Δέσποινα Δοξάκη: Μια νέα είδους αξία παράγεται καθημερινά με το ΑΙ – Δεν υπάρχουν περιθώρια για φόβο ή αδιαφορία

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει περάσει πλέον από το στάδιο του εντυπωσιασμού στο στάδιο της εφαρμογής.

Σε όλο τον κόσμο μια νέα μοναδική αξία παράγεται καθημερινά από επιχειρήσεις, οργανισμούς, και άτομα που είναι σε εγρήγορση και καταφέρνουν να βρίσκουν λύσεις και να απαντούν σε νέες ανάγκες, συνδυάζοντας τη δύναμη του ΑΙ με τη συσσωρεμένη εξειδικευμένη γνώση. Η πρόκληση είναι ανοιχτή   και δεν υπάρχουν περιθώρια αδιαφορίας.

Στην συνέντευξή της στο mononews.gr η Δέσποινα Δοξάκη, η οποία ολοκληρώνει το Executive Master’s Diploma in AI and Business Transformation στο Said Business School του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, μας εξηγεί γιατί θεωρεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η προσαρμογή της ανθρώπινης σκέψης και η συνειδητοποίηση ότι η ζωή μας μετέρχεται σε μια νέα πραγματικότητα που δεν είναι θεωρητική αλλά ήδη παρούσα με δικά της χαρακτηριστικά και προκλήσεις. Η κυρία Δοξάκη παρακολουθεί από κοντά τον διεθνή διάλογο συμμετέχοντας στην έρευνα, για τον μετασχηματισμό των επιχειρήσεων μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και μας εξηγεί για τις νέες δεξιότητες που απαιτούνται, τη σημασία της επανεκπαίδευσης, τον ρόλο των διοικήσεων και των Διοικητικών Συμβουλίων, καθώς και για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία ανάπτυξης αντί για απειλή, αρκεί άνθρωποι και οργανισμοί να αποφασίσουν εγκαίρως να συμμετάσχουν ενεργά στη νέα εποχή.

Όπως τονίζει, οι διεθνείς εξελίξεις δείχνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί την νέα άυλη παγκοσμιοποίηση που κινείται πιο γρήγορα ότι ότι γίνεται κατανοητή, μέσω αόρατων δικτυών σε διεθνές αμφίσημο ρυθμιστικά περιβάλλον και ότι όσοι το αντιληφθούν έγκαιρα θα αποκτήσουν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ όσοι παραμείνουν αδρανείς κινδυνεύουν να μείνουν πίσω σε μια αγορά που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Όπως εξηγεί ήδη οι εταιρείες οργανώνουν τις ανάγκες τους υλοποιώντας εξειδικευμένες εφαρμογές, μεταφράζοντας την εμπειρία και τη γνώση που έχουν συσσωρεύσει σε data και πλατφόρμες. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε τομείς και επιχειρήσεις που αφορούν σε δραστηριότητες συστημικές ή σταθερότητας των αγορών, ο διάλογος και ο προβληματισμός επεκτείνονται πέραν των τεχνικών παραμέτρων της τεχνητής νοημοσύνης, στην ίδια την παράβαση που αυτή επιφέρει στο αντικείμενο του τομέα ή της επιχείρησης με την έμφαση στις επιπτώσεις.

Η μεθοδολογία και το κατάλληλο prompting επί των δεδομένων των εταιριών καθώς και οι μηχανισμοί διασφάλισής του δημιουργούν μοναδικής απόδοσης εργαλεία, που αποτελούν περιουσιακό στοιχείο της κάθε εταιρείας, το κλειδί για την αύξηση της παραγωγικότητάς τους και το διαβατήριό τους στο μέλλον.

– Υπάρχει έντονη ανησυχία ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε μαζική απώλεια θέσεων εργασίας. Είναι δικαιολογημένος αυτός ο φόβος;

Η ανησυχία είναι υπαρκτή, όμως μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνεται από όσα συζητούνται διεθνώς. Αυτό που φαίνεται να αλλάζει είναι κυρίως το περιεχόμενο της εργασίας. Οι επιχειρήσεις αναζητούν  επαγγελματίες που μπορούν να μεταχειρίζονται και να ενσωματώνουν το γνωστικό τους αντικείμενό στα εξειδικευμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Η γνώση δεν αρκεί από μόνη της· ενσωματώνεται  σε νέα ψηφιακά περιβάλλοντα τα οποία από κοινού αποτελούν το νέο αντικείμενο γνώσης.

