Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου οι παραγωγοί για το ελαιόλαδο – Νέο κύμα ανατιμήσεων προ των πυλών λόγω ξηρασίας και πυρκαγιών

Οι αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη προειδοποιούν για σημαντική μείωση της αγροτικής παραγωγής και νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι καταστροφικές πυρκαγιές πλήττουν καλλιέργειες από το καλαμπόκι έως τα λαχανικά.

Σημαντικές απώλειες καταγράφονται και στους ελαιώνες, με τους παραγωγούς να εκτιμούν ότι το ελαιόλαδο θα ακριβύνει εκ νέου τους επόμενους μήνες.

Η ξηρασία «χτυπά» λαχανικά και αμπελώνες

Η ένωση παραγωγών λαχανικών Légumes de France προειδοποίησε ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ. Μεταξύ των καλλιεργειών που έχουν πληγεί περιλαμβάνονται τα μαρούλια, τα καρότα, τα πράσα, το σκόρδο και τα κρεμμύδια, ενώ για ορισμένες καλλιέργειες η παραγωγή αναμένεται να μειωθεί έως και κατά 50% εξαιτίας της έλλειψης βροχοπτώσεων.

Οι υψηλές θερμοκρασίες στη Γαλλία έχουν επηρεάσει και την ανάπτυξη των αμπελιών στις οινοπαραγωγικές περιοχές της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας, με αποτέλεσμα να αναμένεται μικρότερη σοδειά και μία από τις πρωιμότερες συγκομιδές που έχουν καταγραφεί.

Στην Καμπανία, οι παραγωγοί εκτιμούν ότι ο τρύγος θα ξεκινήσει περίπου στις 15 Αυγούστου, σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με ό,τι ήταν συνηθισμένο πριν από μερικές δεκαετίες. Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, οι αποδόσεις των αμπελιών αναμένεται να είναι περίπου 10% χαμηλότερες σε σύγκριση με πέρυσι.

Κάμψη σε καλαμπόκι, ηλίανθο και πατάτες

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή δημητριακών για την περίοδο 2026-2027 θα περιοριστεί από τα 24 εκατομμύρια τόνους της προηγούμενης χρονιάς σε λίγο περισσότερους από 18,5 εκατομμύρια τόνους. Η πρόβλεψη αυτή διατυπώθηκε πριν ακόμη επιδεινωθεί η κατάσταση από τις πυρκαγιές.

Σύμφωνα με τον Guardian η μείωση καταγράφεται παρά το γεγονός ότι οι Ισπανοί αγρότες είναι περισσότερο προσαρμοσμένοι στις υψηλές θερμοκρασίες και στις ξηρές συνθήκες, χρησιμοποιώντας ποικιλίες ανθεκτικές στη ζέστη, καθώς και περισσότερα συστήματα άρδευσης και αποθήκευσης νερού για την αντιμετώπιση της ξηρασίας.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για την παραγωγή πολλών βασικών καλλιεργειών. Η πρόβλεψη για τον ηλίανθο, βασική πρώτη ύλη για τα φυτικά έλαια, μειώθηκε κατά 7%, ενώ η πρόβλεψη για το καλαμπόκι περιορίστηκε κατά 6%. Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις για τις πατάτες και τη σόγια μειώθηκαν κατά 3%.

Ωστόσο, ορισμένες χώρες εμφανίζουν καλύτερη εικόνα. Η Ρουμανία ευνοήθηκε από τις περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ η παραγωγή σιταριού στην Ιταλία αποδεικνύεται ιδιαίτερα ανθεκτική.

Καύσωνες και πυρκαγιές απειλούν παραγωγή και ελαιώνες

Η αγροτική οργάνωση ASAJA ανακοίνωσε ότι οι πυρκαγιές προκάλεσαν άμεσες ζημιές σε οπωρώνες, αμπελώνες, αγροτικές εκτάσεις και θερμοκήπια, επηρεάζοντας την παραγωγή εσπεριδοειδών, αβοκάντο, αμυγδάλων, σταφυλιών, λαχανικών και ελαιώνων. Παράλληλα, ξηρασία και οι ακραίες θερμοκρασίες μείωσαν την παραγωγή ντομάτας και καλαμποκιού.

Εκπρόσωπος της οργάνωσης επισήμανε ότι, αν και οι απώλειες στην τοπική παραγωγή ενδέχεται να περιορίσουν τις εξαγωγές ορισμένων προϊόντων, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το αυξημένο κόστος παραγωγής και όχι τους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο.

Οι παραγωγοί ελαιολάδου εκτιμούν ότι μέσα στη χρονιά θα σημειωθεί νέο κύμα ανατιμήσεων, καθώς οι ελαιοκαλλιεργητές βρίσκονται αντιμέτωποι με τον συνδυασμό ακραίας ζέστης, ξηρασίας και, σε αρκετές περιπτώσεις, πυρκαγιών.

Το φετινό καλοκαίρι έχουν καεί ελαιώνες στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Πορτογαλία, ενώ ακόμη και όσοι δεν επλήγησαν άμεσα από τις φλόγες επηρεάστηκαν από τη στάχτη και την υποβαθμισμένη ποιότητα του αέρα. Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες έχουν επίσης οδηγήσει σε αύξηση των προσβολών από έντομα και ασθένειες, στην εκδήλωση έντονων καταιγίδων και στη μείωση του μεγέθους των καρπών.

