Kalesma Chapel με τις υπογραφές των K-Studio και Studio Bonarchi: Το κομψότερο παρεκκλήσι έρχεται από το μέλλον

Λευκό απέναντι στο βαθύ μαύρο, ελάχιστο χρυσό και μια συνεχής εικονογραφική αφήγηση που ξεδιπλώνεται πάνω στους τοίχους. Στους χώρους του Kalesma Hotel στη Μύκονο, το μικρό παρεκκλήσι του Αγίου Δημητρίου διατηρεί εξωτερικά τη λιτή γεωμετρία της κυκλαδίτικης εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Στο εσωτερικό του, όμως, η εικόνα αλλάζει ριζικά, καθώς μια από τις παλαιότερες καλλιτεχνικές παραδόσεις του χριστιανισμού αποκτά μια απροσδόκητα σύγχρονη εικαστική γλώσσα.

Το Kalesma Chapel σχεδιάστηκε αρχιτεκτονικά από το K-Studio, με το Studio Bonarchi να αναλαμβάνει το interior design και το Saint of Athens την επιμέλεια και το art direction. Η δημιουργία του, ωστόσο, είχε εξαρχής και έναν βαθιά προσωπικό χαρακτήρα. Το παρεκκλήσι αφιερώθηκε στον Άγιο Δημήτριο προς τιμήν του πατέρα ενός από τους ιδιοκτήτες του Kalesma, ο οποίος έφερε το όνομα του αγίου και είχε περάσει τα πρώτα χρόνια της ζωής του σε αυτή ακριβώς τη γη.

Για το Studio Bonarchi, η επιστροφή στο Kalesma είχε τη δική της συναισθηματική βαρύτητα. Το ξενοδοχείο υπήρξε ένα από τα έργα που ήρθαν νωρίς στην πορεία του studio, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση της αισθητικής του ταυτότητας και στη γνωριμία της δουλειάς του με ένα διεθνές κοινό. Στο παρεκκλήσι, η σχεδιαστική συνέχεια με το υπόλοιπο project επιτυγχάνεται μέσα από την ίδια ένταση των αντιθέσεων: το εκτυφλωτικό κυκλαδίτικο λευκό συναντά σκοτεινά υλικά και λεπτομέρειες, σε μια σύνθεση αυστηρή και απολύτως ελεγχόμενη.

Μια διαφορετική ανάγνωση της βυζαντινής εικόνας

Το στοιχείο που καθορίζει το εσωτερικό είναι οι τοιχογραφίες. Η ιδέα για το εικονογραφικό πρόγραμμα προήλθε από τη συνιδιοκτήτρια του Kalesma, Sophia Kusathana, η οποία πρότεινε η αφήγηση να επικεντρωθεί στα Πάθη του Χριστού κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Υπό την επιμέλεια και καλλιτεχνική διεύθυνση του Saint of Athens, ο illustrator Γεράσιμος Χατζής ανέλαβε να μεταφέρει αυτή την αφήγηση στους τοίχους του παρεκκλησίου, σε μια διαδικασία που χρειάστηκε σχεδόν έναν χρόνο για να ολοκληρωθεί.

Οι παραστάσεις διατηρούν βασικά χαρακτηριστικά της βυζαντινής εικονογραφίας, από τη μετωπικότητα των μορφών, έως την επίπεδη αντίληψη του χώρου, εγκαταλείπουν όμως την πλούσια χρωματική παλέτα που παραδοσιακά τη συνοδεύει. Μαύρο και λευκό κυριαρχούν, ενώ τα χρυσά φωτοστέφανα λειτουργούν ως μία από τις ελάχιστες χρωματικές παρεμβάσεις και ταυτόχρονα ως σαφής συμβολικός δεσμός με την ορθόδοξη παράδοση.

Η επιλογή αυτή συνδέει τις εικόνες με την αυστηρή παλέτα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής, μεταφέροντας την προσοχή από το χρώμα στη γραμμή, τη σύνθεση και τον ρυθμό της αφήγησης.

