Gastrade, Motor Oil, Mediterranean Gas, Enerwave, ΔΕΣΦΑ: Ευρεία σύσκεψη με ΡΑΑΕΥ για τα FSRU – Όλο το παρασκήνιο

Σημαντική σύσκεψη πραγματοποιήθηκε χθες στη ΡΑΕΕΥ με τους εκπροσώπους των  Gastrade (για Θράκη), MotorOil (Διώρυγα Gas), Mediterranean Gas (Βόλου) και Enerwave (Θεσσαλονίκη) που σχεδιάζουν FSRU και το ΔΕΣΦΑ με στόχο την επίλυση όλων των θεμάτων ώστε να μπορούν απρόσκοπτα να προχωρήσουν οι επενδύσεις.

Η σύνδεση με το δίκτυο και η δέσμευση χωρητικότητας σε αυτό, αποτελούν κρίσιμα θέματα για τη λήψη επενδυτικής απόφασης και την εκκίνηση των έργων και οι εταιρείες που σχεδιάζουν FSRU απαιτούν από το ΔΕΣΦΑ να εξασφαλίσει συνδέσεις και διαθέσιμες χωρητικότητες στο δίκτυό του.  Την ίδια στιγμή ο ΔΕΣΦΑ, δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποια από τα σχεδιαζόμενα FSRU τελικά θα υλοποιηθούν, ειδικά καθώς για κανένα από αυτά δεν έχει ληφθεί επενδυτική απόφαση και καθώς δεν μπορεί να δεσμεύσει χωρητικότητα για  όλα τα έργα που σχεδιάζονται ακόμη και αν δεν γίνουν, αναζητά τρόπο να προσδιορίσει ποιο από αυτά τελικά θα γίνει.

Για να πείσουν για την αποφασιστικότητά τους να προχωρήσουν την επένδυση, κάθε μια από τις παραπάνω εταιρείες, τονίζει ότι το δικό της έργο είναι πιο ώριμο, από τα άλλα, ρίχνοντας βάρος στην πρόοδο της προετοιμασίας, μελέτες, άδειες, ή συμφωνίες με μελλοντικούς πελάτες. Ωστόσο σήμερα δεν υπάρχει μια αντικειμενική διαδικασία που να κατατάσσει τα έργα ανά επίπεδο ωριμότητας.

Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, σύμφωνα με πηγές, η ΡΑΑΕΥ, ετοιμάζει μια μεθοδολογία, που θα καθορίζει τα κριτήρια, που θα αξιολογούν την ωριμότητα κάθε έργου. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας αντικειμενικός τρόπος βάσει του οποίου, θα μπορεί ο ΔΕΣΦΑ να προτεραιοποιήσει τις ανάγκες δέσμευσης χωρητικότητας στο δίκτυό του.

Σύμφωνα με πηγές, για τη ΡΑΕΕΥ όπως προέκυψε μετά τη χθεσινή σύσκεψη, και για τους τέσσερις υποψήφιους επενδυτές πρέπει να είναι ανοιχτή η δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν το δίκτυο για να λειτουργήσουν τα FSRU, χωρίς στη φάση αυτή να αποκλείεται κανένας. Όταν ολοκληρωθεί η μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ που υπολογίζεται τον Οκτώβριο, με βάση τα δεδομένα και την πρόοδο με βάση συγκεκριμένα κριτήρια κάθε έργου, θα γίνει μια προτεραιοποίησή τους, με βάση την ωριμότητά τους, η οποία τότε θα μπορεί και να αποδειχθεί αντικειμενικά.

Παράλληλα, αναφέρουν άλλες πηγές, συνεχίζονται οι επαφές μεταξύ ΔΕΣΦΑ και Motor Oil σε καλό κλίμα προκειμένου να λυθούν τα θέματα για τη σύνδεση του έργου στο δίκτυο του ΔΕΣΦΑ.

Από τη μάχη για τα FSRU στη μάχη για τη χωρητικότητα στο δίκτυο φυσικού αερίου

Αν και τα σχεδιαζόμενα FSRU είναι τέσσερα, με βάση τις δυνατότητες του δικτύου για εξαγωγές LNG από την Ελλάδα, εν όψει της παύσης των ρωσικών εισαγωγών, κύκλοι της αγοράς εκτιμούν, ότι η αγορά σηκώνει ακόμη ένα. Ο αγώνας δρόμου μεταξύ των υποψήφιων επενδυτών είναι ποιος θα προχωρήσει πιο γρήγορα στην επενδυτική απόφαση και υλοποίηση του σχεδίου για να εξασφαλίσει μια θέση στην ανερχόμενη αυτή αγορά.

Η μάχη για τα FSRU μεταφράζεται σε μια δεύτερη μάχη για τη χωρητικότητα στο δίκτυο του ΔΕΣΦΑ και αυτή φάνηκε στις απόψεις που εξέφρασαν οι εταιρείες στην πρόσφατη διαβούλευση  για τις δημοπρασίες μεταφορικής ικανότητας του Έτους Αερίου 2026-2027.

Όλες οι εταιρείες τόνισαν την ανάγκη αναθεώρησης του προτεινόμενου μοντέλου κατανομής δυναμικότητας και ζήτησαν να λάβει υπόψιν ο ΔΕΣΦΑ τις μεγάλες γεωπολιτικές ανατροπές, τη σταδιακή έξοδο της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, την αυξανόμενη σημασία του LNG και τη λειτουργία νέων ενεργειακών υποδομών που απαιτούν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.