Νέες πιέσεις στις τιμές του ελαιολάδου

Οι διεθνείς τιμές του ελαιολάδου είχαν αποκλιμακωθεί μετά την έντονη άνοδο πριν από δύο χρόνια, η οποία είχε προκληθεί από την αυξημένη ζήτηση, τις υψηλές θερμοκρασίες, την ξηρασία και την εξάπλωση εντόμων και ασθενειών. Παρ’ όλα αυτά, η μέση τιμή ενός λίτρου εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στα καταστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει πάνω από τις 7 λίρες και τους τελευταίους μήνες έχει αρχίσει να αυξάνεται ξανά.

Η ιδρύτρια της ομάδας ελαιολάδου Citizens of Soil, Σάρα Βασόν, δήλωσε ότι εάν οι καιρικές συνθήκες δεν βελτιωθούν σύντομα, οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν το φθινόπωρο, καθώς θα υπάρχουν λιγότεροι κατάλληλοι καρποί για την παραγωγή ελαιολάδου.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της βρετανικής θυγατρικής της εταιρείας ελαιολάδου Filippo Berio, Γουόλτερ Ζάνρε, ανέφερε ότι, παρότι οι θερμοκρασίες στην Ισπανία, τη μεγαλύτερη παραγωγό ελαιολάδου στην Ευρώπη, ήταν πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα σε σχέση με άλλες περιοχές, τα δέντρα εξακολουθούν να υποφέρουν από την ξηρασία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια καρπών.

Όπως σημείωσε, ο συνδυασμός της απώλειας παραγωγής λόγω ξηρασίας και της πρωιμότερης συγκομιδής θα παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες, καθώς μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τόσο τον όγκο παραγωγής όσο και τις τιμές του ελαιολάδου την επόμενη χρονιά.

Ξηρασία και στο Ηνωμένο Βασίλειο – Η Τουρκία και η Ιταλία αποτελούν εξαιρέσεις
Η συνεχιζόμενη ξηρασία επηρεάζει και τη γεωργική παραγωγή στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τους χονδρεμπόρους να στρέφονται όλο και περισσότερο σε εισαγωγές από την Ισπανία και άλλες χώρες για βασικά προϊόντα, όπως το μαρούλι iceberg και το μπρόκολο, ενώ οι Βρετανοί αγρότες προειδοποιούν για ελλείψεις.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας εισαγωγών τροφίμων Eurostar Commodities, Τζέισον Μπουλ, δήλωσε ότι τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα επιτάχυναν την ωρίμανση και τη συγκομιδή των χειμερινών καλλιεργειών σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, περιορίζοντας τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου ανάπτυξης των σιτηρών και επηρεάζοντας αρνητικά το μέγεθος, την ποιότητα και τις αποδόσεις τους.

Όπως ανέφερε, οι χειμερινές καλλιέργειες εξελίσσονται ικανοποιητικά σε πολλές χώρες, όμως οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν μειώσει τις αποδόσεις και ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα των σιτηρών. Αντίθετα, οι θερινές καλλιέργειες αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω της ξηρασίας, της χαμηλής υγρασίας του εδάφους και των υψηλών θερμοκρασιών κατά την περίοδο της ανθοφορίας. Οι αρδευόμενες καλλιέργειες παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα, ωστόσο η αυξημένη ζήτηση νερού και οι πιθανές περιοριστικές πολιτικές στην άρδευση δημιουργούν πρόσθετους κινδύνους.

Ο ίδιος χαρακτήρισε την Τουρκία ως τη «μεγάλη θετική εξαίρεση», καθώς η δροσερή και υγρή άνοιξη συνέβαλε σε ιστορικά υψηλές αποδόσεις στις χειμερινές καλλιέργειες, ενώ και οι προοπτικές για τις θερινές καλλιέργειες παραμένουν ευνοϊκές.

Θετική είναι και η εικόνα στην Ιταλία όσον αφορά την παραγωγή σιταριού για αλεύρι που χρησιμοποιείται στην παρασκευή μπισκότων και γλυκών, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει αύξηση της παραγωγής κατά 10%, χάρη στις υψηλότερες αποδόσεις. Αντίστοιχα, η Ρουμανία καταγράφει μια ιδιαίτερα καλή χρονιά μετά από αρκετές περιόδους ξηρασίας.

Τέλος, ο αναλυτής της αγοράς σιτηρών της Agricolumn, Τσέζαρ Γκεόργκε, εκτίμησε ότι η φετινή παραγωγή καλαμποκιού στη Ρουμανία θα φτάσει τους 8,2 εκατομμύρια τόνους, έναντι της επίσημης εκτίμησης των 7,75 εκατομμυρίων τόνων για το 2025, σύμφωνα με το Reuters.

Διαβάστε επίσης:

ΑΑΔΕ: Η ΔΕΟΣ αποκάλυψε κύκλωμα λαθρεμπορίας προστατευόμενων κοραλλιών – Κατασχέσεις αξίας 800.000 ευρώ

«Μαύρη» λίστα με 12.000 υποθέσεις υψηλού κινδύνου καταρτίζει η ΑΑΔΕ

Νέα αγωγή από ομάδα αμερικανικών πολιτειών κατά των νέων δασμών του Τραμπ