Δεν μπορούμε ακόμη να γνωρίζουμε πόσες θέσεις εργασίας θα επηρεαστούν. Βρισκόμαστε σε μεταβατική περίοδο. Βλέπουμε περιπτώσεις όπου εταιρείες αντικατέστησαν προσωπικό και στη συνέχεια χρειάστηκε να επαναφέρουν εργαζόμενους επειδή τα μοντέλα δεν απέδωσαν όπως αναμενόταν. Βεβαίως αυτό αφορούσε στα γενικά ανοικτά μοντέλα τα οποία δοθήκαν στην ευρεία χρήση για εξοικείωση και για εντοπισμό λαθών ενώ σε λιγότερο από έξι μήνες κυκλοφορούν στην αγορά ήδη εξειδικευμένα εργαλεία βελτιωμένα με ενσωματωμένη εξειδικευμένη επαγγελματική γνώση πάνω στα οποία «φορτώνονται» τα δεδομένα των εταιριών και μετά εκπαιδεύονται. Είναι βέβαιο ότι η εργασία θα αλλάξει, όχι όμως ακόμη σε ποιο βαθμό θα περιοριστεί. Εκείνο που θεωρώ βέβαιο είναι ότι η επανεκπαίδευση θα αποτελέσει βασική προϋπόθεση για όλους.

Το πιο σημαντικό, και καθοριστική για εμένα παράμετρος αυτής της τεχνολογίας είναι να καταλάβουμε όλοι, ουσία όμως, ότι η τεχνολογία αυτή δεν είναι αποσπασματική, δεν ενσωματώνεται απλά κάπου σε κάποια μηχανήματα μένει εκεί απομονωμένη και τη χειριζόμαστε, αλλά να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε ήδη σε μία άλλη κανονικότητα, που τρέχει απίστευτα γρήγορα που αφορά τον καθένα μας από κάθε πόστο και ότι αυτή η πραγματικότητα ήρθε για να μείνει και να εξελιχθούμε μαζί της.

Η συζήτηση   δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά  απολύτως πρακτική και αφορά όλους μας. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι υπάρχει. Πρέπει να αναρωτηθούμε πώς μπορεί να προσαρμοστεί στις δικές μας ανάγκες και πώς θα αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές της. Όσο πιο γρήγορα το κατανοήσουν οι άνθρωποι και οι οργανισμοί, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν για την επόμενη ημέρα.

– Επομένως η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ευκαιρία παρά ως απειλή;

Ακριβώς. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι παρούσα και ο διάλογος πρέπει να μετακινηθεί από τον φόβο, την αμφισβήτηση και τις αμφιβολίες, στις δυνατότητες, στην δημιουργική προσέγγιση. Ο καθένας χρειάζεται να ανακαλύψει ποια θέση μπορεί να έχει μέσα στη νέα πραγματικότητα και πώς θα αυξήσει την αξία της γνώσης του αξιοποιώντας τα νέα εργαλεία. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα εργαλείο αλλά ένας νέος τρόπος λειτουργίας και ένας καινοτόμος τρόπος επικοινωνίας.

Δηλαδή δεν χρησιμοποιείται αποσπασματικά, είναι καθολική, διαπερνά ολόκληρο τον οργανισμό, για αυτό θεωρώ ότι μιλάμε περισσότερο για μια νέα κουλτούρα, μια νέα οργάνωση των εταιριών και της εργασίας παρά για μια νέα διακριτή τεχνολογία.

Με απλά λόγια τα μοντέλα και οι αλγόριθμοι όσο και η συνολική οργάνωση γύρω από την ενσωμάτωση, ασφαλή χρήση και διαφύλαξη της ΤΝ και των δεδομένων και όλα τα ειδικά χαρακτηριστικά της, οι πολιτικές της συμπεριλαμβανομένης της ενσωματωμένης εξειδικευμένης ανθρώπινης κρίσης και της προστασίας των συστημάτων, αποτελούν μαζί ένα σύνολο που έχει τη δική του υπόσταση ως τέτοιο πρέπει να γίνεται αντιληπτό. Η γνώμη μου είναι, ότι το σύνολο αυτό, ως έννοια γένους, αποτελεί από μόνο του ένα  νέο, αυτοτελές και διακριτό άυλο εταιρικό περιουσιακό στοιχείο,  με ενσωματωμένη άυλη περιουσιακή αξία που αυτή τη στιγμή δεν αποτυπώνεται, δεν δημοσιοποιείται ούτε προσμετράται και το οποίο θα πρέπει να αποτιμηθεί και να συνυπολογισθεί στην εταιρική αξία αλλά και στην απόδοση των επενδεδυμένων κεφαλαίων για την ΤΝ μέσω κατάλληλων παραδοχών και παραμετροποιήσεων, κάτι που δεν είναι καινοφανές για αποτιμήσεις αύλων περιουσιακών στοιχείων αλλά και άλλων σύγχρονων εννοιών, όπως τα ESG. Στα πλαίσια αυτά συναφής είναι και ο διάλογος γύρω από τις έννοιες “Know Your AI” δηλαδή μηχανισμών βάσει των οποίων να μπορούν να γίνονται γνωστά και κατανοητά τα τεχνικά χαρακτηριστικά και λειτουργίες των μοντέλων και των αλγορίθμων .

– Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο επαγγελματία ή έναν εργαζόμενο που θέλει να προετοιμαστεί;

Το πρώτο βήμα είναι να συνειδητοποιήσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί μια προσωρινή τάση αλλά είναι υπαρκή και καθημερινή, ζούμε μαζί της.  Είναι μια νέα πραγματικότητα που αφορά τον καθένα ως μονάδα και ως σύνολο. Στη συνέχεια πρέπει να αξιολογήσει ποιες είναι οι δικές του γνώσεις και να αναζητήσει τα εξειδικευμένα εργαλεία που αφορούν το επάγγελμά του. Σήμερα υπάρχουν εκπαιδευτικά προγράμματα, πιστοποιήσεις και πολύ υλικό που μπορεί να αξιοποιήσει σε ένα αντικείμενο που είναι διευρυμένο διεθνές και παρουσιάζει ευκαιρίες. Ταυτοχρόνως η χώρα είναι παρούσα σε πρωτοβουλίες και δράσεις.

Το σημαντικότερο όμως είναι η προσωπική πρωτοβουλία, ίσως περισσότερο από ποτέ και λόγο της ταχύτητας της τεχνολογίας αυτής. Δεν μπορεί κάποιος να περιμένει ότι η αλλαγή σε κάτι που τον αφορά θα έρθει από μόνη της. Αν όμως θα μπορούσα να προσθέσω κάτι, θα ήταν ότι ακριβώς επειδή η συζήτηση δεν είναι πλέον θεωρητική ή στη βάση ηθικού ή φιλοσοφικού προβληματισμού αλλά έχει πλέον πρακτική διάσταση, η κατανόηση τεχνικών ζητημάτων εφαρμογής της είναι σκόπιμη. Εδώ ίσως θα άξιζε να προβληματιστεί κανείς αν απαιτείται και νέος επαγγελματικός προσανατολισμός.

– Πώς αλλάζει ο ρόλος του ανθρώπου μέσα σε αυτό το νέο μοντέλο;

Η αυτοματοποίηση αφορά κυρίως την εκτέλεση μιας διαδικασίας. Εκεί όπου ο άνθρωπος εξακολουθεί να έχει καθοριστικό ρόλο είναι στον σχεδιασμό, στην κρίση, στην εποπτεία και στη λήψη αποφάσεων. Η εμπειρία δεν χάνεται. Αντίθετα, μεταφέρεται μέσα στα μοντέλα και αξιοποιείται ώστε ο άνθρωπος να επικεντρώνεται σε εργασίες μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας, κάνοντας τον τελικό έλεγχο και τις απαραίτητες προσαρμογές.

– Πώς αξιοποιείται πρακτικά μέσα στις επιχειρήσεις; Ποια είναι η σημασία του prompting σε αυτή τη διαδικασία;

Τα γενικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν μόνο την αφετηρία. Στη συνέχεια κάθε οργανισμός δημιουργεί εξειδικευμένες εφαρμογές προσαρμοσμένες στις δικές του ανάγκες, χρησιμοποιώντας τα δικά του δεδομένα και συγκεκριμένους κανόνες λειτουργίας. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται το επιχειρηματικό ρίσκο, διασφαλίζεται η ποιότητα των αποτελεσμάτων και προστατεύεται η γνώση της επιχείρησης.

Το prompting, στο πλαίσιο αυτό, εξελίσσεται σε στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο των οργανισμών. Δεν πρόκειται απλώς για τις ερωτήσεις που υποβάλλονται στο σύστημα, αλλά για ολόκληρη τη μεθοδολογία με την οποία αξιοποιείται η γνώση και εμπειρία του οργανισμού αποτελώντας στοιχείο που διαφοροποιεί και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Για αυτό και σε πολλές περιπτώσεις αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματικό μυστικό, καθώς αποτελεί μέρος της πνευματικής περιουσίας μιας εταιρείας.