Ακόμη πιο τολμηρή είναι η ενσωμάτωση έντονων γεωμετρικών μοτίβων με αναφορές στην tribal art. Εμφανίζονται πάνω στις μορφές και στα αρχιτεκτονικά στοιχεία των παραστάσεων, δημιουργώντας έναν νέο γραφιστικό ρυθμό χωρίς να καταργούν τη δομή της βυζαντινής σύνθεσης. Το αποτέλεσμα βρίσκεται συνειδητά ανάμεσα στο οικείο και στο απροσδόκητο: η καταγωγή των εικόνων παραμένει ευδιάκριτη, η εικαστική τους έκφραση όμως ανήκει ξεκάθαρα στο παρόν.

Το παρελθόν μέσα από τα υλικά

Η συνεχής εικονογραφική αφήγηση αναπτύσσεται περιμετρικά στους τοίχους, κάτω από ένα σκοτεινό ξύλινο τέμπλο μοναστηριακής αναφοράς. Κατασκευασμένο από καμένη δρυ και φιλοξενώντας εικόνες του Αγίου Δημητρίου, το τέμπλο έχει σχεδιαστεί έτσι, ώστε να αποπνέει την αίσθηση ενός αντικειμένου που προϋπήρχε του ίδιου του χώρου.

Η σκούρα επιφάνειά του δημιουργεί έντονη αντίθεση με το λευκό κέλυφος, ενώ πάνω από τα ειδικά σχεδιασμένα σκαμνιά δεσπόζει ένα μεγάλο candlelarium από σκούρο μπρούντζο. Περισσότερο γλυπτική χειρονομία, παρά συμβατικό φωτιστικό, εισάγει ακόμη ένα βαθύ, σχεδόν μαύρο στοιχείο στη σύνθεση και συγκεντρώνει το βλέμμα στο κέντρο του μικρού εσωτερικού.

Η αρχιτεκτονική παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη στα μέσα της. Το εξωτερικό, με τον λευκό κυβικό όγκο και τα ελάχιστα ανοίγματα, αντλεί τη μορφολογία του από τα μικρά οικογενειακά παρεκκλήσια που συναντώνται στα νησιά του Αιγαίου. Η σύγχρονη παρέμβαση δεν επιχειρεί να ανταγωνιστεί αυτή την τυπολογία, αλλά να εργαστεί στο εσωτερικό της.

Στην εικόνα προστίθεται ο ήχος

Η εμπειρία του Kalesma Chapel δεν περιορίζεται στο οπτικό επίπεδο. Ο Στέφανος Γιακουμάκης δημιούργησε ένα ειδικό soundscape που ακολουθεί την εξέλιξη των Παθών, προσθέτοντας μια ακόμη αφηγηματική διάσταση στον χώρο.

Καθώς ο επισκέπτης κινείται παράλληλα με τη συνεχή ακολουθία των παραστάσεων, ο ήχος συνοδεύει την εξέλιξη της ιστορίας χωρίς να λειτουργεί ως ανεξάρτητο εντυπωσιακό στοιχείο. Εικόνα, αρχιτεκτονική και ήχος αντιμετωπίζονται έτσι ως μέρη της ίδιας εμπειρίας.

Αυτή ακριβώς η ισορροπία είναι ίσως και το δυσκολότερο επίτευγμα του Kalesma Chapel. Η σύγχρονη σχεδιαστική γλώσσα δεν χρησιμοποιείται για να ακυρώσει τη βυζαντινή παράδοση, αλλά για να διερευνήσει πόσο μακριά μπορεί να μετακινηθεί η μορφή της χωρίς να χαθεί το θεολογικό και πνευματικό της υπόβαθρο.

Ο Άγιος Δημήτριος παραμένει ένα μικρό κυκλαδίτικο παρεκκλήσι, ένας τόπος προσευχής που γεννήθηκε από μια προσωπική οικογενειακή μνήμη. Μόνο που στο εσωτερικό του, το μαύρο, το λευκό και το χρυσό αφηγούνται μια ιστορία αιώνων με ένα εντελώς νέο λεξιλόγιο.

//

Φωτογραφίες: Gavriil Papadiotis

Διαβάστε επίσης:

Peter Marino: Η συλλογή ασημικών Tiffany του διάσημου αρχιτέκτονα τώρα σε έκθεση και βιβλίο

Η AmaWaterways παρουσιάζει το AmaNubia

Louis Vuitton x Singer: Δύο μοναδικές εκδοχές της Porsche 911