Κοινή θέση όλων σχεδόν των εταιρειών αποτελεί και η ιδιαίτερη σημασία που έχει αποκτήσει πλέον το σημείο εισόδου της Αμφιτρίτης, μέσω του οποίου το φυσικό αέριο που φθάνει στο FSRU Αλεξανδρούπολης εισέρχεται στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς.

Η Gastrade υπογραμμίζει ότι η Αμφιτρίτη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη διασυνοριακό σημείο εισόδου, καθώς ουσιαστικά αποτελεί την πύλη μέσω της οποίας εισάγονται φορτία LNG από ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό, σύμφωνα με την εταιρεία, ενισχύει σημαντικά τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας της χώρας και μειώνει την εξάρτηση από τους αγωγούς φυσικού αερίου και ιδιαίτερα από τις διαδρομές μέσω Τουρκίας.

Για τον λόγο αυτό ζητά να αυξηθεί η διαθέσιμη αδιάλειπτη δυναμικότητα από την Αμφιτρίτη προς το ΕΣΜΦΑ, θεωρώντας ότι η πρόταση του ΔΕΣΦΑ δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες του τερματικού σταθμού της Αλεξανδρούπολης. Στο πλαίσιο αυτό, η Gastrade ζητά να αυξηθεί σημαντικά η αδιάλειπτη δυναμικότητα που προσφέρεται από την Αμφιτρίτη προς το ελληνικό σύστημα μεταφοράς.

Υποστηρίζει ότι η δυναμικότητα των περίπου 29 εκατ. kWh/ημέρα που προτείνεται δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες του συστήματος, ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση του νέου σταθμού συμπίεσης στην Αμπελιά, ο οποίος αυξάνει τη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου από τις βόρειες εισόδους προς το Εθνικό Σύστημα. Για τον λόγο αυτό προτείνει να διατεθούν επιπλέον τουλάχιστον 10 εκατ. kWh/ημέρα αδιάλειπτης δυναμικότητας ή, εναλλακτικά, επιπλέον 15 εκατ. kWh/ημέρα ως ανταγωνιστική δυναμικότητα μεταξύ Αμφιτρίτης και Νέας Μεσημβρίας.

Από την πλευρά της, η ΔΕΠΑ συμφωνεί ως προς τη στρατηγική σημασία της συγκεκριμένης εισόδου, ωστόσο εστιάζει κυρίως στο γεγονός ότι η πολύχρονη δέσμευση της δυναμικότητας περιορίζει την εμπορική ευελιξία της αγοράς και μπορεί να αυξήσει το συνολικό κόστος χρήσης του συστήματος.

Η Motor Oil, αντίστοιχα, προτείνει η δυναμικότητα της Αμφιτρίτης να προσφέρεται σε ετήσια βάση, ώστε να μπορεί να επαναξιολογείται κάθε χρόνο ανάλογα με την πρόοδο νέων ενεργειακών έργων, όπως οι νέες διασυνδέσεις και τα νέα σημεία εισόδου φυσικού αερίου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι παρεμβάσεις σχετικά με το σημείο διασύνδεσης Νέας Μεσημβρίας, καθώς από τον Οκτώβριο του 2026 ο TAP αποκτά πλήρως αμφίδρομη λειτουργία. Ο TAP επισημαίνει ότι από την ημερομηνία αυτή η Νέα Μεσημβρία θα λειτουργεί τόσο ως σημείο εισόδου όσο και ως σημείο εξόδου φυσικού αερίου, επιτρέποντας τη μεταφορά ποσοτήτων τόσο προς την Ελλάδα όσο και προς τον αγωγό TAP. Αυτό σημαίνει ότι θα διατίθενται όλα τα τυποποιημένα ευρωπαϊκά προϊόντα δυναμικότητας – ετήσια, τριμηνιαία, μηνιαία, ημερήσια και ενδοημερήσια – όπως προβλέπει ο Κώδικας του TAP.

Με βάση αυτή την εξέλιξη, η εταιρεία ζητά να μην ισχύσει πλέον η εξαίρεση από το άρθρο 19 του ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 2017/459, γνωστού ως Κανονισμού CAM (Capacity Allocation Mechanisms).

Ο συγκεκριμένος κανονισμός αποτελεί το ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την κατανομή δυναμικότητας στα σημεία διασύνδεσης μεταξύ κρατών-μελών και προβλέπει ότι η δυναμικότητα πρέπει να προσφέρεται μέσω κοινών, διαφανών και ανταγωνιστικών δημοπρασιών με τυποποιημένα προϊόντα.

Μέχρι σήμερα είχαν δοθεί ειδικές παρεκκλίσεις λόγω της μη αμφίδρομης λειτουργίας της Νέας Μεσημβρίας. Η TAP υποστηρίζει ότι από τη στιγμή που η υποδομή καθίσταται πλήρως αμφίδρομη, δεν υπάρχει πλέον τεχνικός λόγος να διατηρηθούν αυτές οι εξαιρέσεις και η κατανομή δυναμικότητας πρέπει να ακολουθεί πλήρως το ευρωπαϊκό πλαίσιο.