Αλλάζουν οι αντιλήψεις όταν περνάμε τα σύνορα. Μιλάμε για σύνορα ομοειδών κρατών, του δυτικού κόσμου. Οι νόμοι, οι συνήθειες, οι τρόποι με τους οποίους μιλάμε μεταξύ μας και, κυρίως, εκείνα που θεωρούμε αυτονόητα ως προς τη συμπεριφορά στον χώρο εργασίας. 

Στη Βόρεια Αμερική και στον αγγλοσαξονικό κόσμο, εδώ και χρόνια η προστασία των γυναικών από τη σεξουαλική παρενόχληση γίνεται θεσμικά: ελέγχεται από συμβούλια και κρίνεται σε δικαστήρια.

Με αφορμή την υπόθεση Έλληνα γιατρού που εργάστηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Κόβεντρι και τέθηκε σε εξάμηνη αναστολή άσκησης επαγγέλματος, επανέρχετα το ερώτημα που δεν αφορά μόνο τους γιατρούς: πού τελειώνει η οικειότητα και πού αρχίζει η παρενόχληση; Το πειθαρχικό συμβούλιο απέρριψε την επίκληση πολιτισμικών διαφορών, κρίνοντας ότι η συμπεριφορά του γιατρού, η οποία περιλάμβανε επίδειξη βίντεο από προσωπικές στιγμές και σεξουαλικά υπονοούμενα στον χώρο εργασίας, ξεπέρασε τα όρια ανοχής.

Στην Ελλάδα του χθες, σχόλια, υπονοούμενα, πειράγματα ή αγγίγματα μπορούσαν να περάσουν ως ατυχής προσπάθεια οικειότητας, ως χιούμορ ή ως κάτι που η γυναίκα έπρεπε να αποδεχτεί. Η αλλαγή αυτής της αντίληψης είναι αναμφίβολα θετική. Δεν είναι φυσιολογικό μια γυναίκα ανέχεται απρεπή σχόλια από τον γιατρό της, ούτε να θεωρεί ότι ένα ανεπιθύμητο άγγιγμα εντάσσεται στη σχέση γιατρού και ασθενούς.

Υπάρχει βεβαίως μια περίπλοκη διάσταση στην αυστηρότητα με την οποία αντιμετωπίζονται τέτοιες συμπεριφορές στη Βόρεια Αμερική και τη Βρετανία. Καταγράφονται περιπτώσεις όπου τα όρια είναι ασαφή. Ένας γυναικολόγος, για παράδειγμα, είναι υποχρεωμένος να αγγίξει τα γεννητικά όργανα μιας ασθενούς στο πλαίσιο της εξέτασης. Το γεγονός ότι μια γυναίκα αισθάνθηκε άβολα δεν αρκεί από μόνο του για να συμπεράνουμε ότι ο γιατρός συμπεριφέρθηκε ανάρμοστα.

Ο κανόνας: πολλές καταγγελίες είναι ειλικρινείς και αναρίθμητες γυναίκες έχουν δεχθεί ανεπιθύμητα σχόλια, σεξουαλικά υπονοούμενα ή θωπείες από ανθρώπους που γνώριζαν πολύ καλά ότι δεν είχαν κανένα δικαίωμα να τα κάνουν.

Ίσως λοιπόν το ζητούμενο δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στην καχυποψία απέναντι σε κάθε καταγγελία και στην άκριτη αποδοχή της. Είναι να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα όρια. Για έναν γιατρό, που βρίσκεται σε θέση εμπιστοσύνης και εξουσίας απέναντι στον ασθενή ή τη συνάδελφό του, τα όρια αυτά θα έπρεπε να είναι ακόμη πιο ξεκάθαρα.

Οι πολιτισμικές διαφορές εξηγούν γιατί κάποιος θεωρεί μια συμπεριφορά φυσιολογική. Εξηγούν αλλά δεν δικαιολογούν. Και όποιος δεν προσαρμόζεται, θα υφίσταται τις κυρώσεις. Την πρώτη φορά ήταν αναστολή άσκησης επαγγέλματος, τη δεύτερη φορά θα είναι αφαίρεση της άδειας. Και έτσι σιγά σιγά τα λιγούρια θα σταματήσουν να απλώνουν τα ξερά τους.

Διαβάστε επίσης

Οι σπινθήρες του δημάρχου Στυλίδας