– Πώς αλλάζουν οι οργανωτικές δομές και ποιος είναι  ο ρόλος των διοικήσεων και των Διοικητικών Συμβουλίων;

Η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης εξ ορισμού απαιτεί ομαδική εργασία πλαισιωμένη από επαγγελματίες διαφορετικών ειδικοτήτων, διαφορετικής εμπειρίας και ηλικίας όπου συνυπάρχει η τεχνολογική εξειδίκευση, η γνώση του αντικειμένου , η εμπειρία και η κρίση . Αυτή η δομή είναι μια θετική και ενθαρρυντική εξέλιξη στην οργάνωση της εργασίας, θα έλεγα είναι μια δημιουργική προσέγγιση όπου όλοι μπορούν να βρουν το χώρο εργασίας που τους αφορά και  οδηγεί σε λιγότερα οργανωτικά “σιλό”, περισσότερη ανταλλαγή γνώσης και ουσιαστικότερη και αποτελεσματικότερη ομαδική εργασία.

Πολύ σημαντικός στο νέο αυτό πλαίσιο είναι ο ρόλος των διοικήσεων και των Διοικητικών Συμβουλίων, που πρέπει πρώτα να κατανοήσουν τη νέα πραγματικότητα και στη συνέχεια να καθοδηγήσουν την αλλαγή. Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι μόνο  μια απόφαση για την υιοθέτηση της τεχνολογίας αλλά κυρίως αποτελεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή που απαιτεί εκπαίδευση, αλλαγή κουλτούρας, ασφαλείς διαδικασίες και μη φοβική συμμετοχή ολόκληρου του οργανισμού αλλά υιοθέτηση ανοικτού διαλόγου ως προς τα ζητήματα που τίθενται και τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται. .

– Η συζήτηση για τα ανθρωποειδή ρομπότ και την είσοδό τους στην αγορά εργασίας είναι πλέον  ρεαλιστική;

Η έρευνα προχωρά γρήγορα και ήδη υπάρχουν εξειδικευμένες εφαρμογές σε βιομηχανία, κατασκευές και άλλους κλάδους. Ωστόσο, βρισκόμαστε ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι ότι οι μηχανές αναλαμβάνουν συγκεκριμένες εργασίες, ενώ ο άνθρωπος συνεχίζει να καθορίζει τους στόχους, να αξιολογεί τα αποτελέσματα και να δημιουργεί νέες ιδέες. Η καινοτομία γεννιέται πάντοτε από τις νέες ανθρώπινες ανάγκες.

Who is Who

Η Δέσποινα Δοξάκη είναι νομικός με διεθνή εμπειρία στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και διαπραγματεύσεις , ολοκληρώνει ειδικευμένες μεταπτυχιακές σπουδές στο AI and Business Transformation στο Said Business School του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, έχει ολοκληρώσει εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Data analytics and Decision making» στο SDA Bocconi AI, στο «Blockchain, tokenization and the future of finance» στο IMD και “Corporate Governance» στο INSEAD.

Ήταν νομική σύμβουλος, μέλος εκτελεστικής επιτροπής και ειδική σύμβουλος της επενδυτικής επιτροπής στο ΤΧΣ, ειδική σύμβουλος υπουργού οικονομικών σε ζητήματα κεφαλαιαγορών, νομική σύμβουλος διοίκησης τραπεζικού ιδρύματος, Big4, εταίρος δικηγορικών εταιριών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έχει εργασθεί στη Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Βρυξέλλες και Αθήνα. To ερευνητικό της ενδιαφέρον αφορά στη τεχνολογική διακυβέρνηση και τις εφαρμοσμένες οργανωτικές δομές των επιχειρήσεων καθώς και στη τεχνολογία ως παράγοντας σταθερότητας σε συστημικές και ρυθμισμένες επιχειρηματικές δραστηριότητες και αγορές.

Διαβάστε επίσης

Αθανάσιος Βίτσας (Δήμαρχος Σαμοθράκης): H χώρα οφείλει να αναπτύξει υπεράκτια πάρκα – Αλλά στην ανοιχτή θάλασσα όχι στις ακτές

ΔΕΗ: Πώς ο Γιώργος Στάσσης υλοποιεί το επενδυτικό σχέδιο 24 δις – Τι σηματοδοτεί η ανάπτυξη στην Ουγγαρία

Gastrade, Motor Oil, Mediterranean Gas, Enerwave, ΔΕΣΦΑ: Ευρεία σύσκεψη με ΡΑΑΕΥ για τα FSRU – Όλο το παρασκήνιο