutual funds και διεθνείς asset managers που διαχειρίζονται τεράστια ποσά και λειτουργούν με αυστηρά επενδυτικά mandates.

Δεν είναι τυχαίο ότι η μερίδα του λέοντος των συναλλαγών της Παρασκευής πήγε στις τράπεζες.

Εθνική, Eurobank, Πειραιώς και Alpha διαθέτουν αυτό που αναζητούν κατά κανόνα οι μεγάλοι ξένοι θεσμικοί: κεφαλαιοποίηση, εμπορευσιμότητα και μεγάλο free float.

Υπάρχει, πάντως, μία σημαντική λεπτομέρεια στο χρονοδιάγραμμα.

Η μετάβαση δεν ολοκληρώνεται οριστικά τη Δευτέρα.

Ο MSCI έχει ήδη αποφασίσει την αναβάθμιση της Ελλάδας από Emerging σε Developed Market, αλλά η εφαρμογή της θα γίνει με την αναθεώρηση των δεικτών του Μαΐου 2027.

Τότε η Ελλάδα θα ενσωματωθεί στη διαδικασία κατασκευής των δεικτών Developed Europe της MSCI.

Μάλιστα, η MSCI δημοσιεύει ήδη προσομοιώσεις για το πώς θα διαμορφώνονται οι δείκτες με την Ελλάδα ως ανεπτυγμένη αγορά, ώστε οι διεθνείς επενδυτές να μπορούν να προετοιμαστούν εγκαίρως για τη μετάβαση.

Διαβάστε επίσης

Πτώση πάνω από 5% στη μετοχή της Coca Cola HBC λόγω των εξελίξεων με τη Nestle στη Ρωσία

«Στις αγορές» με εξάμηνα έντοκα γραμμάτια βγαίνει το Ελληνικό Δημόσιο την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου

Alpha Bank: Πρόταση επαναγοράς ομολόγων €500 εκατ. για νέα έκδοση